Áp lực tăng theo giá dầu, lãi suất

Giá dầu tăng, lãi suất tăng cao gây áp lực trực tiếp đến cân đối ngân sách nhà nước, đến lãi suất và tiền tệ, ảnh hưởng tới chỉ số giá, đến chi phí của doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế.

Có thể sẽ tiếp tục tăng giá bán lẻ xăng trong thời gian tới.

Từ đầu tháng 8/2005 đến nay, có hai sự kiện kinh tế quốc tế thu hút sự quan tâm lớn của giới kinh doanh và đông đảo dư luận trong nước, đó là giá dầu thô tăng kỷ lục lên mức 67 USD/thùng và lãi suất đồng USD của Mỹ tăng lên 3,5%/năm, cao nhất trong vòng 4 năm qua và ngang với lãi suất thời điểm 21/8/2001.

Quyết định tăng lãi suất USD của Cục dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã được dự báo từ trước, nhưng nó trở nên hết sức nhạy cảm bởi diễn ra đúng vào thời điểm thị trường tiền tệ trong nước nóng lên, các ngân hàng thương mại đua nhau tăng lãi suất nội tệ và chỉ số tăng giá trong 7 tháng đầu năm 2005 đã là 5,6%.

Lãi suất USD tăng tác động trực tiếp đến lãi suất USD của hệ thống ngân hàng trong nước và tác động đến nền kinh tế.

Ngược lại, giá dầu thô trên thị trường thế giới tăng mạnh, vượt ra ngoài dự đoán của giới kinh doanh trong và ngoài nước. Xuất khẩu dầu thô của Việt Nam được lợi, nhưng nhập khẩu xăng dầu đã qua chế biến chịu thiệt, tạo sức ép tăng giá bán lẻ xăng dầu thị trường trong nước và ảnh hưởng đến mặt bằng giá chung.

Vốn nội tệ sẽ càng khan hiếm

Lãi suất ngoại tệ ở nước ta được tự do hoá từ tháng 6/2001, nên theo sát diễn biến lãi suất thị trường quốc tế. Các ngân hàng thương mại trong nước tăng lãi suất huy động vốn USD dựa trên cơ sở lãi suất Sibor và Libor. Vì nếu nhu cầu vay vốn USD tăng chậm, thì sẽ đem USD đầu tư trên thị trường tiền gửi quốc tế để tìm kiếm lợi nhuận phù hợp với Luật các tổ chức tín dụng và phù hợp với xu hướng chung về hoạt động ngân hàng trên thế giới.

Sau thời điểm FED tăng lãi suất lên 3,5% từ ngày 10/8/2005, hiện nay lãi suất huy động vốn USD của các ngân hàng trong nước cũng tăng cao.

Lãi suất tiền gửi USD hấp dẫn, trong điều kiện chỉ số giá tiêu dùng tăng cao, sẽ kích thích người dân chuyển sang gửi tiết kiệm bằng USD, càng làm cho vốn VND thêm khan hiếm, lại tạo sức ép tăng lãi suất huy động vốn nội tệ.

Hiện nay, lãi suất cho vay USD của các ngân hàng thương mại trong nước cũng đang có xu hướng tăng. Lãi suất cho vay USD của các ngân hàng thương mại khác nằm trong khoảng 5,0%/năm đến 6,5%/năm.

Nhiều doanh nghiệp đang chuyển sang vay vốn nội tệ, nhưng do nguồn vốn này khan hiếm nên cũng không phải dễ dàng vay được.

Dự báo, nếu FED tiếp tục tăng lãi suất lên 3,75% - 4,25%/năm, mà Ngân hàng Nhà nước không tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc tiền gửi ngoại tệ thì các ngân hàng thương mại trong nước sẽ tăng lãi suất huy động vốn USD, càng thúc đẩy xu hướng gửi tiết kiệm USD thay cho gửi nội tệ.

Nếu Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc thì lãi suất cho vay USD còn tăng cao hơn.

Ngân sách thất thu nặng vì giá dầu

Giá dầu thô trên thị trường thế giới tăng lên trên mức 65 - 67 USD/thùng đã kéo dài hơn 1 tuần qua và hiện nay đang xoay quanh mức kỷ lục 66 USD/thùng. Tính chung trong 10 ngày đầu tháng 8/2005, giá dầu thô thị trường thế giới đã tăng tới 4,2%/năm.

Nhiều dự báo cho rằng giá dầu thô trên thị trường thế giới sẽ còn tiếp tục tăng.

Từ đầu năm đến nay giá bán lẻ xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng 4 lần. Thời điểm điều chỉnh tăng gần đây nhất là trưa ngày 3/7/2005, khi giá dầu thô xoay quanh mức 55 USD/thùng, mức điều chỉnh tăng từ 10% đối với xăng và 18% - 32% đối với dầu các loại so với mức giá bán lẻ trước thời điểm đó.

Theo Bộ tài chính, chỉ riêng trong 6 tháng đầu năm 2005, ngân sách nhà nước đã phải bù lỗ khoảng 6.454 tỷ đồng cho mặt hàng xăng dầu nhập khẩu. Nếu không tăng giá, trong 6 tháng cuối năm 2005, Nhà nước dự kiến phải bù lỗ khoảng 9.324 tỷ đồng, tính chung cả năm lỗ khoảng 15.700 tỷ đồng.

Đó là chưa kể ngân sách nhà nước bị giảm thu do giảm thuế suất thuế nhập khẩu xăng dầu xuống còn 0%.

Với xu hướng diễn biến giá dầu nói trên, ngân sách sẽ tiếp tục tăng chi và giảm thu ở mức độ rất lớn cho các tháng cuối năm 2005!

Có thể nói, giá dầu thô tăng, lãi suất FED tăng trước tiên ảnh hưởng trực tiếp đến cân đối ngân sách nhà nước, đến lãi suất và tiền tệ. Tiếp đến sẽ ảnh hưởng tới chỉ số giá chung, đến chi phí của doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế.

Vì vậy, chính sách kinh tế vĩ mô trước những biến động phức tạp trên cần được vận dụng linh hoạt và tiến dần theo thông lệ quốc tế, chấp nhận thị trường, giảm các biện pháp can thiệp hành chính trực tiếp, thay dần vào đó là sự can thiệp gián tiếp.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá