Cơ hội hẹp dần với lao động không nghề

TP - Ông Nguyễn Thanh Hòa, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, ông Nguyễn Ngọc Quỳnh - Cục trưởng Quản lý lao động ngoài nước- đều khẳng định, trong thời gian tới DN phải hạn chế đưa LĐ phổ thông ra nước ngoài làm việc.

Ông Nguyễn Xuân Vui - Chủ tịch HĐQT Cty AIRSECO thăm lao động tại công trường ở Dubai - nơi LĐVN được đánh giá khá cao về tay nghề

Trong nhiều biện pháp nhằm giải quyết những hệ lụy từ xuất khẩu lao động (XKLĐ) mà bấy lâu chúng ta đã triển khai thì nâng cao tay nghề cho lao động xuất khẩu (LĐXK) có lẽ là giải pháp căn bản nhất.

Trong xu thế vừa bắt buộc vừa phải đi tắt đón đầu, nhiều doanh nghiệp XKLĐ cũng đang chuyển hướng theo chủ trương này. Vậy, người lao động (NLĐ) sẽ phải làm gì?

Ông Nguyễn Thanh Hòa, Thứ trưởng  Bộ LĐ-TB&XH, ông Nguyễn Ngọc Quỳnh - Cục trưởng Quản lý lao động ngoài nước- đều khẳng định, trong thời gian tới DN phải hạn chế đưa LĐ phổ thông ra nước ngoài làm việc (nhằm khắc phục tình trạng bỏ trốn, đánh nhau, uống rượu…). NLĐ phải nắm được xu hướng này để chủ động trong học nghề và tìm cơ hội xuất ngoại.

Thời gian qua, số LĐ ra nước ngoài làm việc đã chững lại và có sự chuyển hướng rõ rệt. Ông Nguyễn Xuân Vui - Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng giám đốc Cty AIRSECO, cho rằng: Thời gian qua do giá cả tăng nên nhu cầu xuất ngoại của NLĐ đã bị ảnh hưởng.

 Để có được cơ hội tốt trong XKLĐ, người lao động cần chủ động học nghề. Phải coi đây là yêu cầu cấp bách. Có năng khiếu nghề nào thì chủ động trau dồi nghề đó.

Coi việc học nghề là nhu cầu tự thân. Học nghề không nên cứ ỷ lại Cty XKLĐ, ép buộc thì mới học và học miễn cưỡng qua loa, phải coi đó là việc nghiêm túc nhất trong quy trình XKLĐ.

 Các địa phương cũng cần chủ động hơn nữa trong công tác dạy nghề: vừa tuyên truyền khuyến khích, vừa hỗ trợ con em địa phương học nghề, lập nghiệp 

Bên cạnh đó, một số thị trường thu nhập thấp (cần số lượng cao, không phải qua đào tạo) đang dần bị thu hẹp (do NLĐ không mặn mà). NLĐ đang hướng tới thị trường thu nhập trung bình trở lên.

Tuy nhiên, sự chuyển hướng này của NLĐ lại mâu thuẫn với việc LĐXK của Việt Nam 2/3 xuất thân từ nông thôn (chưa đào tạo nghề hoặc có đào tạo nhưng không theo kịp nhu cầu xã hội), trong khi đó thị trường thu nhập trung bình trở lên không chấp nhận LĐ “tay quen”.

Hơn nữa thời gian qua, tại một số thị trường mới đã có dấu hiệu lừa đảo, gây tâm lý không tốt đối với NLĐ và công tác tạo nguồn của DN làm ăn đàng hoàng… Đó là những nguyên nhân khiến số LĐ ra nước ngoài làm việc bị sụt giảm.

Thực tế đó, buộc DN phải chuyển hướng. Hiện, Cty AIRSECO đang khai thác các thị trường: Nhật Bản, Đài Loan, Du bai (thuộc Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất- UAE), Qatar, Ả rập - Xê út, Malaysia; và một số thị trường mới như: Nga, Ba Lan, CH Séc, Bồ Đào Nha, Bungaria, Slovakia, Ukraina...

Ngoài thị trường Malaysia gần như bị “đóng băng” thì các thị trường còn lại đều chỉ tiếp nhận LĐ có nghề. Trong bối cảnh đó, AIRSECO đang đầu tư mạnh vào đào tạo nghề. Đầu năm 2008, AIRSECO đầu tư dây chuyền nghề hàn (3 tỷ đồng) công nghệ Italy, đạt tiêu chuẩn quốc tế (với 30 máy đào tạo 300 học viên/tháng).

Giáo trình xây dựng trên cơ sở yêu cầu và thực tế công việc của đối tác. Từ dây chuyên này, vừa qua AIRSECO đã xuất gần 100 LĐ sang Ả rập – Xê út và được đối tác đánh giá cao. Cùng với nghề hàn là nghề xây dựng, may mặc... cũng được đầu tư mạnh.

Mới đây, AIRSECO đầu tư 60 máy may (nhập từ Nhật Bản), phục vụ đào tạo công nhân nghề may mặc cung cấp cho thị trường Nga, Ukraina… Giáo viên đều là thợ bậc cao, có kinh nghiệm công tác tại nước ngoài.

Ông Vui khẳng định: “Chúng tôi sẽ đào tạo 100% LĐ trước khi ra nước ngoài làm việc. Theo đó, NLĐ cũng phải khắc phục tâm lý nóng vội (muốn xuất cảnh nhanh), chú tâm đầu tư thời gian học nghề, học tiếng. Để khuyến khích NLĐ học nghề, chúng tôi sẽ miễn tối đa 50% phí học nghề cho người có hoàn cảnh khó khăn…”.

Ngoài việc đào tạo nghề, quy trình làm XKLĐ của AIRSECO cũng dần hoàn thiện hơn. Ngoài các văn phòng đã có tại Nhật Bản, Dubai, Qatar, Ba Lan…, năm 2009 AIRSECO sẽ mở văn phòng tại Nga, Ả rập Xê út…  

Chuyển hưởng quan tâm đến đào tạo nghề cho LĐXK cũng đang được các Cty như: LOD, AIC, VINAMOTO, SONA… quan tâm. Ông Vũ Công Bình, Tổng giám đốc Cty LOD cho rằng, các Cty làm ăn bài bản đều rất quan tâm đào tạo nghề và đào tạo theo nhu cầu đối tác.

Học nghề bài bản ở trong nước ra nước ngoài làm việc thì DN và NLĐ đều yên tâm. Sau khi xuất ngoại trở về, NLĐ có tay nghề vững, có kinh nghiệm và vốn, khi đó có thể mở cơ sở sản xuất hoặc làm việc cho các Cty trong các khu công nghiệp, khu chế xuất (có cả Cty nước ngoài nơi mà NLĐ đã đến làm việc).

Như thế hiệu quả đầu tư cho XKLĐ sẽ được phát huy tối đa. Vấn đề hậu XKLĐ cũng không trở nên khó gỡ như thời gian qua nữa… Hiện, LOD đang ráo riết xây dựng trường nghề quy mô lớn vừa cung cấp LĐXK vừa đào tạo theo đơn đặt hàng của các Cty nước ngoài có trụ sở tại VN.

Cách đào tạo nghề của LOD là, cung cấp LĐ cho thị trường nào thì sẽ có chuyên gia nước ấy giảng dạy. Ông Bình khẳng định, cần phải chuyên nghiệp tất cả các khâu trong quy trình XKLĐ và đào tạo nghề cho LĐXK phải được coi là vấn đề sống còn. 

Năm 2008, Bộ LĐ-TB&XH đặt chỉ tiêu đưa 85.000 LĐ ra nước ngoài làm viêc; đến nay (10/2008) đã đưa được khoảng gần 50.000 người. Năm 2007, thị trường tiếp nhận LĐVN cao nhất là Malaysia, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản… Tuy nhiên, đầu năm 2008 đến nay thị trường tiếp nhận LĐVN đã “đảo chiều” trên “bảng xếp hạng”, Malaysia có thể đã “xuống hạng” thấp nhất mà thay vào đó là Trung Đông, Nhật Bản và một số thị trường mới.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá