Thành đạt, bằng cách điều chỉnh ham muốn!

TP - Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, có rất nhiều nhận định mới về sinh viên. Ông trao đổi với phóng viên Tiền Phong.

Ông từng phản ứng khi có người đưa ra nhận định nhiều sinh viên đang ngủ?

Các bạn trẻ, đặc biệt là sinh viên, rất năng động. Tôi chia sẻ với họ vì phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn thời chúng tôi về việc học, tìm kiếm việc làm, cả những cám dỗ và các mối quan hệ đa chiều, phức tạp.

Tôi nghĩ, những khó khăn đó khiến sinh viên chủ động, và quyết đoán hơn.    

Ông đánh giá thế nào về khả năng cạnh tranh toàn cầu của sinh viên Việt Nam? 

Khả năng cạnh tranh ở mức nào phải có công trình nghiên cứu công phu với những công cụ đo đếm phù hợp mới có thể trả lời chính xác. Tuy nhiên, với hệ thống giáo dục còn khá bất cập như hiện nay, việc chuẩn bị lớp trẻ cho cạnh tranh toàn cầu chắc chắn còn nhiều hạn chế.

Ví dụ, thời gian các bạn trẻ phải bỏ ra để học nghệ thuật giết rồng vẫn còn khá nhiều. Như vậy thời gian để học những điều thiết thực sẽ bị ảnh hưởng. Những kỹ năng cần thiết cho hội nhập cũng chưa được chú ý đúng mức…

Thực ra, cạnh tranh và hợp tác không nhất thiết loại trừ nhau. Trong nhiều trường hợp, chúng thường đi liền với nhau. Vì vậy, không nên quá nhấn mạnh về cạnh tranh trong quá trình hội nhập.

Để khẳng định vị trí của mình trong thời hội nhập, sinh viên Việt Nam cần phải có hành trang gì?

Trước hết là kiến thức chuyên môn về nghề mình chọn. Hai là kỹ năng. Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin. Ngoài ra, các kỹ năng hợp tác, thương thuyết, tìm kiếm sự thỏa hiệp, quản trị thời gian, quản trị rủi ro… cũng rất quan trọng. Ba là phẩm chất. Những phẩm chất cơ bản để thành đạt là ham học hỏi, say mê sáng tạo, chấp nhận sự khác biệt, sống dung hòa và khoan dung…

Không thể đi hai đôi giày một lúc!

Sinh viên thực tập trong phòng thí nghiệm. Ảnh: Hồng Vĩnh

Đánh giá của ông về thực trạng các thủ khoa cứ đến lại đi tại Hà Nội?

Tỷ lệ 17% thủ khoa làm việc tại các cơ quan của TP Hà Nội là hợp lý. Các cải cách trong lĩnh vực công của chúng ta đang diễn khá chậm, nên cầu về các thủ khoa cũng ở mức vừa phải.

Ngoài ra, thủ khoa nghĩa là bạn học đứng đầu, nhưng làm những việc khác bạn có đứng đầu không? Nhiều khi, kiến thức chỉ là điều kiện cần, chứ chưa phải là đủ để thành đạt.

Từ kinh nghiệm của mình, ông có lời khuyên gì với những thủ khoa đang được các cơ quan nhà nước mời gọi?

Bạn cũng không thể đi một lúc hai đôi giày. Một nhà thông thái nói: “Tôi thành đạt bằng cách điều chỉnh mức ham muốn của mình”. Tôi chia sẻ ý kiến này.

Còn lời khuyên, tôi không nghĩ có sẵn một lời khuyên như thế. Cần căn cứ vào mục đích và hệ thống giá trị của mình mà lựa chọn. Làm cho nhà nước chưa chắc lương cao, nhưng lại có cơ hội để học lên, để hiểu biết sâu sắc hơn về hệ thống. Một ngày nào đó, rồi bạn cũng có thể được làm quan!

Sinh viên ngày nay ra trường, ngoài chuyên môn còn phải giỏi quan hệ. Ông nghĩ sao khi một số người đặt vế thứ hai lên trên để được thăng tiến? 

Quan hệ là tài sản lớn, đặc biệt là trong các xã hội phương Đông. Giỏi quan hệ cũng cần được coi là giỏi. Tuy nhiên, quan hệ khó thay được chuyên môn ở những chức vụ và trong công việc mà chế độ trách nhiệm được xác lập rõ ràng.

Có thực tế dễ nhận ra, sinh viên từng được đào tạo ở nước ngoài thường làm được nhiều việc và tạo ra những sản phẩm, như công trình nghiên cứu, sáng lập công ty hay các đầu mối thị trường, hợp đồng ký kết... có tầm cỡ và giá trị hơn sinh viên trong nước. Ông nghĩ sao về điều này?

Xu hướng chung là như vậy, nhưng cũng còn tùy vào sinh viên cụ thể. Tôi nghĩ điều đó nói lên rằng, các trường ở nước ngoài có phương pháp giáo dục và đào tạo tốt hơn.

Ông có khuyến khích sinh viên du học không?

Tôi không muốn khuyến khích chung chung. Nên đi du học hay không phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng sinh viên. Tuy nhiên, nếu có cơ hội thì nên tận dụng.

Phương Hiếu thực hiện

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giới trẻ

Mới - Nóng

Khám phá