Dân đối mặt nguy cơ đói, lúa gánh dịch bệnh

TP - Năm nay, Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) không có lũ, chưa vào mùa khô mà dịch bệnh và chuột cùng nước mặn đã bắt đầu tấn công các cánh đồng. Ngành nông nghiệp cảnh báo nguy cơ hạn lớn trước mặt.

Nhà ông Lê Phước Thành có 4.000 cái lợp chưa bán được. Ảnh: Duy Khương
Nhà ông Lê Phước Thành có 4.000 cái lợp chưa bán được. Ảnh: Duy Khương

Nhà ông Lê Phước Thành có 4.000 cái lợp chưa bán được. Ảnh: Duy Khương
Nhà ông Lê Phước Thành có 4.000 cái lợp chưa bán được. Ảnh: Duy Khương.

Nguy cơ đói

Làng lợp Thới Hưng ở phường Thới Hưng (Ô Môn, Cần Thơ) vắng vẻ, không như những năm trước, người mua kẻ bán tấp nập. Cả làng có trên 200 hộ làm nghề đan lợp, nay không còn ai làm vì lợp làm ra chưa bán được nên không ai dám làm thêm. Gia đình ông Lê Phước Thành ở khu vực Phú Luông đang có hơn 4.000 cái lợp chưa bán được. “Ế ẩm quá mấy chú ơi. Vụ này nợ nần là cái chắc rồi. Vì vay tiền làm lợp, ai dè lũ mãi không về, lợp không bán được thế này”. Nhà ông Thành đang chất lợp lên tận mái nhà. Còn ngoài sân, cả một đống tre đã chẻ làm lợp đành gom đống để đó.

Cách làng lợp Thới Hưng chừng 5km là làng đan lưới Thơm Rơm của xã Tân Hưng (Thốt Nốt, Cần Thơ). Những năm trước, tại QL91, lưới các loại trưng bán tràn ra cả đường. Năm nay chỉ lác đác một hai tiệm trưng lưới. Tại tiệm lưới Ly – Loan, cả chủ lẫn người làm thuê tay cầm lưới đứng trước tiệm mời mọc người mua. Chủ tiệm lưới cho biết: “Lưới bán chậm lắm, chưa bằng phân nửa năm rồi”.

Xã Vĩnh Phước (Tri Tôn, An Giang) là một trong những xã bị ngập sâu nhất của huyện Tri Tôn những mùa lũ trước. Nông dân xuống giống 50 ha lúa mùa bưng (lúa mùa nước nổi) đến nay thiệt hại ước 70% diện tích do lũ chưa về nên dịch bệnh phát sinh, chuột cắn phá.

Gia đình ông Nguyễn Văn Chống ở ấp Vĩnh Lợi có hơn năm công lúa mùa bưng gần như mất trắng. Ông Chống cho biết: “Đặc điểm lúa mùa bưng là có nước lũ mới phát triển. Lũ không về, mặt ruộng chỉ xâm xấp nước, lúa không thể phát triển và bắt đầu chết. Thêm vào đó, lũ không về nên chuột sinh sôi nhiều và cắn phá tràn lan”.

Chủ tịch UBND xã Vĩnh Phước - Nguyễn Văn Văn nói: “Toàn xã có 608 hộ dân nhưng chỉ có 105 hộ có đất, nên hầu hết các hộ dân của xã đều sống trông chờ vào mùa nước lũ. Đến nay, nước chỉ lên lé bờ ruộng, nhiều hộ dân đói là cái chắc”.

Dịch bệnh, chuột, nước mặn

Lúa ở vùng U Minh Thượng (Kiên Giang) đang xuất hiện bệnh lạ, sau khi gieo sạ vài chục ngày, đang phát triển bình thường thì bị trắng 1-3 lá non, rồi héo và tàn lụi. Ngành nông nghiệp địa phương chưa xác định được bệnh. Nông dân hồ nghi do không có nước lũ, các dư lượng hóa chất còn tồn lưu trong đất không được rửa gây nên hiện tượng này?

Vùng U Minh Thượng có hàng nghìn héc-ta lúa đông xuân xuống giống sớm để né hạn, nay lại đang bị nước mặn đe dọa. Chưa vào mùa hạn nhưng do nước ngọt từ thượng nguồn đổ về ít, không đẩy được nước mặn từ vụ tôm còn lưu trên đồng ruộng, kênh rạch. Độ mặn đang gấp đôi mức mà cây lúa có thể chịu đựng được. Nhiều nơi phải gieo sạ lại 2-3 lần nhưng lúa vẫn không sống nổi.

Chuột đồng sẽ gây hại là điều được dự báo khi không có lũ, thực tế đang tấn công ruộng đồng vùng Bảy Núi thuộc hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên (An Giang). Mật độ chuột cắn phá đã khoảng 10% diện tích. Diện tích màu trên đất gò cũng bị chuột tấn công, hạt giống bị chuột ăn và mầm non bị cắn phá.

Trưởng trạm Bảo vệ thực vật huyện Tịnh Biên - Dương Ánh Đông cho biết: “Các xã An Nông, An Cư, Văn Giáo, Vĩnh Trung hiện đều bị chuột phá. Nhiều rẫy bắp trên triền núi Dài, núi Cấm... bị chuột phá dữ dội. Dưới chân núi, các ruộng trồng dưa leo, dưa hấu cũng bị chuột kéo đến cắn”. Người dân địa phương nói, ít khi thấy chuột phá nhiều như vụ này.

Ông Chau Sên ở xã An Hảo (Tịnh Biên) ngán ngẩm: “Có khi sáng thăm đồng, thấy chuột phá hết cả một vạt ruộng. Cấy dặm hằng ngày tốn kém quá mà không biết năng suất ra sao nữa”. Ông Trần Văn Năm ở xã Núi Tô (Tri Tôn) cũng thở dài: “Nông dân đặt bẫy chuột, dùng ni lông bao quanh ruộng nhưng chẳng ăn thua gì”.

Bươn chải

Anh Thạch Lợi ở xã Thới Xuân (Cờ Đỏ, Cần Thơ) cho biết, khi có lũ tìm đến những gò đất cao là bắt được chuột, ếch, rắn. Nay không có lũ phải đi xa hơn, tìm đến những gò đất cao vùng nước ngập. Có khi đi hàng chục cây số và anh cười nói: “Ngày cũng kiếm được trăm nghìn đồng”.

Ở thị trấn Cờ Đỏ (Cần Thơ), vợ chồng anh Danh Hiệp Phước thường giăng lưới cắm câu mùa lũ, nay chuyển sang nuôi cá lóc trong mùng ở kinh Lồng Ống. Anh Phước thả 6.000 con cá lóc giống trong 3 mùng lưới, với giá cá lóc ở chợ 25.000 đồng/kg hiện nay, anh dự tính: “Lời khoảng 20 triệu đồng, cũng sống được”.

Vợ chồng anh Lý Vang ở xã Thới Xuân (Cờ Đỏ, Cần Thơ) có 6 người con nên nghèo, cũng đang nuôi 2.000 con cá lóc, dự tính gần tết bán sẽ có tiền tiêu. Anh nói, thức ăn cho cá lóc do con anh đi bắt ốc bươu vàng và cá vụn nên không tốn kém nhiều. Hiện tại, anh đi đào đất mướn, kiếm ngày gần trăm nghìn đồng và anh có vẻ hể hả: “Nếu lũ lớn không ai thuê đào đất cả, nhiều bữa ngồi bó gối nhìn nước trắng đồng”.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá