Đằng sau việc ồ ạt mua cổ phiếu quỹ

TP- Trong tuần này, hàng loạt Cty niêm yết trên cả sàn TPHCM lẫn sàn Hà Nội cùng đăng ký mua vào số lượng khá lớn cổ phiếu. Tuy nhiên, đằng sau lý do chính của các Cty thì cũng còn nhiều điều phải “mổ xẻ”...

Nhà đầu tư bất ngờ với việc doanh nghiệp ồ ạt mua cổ phiếu quỹ  Ảnh: Phạm Yên
Đây không phải là đợt mua cổ phiếu quỹ đầu tiên trong năm 2008, nhưng lại là lần mua cổ phiếu rầm rộ nhất từ trước đến nay và phần nào đã giúp TTCK, nhà đầu tư (NĐT) “yên lòng” hơn trong “cơn sóng gió”.  Đây cũng được xem là cơ hội lớn cho chính doanh nghiệp niêm yết.

Đã biết trước nhưng NĐT hơi bất ngờ khi thấy những “đại gia” mua số lượng lớn cổ phiếu của chính mình như VIP mua vào 1 triệu cổ phiếu từ 12/3, DPM mua 1 triệu cổ phiếu từ 14/3, SAM mua 650.000 cổ phiếu từ 14/3, SJS mua 500.000 cổ phiếu từ 12/3, KHA mua 700.000 cổ phiếu từ 12/3, TDH mua 300.000 cổ phiếu từ 14/3, SJ1 mua 300.000 cổ phiếu từ 14/3... Trước đó có không ít Cty mua đến 1 triệu cổ phiếu như KDC, ANV, TPC...

Lý do mà các Cty đưa ra để mua cổ phiếu chủ yếu để làm cổ phiếu quỹ và bình ổn giá. Chủ tịch HĐQT một Cty thì nói rõ hơn “ngoài việc góp phần vực giá, thì chúng tôi đang thấy giá cổ phiếu của mình dưới giá trị thực, HĐQT quyết định mua vào để giá không xuống thêm”.

Còn một lý do tế nhị khác mà vị này tránh nói là, cổ phiếu của các thành viên HĐQT trong nhiều tháng qua đã chỉ còn 40-50% so với hai tháng trước, như vậy “nhân danh” Cty mua vào cũng là một cách “ vớt vát” lại túi tiền của mình.

Ông Đỗ Văn Trắc, Tổng GĐ SAM và là Chủ tịch Hiệp hội Các tổ chức niêm yết cho rằng “việc mua cổ phiếu quỹ được xem là biện pháp kỹ thuật để giữ giá cổ phiếu khi giá thị trường xuống quá thấp. Hơn nữa NĐT sẽ tin tưởng hơn khi thấy chính Cty mua cổ phiếu của mình”.

Nhà đầu tư Vũ Văn Minh (sàn EPS TPHCM) cũng thừa nhận “Tôi vừa mua vào 2.000 cổ phiếu TDH vì tin rằng nếu TDH làm ăn bê bát thì HĐQT chỉ bán ra chứ không mua vào như họ đang làm”. Thực tế cũng cho thấy sau khi công bố mua cổ phiếu quỹ, giá cổ phiếu của nhiều Cty tăng hoặc không giảm dù phiên cuối tuần VN-Index xuống nhẹ như VIP,KHA,SAM,TDH,DPM… 

Rào cản!

Nhiều NĐT hy vọng các Cty niêm yết mua cổ phiếu nhanh và nhiều hơn nữa nhưng quy định hiện nay lại đang là rào cản!?

Theo quy định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), giới hạn lượng giao dịch trong mỗi phiên từ 3%-5% lượng cổ phiếu đã đăng ký mua. Còn Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) lại quy định lượng mua không được vượt qua 10% của phiên liền kề trước.

Nhà phân tích chứng khoán Trần Ngọc Nam lý giải “Ví dụ như VIP đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu quỹ thì mỗi phiên, họ phải mua từ 30.000-50.000 cổ phiếu. Đến phiên sau theo HOSE thì họ chỉ được mua tối đa 10% là 5.000 cổ phiếu”.

Phó Chủ tịch HĐQT một Cty than thở “Lẽ ra phải mua vào nhanh và nhiều hơn thì chúng tôi lại không được phép. Lẽ ra trong thời điểm cấp bách như hiện nay SSC và HOSE phải sửa quy định để cùng chung tay vực dậy thị trường”. Theo SSC và HOSE thì quy định trên để hạn chế các Cty mua cổ phiếu quỹ bớt làm giá, nhưng có nên quá cứng nhắc trong thời điểm hiện nay? Bên cạnh đó thì việc mua cổ phiếu giá thấp, để sau này bán lại kiếm lời, cũng đã bị những quy định trên “ngáng đường”.

Ông Nam thử tính “như SJS có giá 150.000đ/cổ phiếu vào ngày 14/3. Nếu mua thêm được 50.000 cổ phiếu mỗi ngày thì SJS có thể đỡ mất thêm 2-3 trăm triệu đồng”.

Cơ hội lấy lại lòng tin 

Việc các Cty mua lại cổ phiếu của mình làm cổ phiếu quỹ đang được xem là một tín hiệu tốt, nhưng cũng còn khá nhiều “lời ra tiếng vào”. Rõ nhất là nguồn tin Cty A, doanh nghiệp B sắp mua cổ phiếu quỹ đã lan truyền và được nhiều NĐT tận dụng đặt lệnh mua trước khi tin công bố chính thức 2, 3 ngày.

Nhà đầu tư Vũ Thị Hải Hà (sàn ACBS TPHCM) đặt câu hỏi “Liệu có vị nào hay cổ đông lớn trong HĐQT biết trước kế hoạch để ra tay trước”. Bà Hải đã dẫn chứng việc vợ Phó Chủ tịch HĐQT Cty V. đã công bố mua cổ phiếu V. trước khi Cty này bắt đầu mua cổ phiếu quỹ 10 ngày, và cổ đông chủ chốt của V. cũng đăng ký mua đến 500.000 cổ phiếu V. trước 8 ngày.

Có thể đây chỉ là ngẫu nhiên, nhưng từ trước đến nay những thông tin nhạy cảm như trên đã làm nhiều người cho là không công bằng. Có cổ đông còn nghi ngại HĐQT quyết định mua vào chính vì lợi ích của các thành viên HĐQT, với việc giá cổ phiếu vừa lên cao, vừa dễ bán.

Tuy nhiên nhiều NĐT khác lại lo ngại nhất là việc công bố mua thì ầm ĩ, nhưng mua như thế nào và mua có hết số lượng đăng ký không lại là chuyện khác! Trước đây Ban điều hành quỹ đầu tư VFM đã từng không mua thêm 150.000 chứng chỉ quỹ VF1 như công bố, hay VFC không mua 200.000 cổ phiếu VFC đã từng làm cho nhiều NĐT bức xúc nhưng rồi “đâu vẫn vào đấy”.

Liệu chiêu “công bố mua vào để kích giá, xoa dịu NĐT” có được Cty nào tiếp tục áp dụng? Có lẽ đây cũng là một dịp để các Cty niêm yết lấy lại lòng tin nơi NĐT sau cơn bão phát hành cổ phiếu thêm ồ ạt năm 2007. Giá trị công ty, cổ phiếu sẽ lên nếu họ mua lại cổ phiếu quỹ minh bạch, công bằng và ngược lại nếu tiếp tục lợi dụng…  

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá