Trường nghề rộng cửa đón học sinh

TP - Trên thực tế, con đường lập nghiệp có rất nhiều ngả. Trong đó, hệ thống trường dạy nghề và trung cấp chuyên nghiệp luôn mở rộng cửa với nhiều đối tượng nhưng sức thu hút không cao.

Học sinh học nghề đang thực tập về sửa chữa động cơ. Ảnh: Lê Nguyễn

Tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh - Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT, đã có cuộc trao đổi với Tiền phong.

Ông lý giải thế nào về việc với phần đa học sinh phổ thông thường chỉ coi con đường vào đại học mới là “đáng giá”?

Thực tế đó phản ánh tình trạng: Vấn đề phân luồng của chúng ta nói chung làm chưa tốt, đặc biệt là phân luồng sau THCS.

Ví dụ, trong tổng số học viên được tuyển vào hệ thống trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) có 99% là học sinh tốt nghiệp THPT; 1% tốt nghiệp THCS. Cơ cấu như thế nào là hợp lý hiện còn gây nhiều tranh cãi, ngay cả với chuyên gia nước ngoài.

Nhưng có một bất hợp lý mà ai cũng nhận thấy: Lẽ ra nếu sau khi tốt nghiệp phổ thông, người học thêm 2 năm nữa thì khi ra trường phải được cấp bằng cao đẳng, đằng này họ chỉ được cấp bằng trung cấp.

Thực trạng trên có nhiều nguyên nhân. Có nguyên nhân công tác tư vấn hướng nghiệp chưa tốt. Có nguyên nhân chất lượng của trường dạy nghề cũng như trường TCCN chưa cao, sức thu hút kém. Nội dung đào tạo của các trường chưa gắn với nhu cầu xã hội nên học xong học viên không có việc làm.

Nguyên nhân khác nữa là do nhận thức vấn đề này trong xã hội cũng như trong chính quyền địa phương các cấp. Những yếu tố trên khiến hệ thống trường dạy nghề và TCCN bị “loại ra” trên con đường lập nghiệp của nhiều bạn trẻ.

Còn thị trường lao động thì sao?

Tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh - Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT .
Thị trường lao động của ta hiện nay vẫn rất thiếu lao động qua đào tạo. Các ngành chế biến hải sản, khai thác hải sản xa bờ... chẳng hạn, rất cần lao động. Trong khi đó con em vùng biển lại không thích học những nghề đó vì  vất vả...

Ở đây có vấn đề về nhận thức của xã hội nói chung về nghề nghiệp. Theo tôi được biết, ở các nước phát triển, trên 40% việc làm sử dụng người lao động có trình độ đào tạo ngắn hạn (2 – 3 tháng). Như vậy, trong các nguyên nhân khiến thanh niên không hào hứng đi học nghề có yếu tố thị trường lao động.

Năm nay, có khoảng hơn 400.000 thí sinh trượt tốt nghiệp lần 1 kỳ thi tốt nghiệp THPT. Điều này đồng nghĩa với giấc mơ vào ĐH ngay trong năm 2007 của những em này khép lại. Ông có cho rằng, đây là cơ hội cho các trường dạy nghề và TCCN?

Chỉ có thể nói đây là dịp để nhìn vào thực trạng hướng nghiệp ở nước ta. Nếu các em được tư vấn hướng nghiệp sớm, nếu có thị trường lao động hoàn thiện, nếu có cơ chế thu hút các em vào các trường dạy nghề, TCCN thì sẽ tốt hơn cho các em cũng như cho xã hội.

Ở đó, các em vừa được học văn hóa, vừa học được nghề để nuôi sống bản thân. Với chính sách liên thông như hiện nay, tốt nghiệp trung cấp các em có thể học lên cao đẳng, đại học. Như vậy, con đường tương lai của các em vẫn rất rộng mở nếu các em quyết tâm.

Hiện, lãnh đạo Bộ GD&ĐT có kế hoạch thành lập các Trung tâm hỗ trợ và đào tạo cung ứng nhân lực ở các vùng, miền, các địa phương. Chức năng của các trung tâm này là gắn phân tích dự báo thị trường lao động với việc đào tạo và cung ứng nhân lực.

Nhà nước sẽ thông qua các trung tâm này cho người học vay tiền, lúc nào đi làm thì trả lại cho Nhà nước. Trung tâm sẽ là cầu nối giữa các doanh nghiệp với các trường đào tạo.

Qua trung tâm, các trường sẽ đào tạo theo “đơn đặt hàng” của những doanh nghiệp cụ thể. Ngược lại, các doanh nghiệp khi muốn đầu tư vào một địa phương nào đó sẽ biết trước khả năng cung ứng lao động ở địa phương đó ra sao.

Cảm ơn ông!

Đại học không phải con đường duy nhất

Thất thủ trước kỳ thi tốt nghiệp lần 1 vừa qua, Nguyễn Anh Tuấn học sinh trường THPT dân lập Nguyễn Bỉnh Khiêm, quận 3 (TPHCM) quyết định không thi lần 2 mà chọn hướng đi tiếp cho mình là vào học nghề. Trường nghề mà Tuấn chọn là Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương với ngành điện tử ứng dụng.

Tuấn kể: Ước mơ lớn nhất của Tuấn là thi vào trường ĐH Bách khoa TPHCM vì mê ngành điện tử. Giờ không còn cơ hội vào đại học nên học ngành điện tử ứng dụng ở trường nghề cũng rất tốt.

Nguyễn Thanh Long ở Châu Thành, Tiền Giang cho biết, năm 2005 sau khi không đỗ được trường ĐH Khoa học Tự nhiên TPHCM, Long đã xin đăng ký học nghề cơ khí bậc 3/7 ở trường Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương. Không lâu sau ngày ra trường, Long được một Cty Cơ khí ở quận Tân Phú nhận về làm bảo trì máy móc ngay với mức lương gần 2 triệu đồng/tháng.

Trường hợp của Nguyễn Tri Minh, sau khi tốt nghiệp nghề điện lạnh đã được Cty Tonaco ở quận 8 nhận ngay vào thử việc và chẳng bao lâu đã ký hợp đồng với mức lương 2,1 triệu đồng/ tháng. Minh cho biết: “Học nghề học phí thấp nhưng thu nhập cũng không thua với người học đại học hay cao đẳng!”.   

Quý Hiên
Thực hiện

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá