Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm

TPO - Kể từ khi xảy ra cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Qatar với các nước Arab vùng Vịnh, chính quyền Doha đã áp dụng nhiều biện pháp để chống chọi với các lệnh trừng phạt. Trong đó, chính sách “ngoại giao vũ khí’ là một trong những "vũ khí" lợi hại để chính phủ Qatar chống lại các đòn trừng phạt từ các nước Arab vùng Vịnh.

Ảnh: Reuters
Ảnh: Reuters

Quá trình mua vũ khí của Qatar

Kể từ khi xảy ra cuộc khủng hoảng ngoại giao nghiêm trọng giữa chính quyền Doha với các nước láng giềng Arab vùng Vịnh ngày 5/6, Qatar đã thực hiện nhiều hợp đồng "khủng" về vũ khí với các nước có tiếng nói quan trọng tại vùng Vịnh. 

Hợp đồng vũ khí khủng đầu tiên phải kể đến đó là thương vụ 12 tỷ USD vũ khí được chính phủ Qatar ký kết với Mỹ hôm 16/4.

Trong thương vụ này, Bộ Quốc phòng Qatar sẽ đặt mua 36 chiến đấu cơ F-15 từ Mỹ với trị giá 12 tỷ USD.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 1

Tính chất ‘lá mặt lá trái’ của Mỹ trong khủng hoảng Qatar

Mỹ và Qatar ký kết Thỏa thuận về chống khủng bố trong bối cảnh cuộc khủng hoảng ngoại giao tại vùng Vịnh chưa có hồi kết. Đặc biệt, Thoả thuận diễn ra trong thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích chính phủ Qatar ủng hộ tài chính cho các tổ chức khủng bố. Động thái này làm dấy lên những hoài nghi về toan tính của Mỹ đối với cuộc khủng hoảng này.

Theo Lầu Năm góc, thỏa thuận vũ khí này sẽ mang lại cho Qatar năng lực công nghệ tiên tiến nhất, đồng thời giúp tăng cường sự hợp tác an ninh và năng lực hành động chung giữa Mỹ và Qatar.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Qatar tuyên bố, thỏa thuận mua may bay tiêm kích F-15 sẽ giúp tăng cường khả năng phối hợp chiến lược của Qatar trong cuộc chiến chống lại chủ nghĩa bạo lực cực đoan, đồng thời thúc đẩy hòa bình và ổn định trong và ngoài khu vực Trung Đông.

Không dừng lại ở đó,  ngày 17/9, Qatar tiếp tục ký thỏa thuận mua 24 máy bay chiến đấu Typhoon của Anh. Đây là hợp đồng mua vũ khí lớn thứ hai của Doha kể từ đầu tháng 6, thời điểm bắt đầu cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Doha với các nước láng giềng Arab vùng Vịnh. 

Đồng thời, đây là thỏa thuận quốc phòng lớn thứ hai được chính quyền Doha ký kết trong giai đoạn xung đột ngoại giao kéo dài với các nước láng giềng. 

Trong một thông cáo báo chí của Chính phủ Anh cho biết, Bộ trưởng Quốc phòng Qatar Khaled bin Mohammed al-Attiya và người đồng cấp của Anh Michael Fallon đã ký tại Doha một bản tuyên bố về ý định mua bán những chiếc máy bay này. 

Ông Fallon tuyên bố "đây là hợp đồng vũ khí lớn đầu tiên với Qatar, một trong những đối tác chiến lược của Anh" và nói thêm đây cũng là "một khoảnh khắc quan trọng cho một sự hợp tác mạnh mẽ hơn trong lĩnh vực quốc phòng" giữa 2 bên. 

Trong khi đó, Đại sứ Anh tại Qatar Ajay Sharma nhấn mạnh đây là một "bước tiến quan trọng" trong quan hệ song phương. 

Chính sách “ngoại giao vũ khí" của Qatar

Thoả thuận mua bán vũ khí giữa Qatar và Anh được ký kết vào thời điểm tương đối nhạy cảm đối với Qatar, trong khi Anh đang cố gắng ký kết các hiệp định thương mại với các đối tác bên ngoài châu Âu, sau khi đã chọn rời khỏi Liên minh châu Âu (EU). 

Mặc dù những nỗ lực đàm phán gần đây của Kuwait và Mỹ, song căng thẳng ngoại giao vùng Vịnh giữa Doha với các nước láng giềng Arab vùng Vịnh vẫn không có dấu hiệu giảm bớt.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 2

Giữa lúc khủng hoảng, Qatar tập trận chung với Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ

Bộ trưởng Quốc phòng Qatar Khalid al-Attiya tuyên bố cuộc khủng hoảng ngoại giao không ảnh hưởng đến quan hệ song phương giữa Doha - Washington, và hai nước này sẽ tổ chức cuộc tập trận chung.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 3

Vì sao Qatar rút khỏi GCC giữa lúc ‘nước sôi lửa bỏng’?

Một trong những động thái nhằm chống lại các đòn trừng phạt của các nước Arab đứng đầu là Saudi Arabia, Qatar đã gửi một bức thư tới Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), trong đó nêu ra các điều kiện của Qatar, nếu không được đáp ứng nước này sẽ rút khỏi GCC. Vậy đâu là nguyên nhân khiến Qatar đưa ra quyết định có phần "mạo hiểm" như vậy?

Cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Qatar với các nước Arab vùng Vịnh đã bùng phát hôm 5/6 sau khi, các nước gồm Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Bahrain và Ai Cập đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar và phong tỏa các tuyến vận tải đường không, đường biển và đường bộ với Doha với cáo buộc nước này ủng hộ các tổ chức cực đoan. Kể từ đó các nước Arab vùng Vịnh đã sử dụng nhiều biện pháp chính trị, kinh tế, ngoại giao, quân sự để phong tỏa và trừng phạt Qatar.

Để chống lại các đòn trừng phạt của các nước Arap vùng Vịnh, chính phủ Qatar đã áp dụng mọi biện pháp từ chính trị, kinh tế, thượng mại và quân sự. Trong đó, biện pháp quân sự với chính sách "ngoại giao vũ khí" là một trong những vũ khí hữu hiệu để chính quyền Doha đáp trả các biện pháp trừng phạt.

Trước đó, vào năm 2014, trong lúc xảy ra cuộc khủng hoảng giữa Qatar với Ả-rập Saudi và các quốc gia khác tại vùng Vịnh, chính quyền Doha cũng thực hiện chính sách "ngoại giao vũ khí" bằng cách ký hợp đồng mua tên lửa Patriot trị giá 11 tỷ USD với Mỹ.

Và ngay lập tức, thoả thuận mua bán vũ này đã tác động tích cực lên quá trình giải quyết cuộc khủng hoảng vùng Vịnh năm 2014. Kết quả là chính quyền Riyadh và các đồng minh đã kết nối bang giao lại với chính quyền Doha.

Điều này khiến các nhà quan sát vùng Vịnh nhận định, bằng một loạt chính sách "ngoại giao vũ khí", nhiều khả năng sẽ giúp Qatar có nhiều lựa chọn trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều tháng qua.

Và việc chính phủ Qatar liên tiếp ký các thỏa thuận mua máy bay với Mỹ trước đó và vừa rồi là với Anh trong bối cảnh cuộc khủng hoảng giữa các quốc gia trong vùng Vịnh chưa có lối thoát, là nằm trong tính toán của chính quyền Doha trong việc vận dụng chính sách “ngoại giao vũ khi” để tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng ngoại giao được cho là nghiêm trọng nhất từ trước đến nay.

Liệu cuộc khủng hoảng Qatar có được hạ nhiệt sau một loạt các thương vụ vũ khí giữa Qatar với Mỹ và Anh hay không, điều này còn phụ thuộc vào toan tính của các nước liên quan.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 4

Đến lượt Qatar ra yêu sách, đe dọa rút khỏi Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh

Theo hãng tin nhà nước MENA, Qatar cảnh báo sẽ rút khỏi Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) nếu khối các quốc gia do Ả Rập Saudi đứng đầu không đáp ứng các điều kiện mà nước này đặt ra.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 5

Qatar dự trữ 40 tỷ USD và vàng để vượt qua mọi cú sốc

Theo Thống đốc ngân hàng trung ương Sheikh Abdullah bin Saoud Al Thani, Qatar có đủ nguồn dự trữ tiền mặt và tài sản để chống lại những xung đột kinh tế với liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 6

Qatar thuê công ty luật nước ngoài đòi vùng Vịnh bồi thường hàng tỷ USD

Qatar đang có kế hoạch thuê công ty luật ở nước ngoài để theo đuổi vụ kiện đòi bồi thường cho những thiệt mạng phát sinh sau khi các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh áp lệnh phong tỏa đối với quốc gia này.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 7

Khí đốt thiên nhiên hoá lỏng Qatar đe dọa các nhà máy Mỹ

Nếu hàng tỷ USD chi phí cho dự án khí đốt thiên nhiên hoá lỏng (LNG) vượt quá định mức và triển vọng về những giếng dầu đầy ắp sẽ không thành hiện thực trong thập kỷ tới, thì các khu vực xuất khẩu dự kiến lại phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các nhà sản xuất lớn nhất thế giới.

Ngoại giao vũ khí: Con bài giúp Qatar thoát hiểm - ảnh 8

Tại sao khủng hoảng Qatar chưa có hồi kết?

Đã hơn 1 tháng trôi qua kể từ khi 4 nước Arab gồm Saudi Arabia, UAE, Bahrain và Ai Cập tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao và thương mại với Qatar với cáo buộc nước này ủng hộ khủng bố. Tuy nhiên, thế bế tắc giữa Qatar và nhóm các nước Arab do Saudi Arabia đứng đầu vẫn tiếp diễn bất chấp các hoạt động ngoại giao tăng cường để giải quyết vấn đề này.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Người lính

Mới - Nóng

Khám phá