Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự

TPO - Những tính toán địa chính trị và kinh nghiệm lịch sử cho thấy, nếuu ép Qatar bằng các biện pháp ngoại giao và kinh tế không mang lại kết quả, Ả-rập Xê-út và các đồng minh có thể sử dụng hành động quân sự trong vài ngày hoặc vài tuần tới.

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự
Được Ai Cập và các nước đồng minh vùng Vịnh hậu thuẫn, Ả-rập Xê-út đang thực hiện chiến dịch bao vây kinh tế và ngoại giao đối với Qatar, quốc gia láng giềng giàu tài nguyên năng lượng. Chiến dịch này nhằm ép Qatar đi theo đường lối chống Iran của Ả-rập Xê-út và các chính sách quyết liệt khác. 
Trong chuyến thăm Riyadh tháng trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã thể hiện sự ủng hộ đầy đủ để Ả-rập Xê-út thực hiện kế hoạch thiết lập một liên minh quân sự chống lại Iran. 

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 1

Tiềm lực quân sự ‘mỏng’, Qatar làm sao đối phó với chiến tranh?

Trong bối cảnh khủng hoảng trong khu vực leo thang, Qatar phải làm gì để đối phó với các mối uy hiếp từ bên ngoài khi tiềm lực quốc phòng yếu, phụ thuộc chủ yếu vào hợp tác quân sự với Mỹ?
Sự hậu thuẫn này được cho là càng khiến Ả-rập Xê-út “hăng hái”. Không lâu sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ, hàng loạt nước gồm Ai Cập, UAE, Bahrain và Yemen tuyên bố thực hiện hàng loạt biện pháp cô lập Qatar. 
Những biện pháp bao vây kinh tế đe dọa sẽ làm xáo trộn nền kinh tế của Qatar. Quốc gia nằm trên bán đảo này chỉ có chung đường biên giới trên bộ với Ả-rập Xê-út.
Nhiều tờ báo đưa tin người dân xếp hang dài trước các siêu thị ở Doha để mua đồ dữ trữ, trong bối cảnh có đến 80% trong số 2,3 triệu người đang sống ở Qatar là công nhân nước ngoài. 
Năm 2014, Ả-rập Xê-út và nhiều nước đồng minh khác từng cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar vì Riyadh bị Qatar coi là phe đối lập trong cuộc đảo chính quân sự nhằm lật đổ tổng thống mới trúng cử của Ai Cập Mohamed Morsi, lãnh đạo của phong trào Anh em Hồi giáo.
Cuộc căng thẳng hiện nay có khác đôi chút, nghiêm trọng hơn khi Ả-rập Xê-út thực hiện biện pháp phong tỏa kinh tế để siết chặt nền kinh tế Qatar. 

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 2

Qatar căng thẳng, Ngoại trưởng Al Tani đến Nga làm gì?

Ngoại trưởng Qatar Muhamad ben Abdurahman Al Tani sẽ có chuyến thăm ngắn ngày đến Nga và dự kiến có cuộc đàm phán với người đồng nghiệp Nga Sergei Lavrov tại Moscow.
Còn Qatar lên án Ả-rập Xê-út đang tìm cách đưa họ vào sự “giám hộ”, thậm chí biến Qatar thành một nước chư hầu. 
Mục tiêu của Ả-rập Xê-út được cho là ép Qatar phải xa rời Iran, trong bối cảnh Riyadh và Tehran đứng đầu hai phe đối thủ chính ở khu vực. 
Còn Qatar đang có quan hệ kinh tế sâu rộng với Iran, trong đó có việc cùng khai thác mỏ khí đốt tự nhiên South Pars dưới vùng Vịnh.
Cho đến khi bị loại ra đầu tuần này, Qatar vẫn là thành viên miễn cưỡng của Liên minh quân sự Hồi giáo, một liên minh quốc tế do Ả-rập Xê-út lập nên để chống chủ nghĩa khủng bố nhưng cũng được hiểu là một liên minh Ả-rập dòng Sunni để chống lại một nước Hồi giáo dòng Shia là Iran. 
Nỗ lực đòi chia lại quyền lực
Cuối tuần trước, Qatar được cho là đã yêu cầu nhiều thủ lĩnh của phong trào Hồi giáo Hamas của Palestine có quan hệ với Iran rời khỏi đất nước. Nhưng Qatar coi việc này là quá ít và quá muộn. 
Vì thế, giới quan sát cho rằng không thể loại trừ khả năng Ả-rập Xê-út sẽ đe dọa Qatar bằng hành động quân sự trong vài ngày hoặc vài tuần tới. Riyadh đã tiến hành một cuộc chiến tại Yemen, với hỗ trợ hậu cần của Mỹ. Năm 2011, Ả-rập Xê-út cũng dẫn đầu chiến dịch can thiệp quân sự vào Bahrain nhằm lật đổ chế độ độc tài. 
Tổng thống Mỹ Donald Trump và một số quan chức trong chính quyền Mỹ nhiều lần nói thẳng rằng Washington coi Iran như chiếc râu mọc lệch. Trong khi vẫn còn nhiều khác biệt trong giới chính trị Mỹ về thỏa thuận hạt nhân với Iran thì nhiều đảng viên Dân chủ cũng ủng hộ Mỹ tiếp tục các biện pháp trừng phạt kinh tế và đe dọa hành động quân sự đối với Tehran. 

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 3

Nguồn cơn đẩy Qatar vào thế bị bao vây

Ả-rập Xê-út và Các tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE) dẫn đầu chiến dịch cô lập nước láng giềng Qatar trong khi cả 3 quốc gia này đều theo Hồi giáo dòng Sunni, đều là đồng minh của Mỹ và cùng theo đường lối bảo thủ. Họ cáo buộc Qatar hỗ trợ nhiều nhóm khủng bố và giáo phái nhằm gây mất ổn định khu vực, nhưng bản chất câu chuyện phức tạp hơn nhiều.
Qatar là nơi đặt Bộ chỉ huy trung tâm của Mỹ và cũng là nơi Mỹ triển khai các cuộc chiến ở Afghanistan, Iraq và Syria, cũng là nơi Mỹ có thể triển khai kế hoạch chiến tranh với Iran. Bahrain là nơi đóng của Hạm đội 5 của Mỹ. 
Căng thẳng leo thang giữa các quốc gia đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh được báo Mỹ New York Times đánh giá là “gây ra những phức tạp mới không mong muốn đối với quân đội Mỹ”. 
Chiến dịch vây hãm do Ả-rập Xê-út đứng đầu nhằm vào Qatar được coi như phát bắn cảnh cáo đối với vai trò liều lĩnh và đầy đe dọa của Mỹ ở khu vực. 
Việc Mỹ vũ trang và khuyến khích các lực lượng cánh tả ở khu vực được cho là có thể dẫn đến khủng hoảng và leo thang quân sự ở khu vực, khiến Mỹ và các cường quốc khác cũng bị lôi vào. 
Xung đột bất ngờ giữa Qatar và Ả-rập Xê-út cho thấy những căng thẳng địa chính trị đã bùng phát và lan khắp khu vực và ngày càng bị bao trùm trong những xung đột giữa các cường quốc và đế quốc lớn. 
Hàng loạt cuộc chiến tranh mà Washington tiến hành ở Trung Đông từ năm 1991 đến nay đã làm thay đổi hàng loạt xã hội, khiến hàng triệu người thiệt mạng, nhiều triệu người trở thành dân tị nạn và đẩy cả khu vực vào chiến tranh và tàn phá.
Những tác động tích lũy đã dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống nhà nước mà Pháp và Anh tạo nên ở khu vực từ cuối Thế chiến 1 cũng như thôi thúc một cuộc đấu tranh đòi sự phân chia lại ở Trung Đông.

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 4

Tương quan sức mạnh quân sự Qatar và Arab Saudi

Quân đội Qatar thua kém nhiều về lực lượng, trang bị so với người khổng lồ láng giềng Arab Saudi.

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 5

Qatar trở thành quốc gia giàu có nhất thế giới như thế nào?

Chỉ trong hơn 50 năm, Qatar từ làng chài nghèo khó đã thành đại gia dầu khí với thu nhập bình quân đầu người cao nhất thế giới.

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 6

Bất ngờ với kho vũ khí Qatar trong điểm nóng Trung Đông

Chưa bao giờ điểm nóng ngoại giao tại Trung Đông lại gay gắt như hiện nay khi hàng loạt quốc gia tuyên bố cắt đứt ngoại giao với nước ngày, nguy cơ bùng nổ chiến tranh đang rình rập. Qatar mặc dù là một quốc gia bé nhỏ nhưng họ lại sở hữu những vũ khí hàng đầu thế giới khiến thế giới khải khâm phục.

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 7

Quân nước ngoài rầm rập tiến vào Qatar, Trung Đông trước biến cố lớn

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan vừa phê chuẩn một dự luật cho phép triển khai hàng nghìn quân đến Qatar, trong bối cảnh quốc gia nhỏ bé ở Trung Đông này đang lao đao vì cuộc khủng hoảng ngoại giao lớn nhất Trung Đông trong nhiều năm trở lại đây.

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 8

Ý định thực sự của Mỹ trong cuộc khủng hoảng Qatar

Trong khi, Tổng thống Donald Trump hoan nghênh việc Ả Rập Saudi và các quốc gia vùng Vịnh cô lập Qatar, các quan chức Mỹ lại cho hay, Washington sẽ tìm cách xoa dịu căng thẳng ở vùng Vịnh để chung tay chống lại chủ nghĩa cực đoan.

Khủng hoảng Qatar có thể leo thang thành xung đột quân sự - ảnh 9

Giàu nhất thế giới, nhưng quân đội Qatar chỉ tương đương 1 sư đoàn

Dù Qatar là quốc gia giàu có nhất thế giới (theo số liệu của Global Finance Magazine) nhưng quân đội nước này có quân số nhỏ bé với khoảng 12.000 người cùng trang bị chiến đấu ít ỏi, phần lớn phụ thuộc vào hợp tác an ninh với Mỹ.

Theo WSWS

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Người lính

Mới - Nóng

Khám phá