Sự kiện: Tiêu điểm

Cổ đông FPT có 'há miệng mắc quai'?

Khi giá cổ phiếu giảm mạnh, nhiều cổ đông của FPT mới nhận ra họ đã dễ dãi khi trao quyền quá lớn cho hội đồng quản trị (HĐQT) trong việc lập các Cty con, khiến thương hiệu này bị “pha loãng”...

>> Cổ phiếu FPT rớt nhanh : Ông Trương Gia Bình nói gì?

“Trào lưu” lập công ty cổ phần (CTCP) của FPT chỉ thật sự bắt đầu từ sau tháng 3-2007 khi thị trường chứng khoán đạt phong độ đỉnh cao.

Hàng loạt pháp nhân mới ra đời như Ngân hàng cổ phần FPT (FPT Bank), CTCP Quản lý quĩ đầu tư FPT (FPT Capital), CTCP Chứng khoán FPT (FPT Securities), CTCP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online), Trường phổ thông Năng khiếu FPT.

Đáng lưu ý là FPT chỉ góp một tỉ lệ vốn khá khiêm tốn, chỉ chiếm 15% ở FPT Bank, 25% ở FPT Securities, 33% ở FPT Capital… Nhưng với việc gắn với thương hiệu FPT, gần như đây là những FPT “con”.

“Kim thiền thoát xác”?

Vì sao FPT không nắm cổ phần chi phối ở những FPT “con”? Đây là một điều hoàn toàn trái ngược với những gì đại gia này từng làm ở những năm trước.

Giải thích về lý do FPT “mẹ” không nắm cổ phần lớn ở những công ty thành lập sau tháng 3-2007, trong cuộc phỏng vấn trực tuyến, ông Trương Gia Bình, chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc FPT, cho rằng do vốn của FPT còn nhỏ so với tổng vốn của các định chế mới và do yêu cầu cần đảm bảo an toàn tài chính cho công ty “mẹ”.

Thế nhưng cổ phần của FPT “mẹ” trong các FPT “con” quá ít lại chính là để “nhường chỗ” cho một số thành viên trong HĐQT của FPT. Theo ông Bình, tỉ lệ góp vốn của các thành viên này cần “tương ứng với những đóng góp trong quá khứ cũng như tương lai cho tập đoàn này” và “cũng là một sự đảm bảo cho sự phát triển bền vững của các tổ chức trên”.

Chính vì vậy, tổng số vốn của riêng HĐQT FPT trong FPT Securities, FPT Capital và FPT Bank chiếm tương ứng là 29%, 47,7% và 4,5%. Một cổ đông FPT trong câu hỏi gửi đến ông Trương Gia Bình nói ông lo ngại HĐQT của FPT đang dùng chiêu bài “kim thiền thoát xác”, để lại cho các lớp cổ đông bên ngoài một FPT chỉ sở hữu 10-20% ở các FPT “con”, còn các vị trong HĐQT sở hữu phần lớn cổ phiếu ở tất cả các công ty đó.

Bi kịch của các cổ đông nhỏ

Câu hỏi được nhiều cổ đông nhỏ bên ngoài đặt ra là vì sao họ không được tham gia quá trình thành lập công ty “con” và quyết định phương thức góp vốn vào những công ty này? Bởi lẽ nếu FPT sở hữu 100% thì lợi nhuận của những công ty con sẽ “chảy” về công ty mẹ và các cổ đông cùng được hưởng.

Thế nhưng, tất cả chủ trương thành lập công ty con và quyết định phương thức góp vốn đã không được thông qua đại hội đồng cổ đông FPT. Đơn giản vì các cổ đông đã thông qua bản điều lệ công ty theo hướng trao quyền cực lớn cho HĐQT.

Theo bản điều lệ này, chỉ có những khoản đầu tư có giá trị bằng hoặc lớn hơn 50% tổng giá trị tài sản được ghi trong báo cáo tài chính gần nhất của FPT mới phải biểu quyết tại đại hội cổ đông.

Theo báo cáo tài chính 2006 của FPT, tổng tài sản của FPT lên đến 3.400 tỉ đồng, nghĩa là chỉ có những khoản đầu tư chừng 1.700 tỉ đồng trở lên mới đến tay đại hội cổ đông. Ngoài ra, điều lệ này cũng đã qui định “HĐQT được quyền thành lập công ty con”, tức đa số cổ đông đã tự gạt mình ra khỏi cuộc chơi góp vốn mở rộng kinh doanh này.

Ở một góc độ nào đó, cổ đông đang bị thiệt vì tiềm lực của FPT đang dần yếu đi do phải chia sẻ bộ máy để hỗ trợ các công ty mới. Nhưng cái mất mát lớn hơn là thương hiệu của FPT đã được định giá bằng 0 khi HĐQT đem góp vào các công ty mới.

Giám đốc một công ty chứng khoán cho rằng việc Công ty FPT góp vốn thành lập hàng loạt công ty mới mang thương hiệu FPT không ngoài mục đích hình thành các công ty “sân sau”.

Theo vị giám đốc này, chỉ sau khi được công bố thành lập, cổ phiếu của một “FPT con” đã được rao bán với giá nhiều  “chấm”, những người hưởng lợi tất nhiên là một nhóm người tham gia đầu tư nhiều vào đơn vị này.

Ông Huỳnh Anh Tuấn (đại diện Công ty chứng khoán Ngân hàng Á Châu):

Nói cho công bằng rằng việc một đơn vị nào đó góp vốn thành lập một đơn vị mới, trở thành cổ đông của đơn vị mới là hoạt động đầu tư tài chính bình thường. Nhưng điều bất thường ở đây chính là việc cho phép đơn vị mới sử dụng thương hiệu FPT nhưng lại không tính giá trị thương hiệu như một phần vốn góp.

Trong trường hợp góp cả thương hiệu, FPT trở thành một cổ đông đặc biệt. Công ty FPT “mẹ” phải nắm cổ phần chi phối để tận dụng cơ hội, đồng thời đảm bảo quyền lợi của tất cả những nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu của FPT.

Ông Huy Nam (chuyên gia chứng khoán):

Cách giải thích của ông Trương Gia Bình cho rằng góp ít vốn để “đảm bảo an toàn tài chính cho FPT” là thiếu thuyết phục. Bởi lẽ một khi muốn bảo toàn vốn cho công ty mẹ, cũng không có bất kỳ lý do nào để tước quyền tham gia của các cổ đông bên ngoài đang nắm giữ cổ phiếu FPT.

Bất cứ nhà đầu tư nào cũng có thể nhận thấy đây là cơ hội hơn là một nguy cơ, bởi lẽ ngay những lãnh đạo chủ chốt của công ty mẹ đã vội bán cổ phiếu FPT để tham gia những  FPT “con” này kia mà!

Theo Như Hằng - Hải Đăng
Tuổi trẻ

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá