Doanh nghiệp đã sẵn sàng với WTO?

Các cuộc đàm phán cuối cùng đang đưa Việt Nam tiếp cận cánh cửa Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Khác với 1 - 2 năm trước đây, nhiều doanh nghiệp (DN) trong nước đã không còn mơ hồ về sức ép cạnh tranh cho cuộc hội nhập lịch sử này.

Ngành da giày tự tin trước bối cảnh cạnh tranh sắp tới - (ảnh: D.Đ.M)
Thay cho quan niệm cũ là chờ đợi vào sự bảo hộ của Nhà nước, ý thức "tự cứu mình" đã và  đang được các DN dùng làm phương châm cho những bước chuẩn bị ráo riết và cẩn trọng.

Tự tin hơn

Bà Việt Nga, Tổng giám đốc Công ty dược Hậu Giang không giấu nỗi lo trước viễn cảnh không còn một rào cản nào đối với các "đại gia" dược phẩm của thế giới ở thị trường VN. Nhưng vị nữ tổng giám đốc nổi tiếng năng động của đồng bằng sông Cửu Long này vẫn tỏ ra tự tin: "Từ 2004-2005, chúng tôi đã đầu tư mạnh vào khoa học kỹ thuật để có thể sản xuất được những sản phẩm thay thế được hàng ngoại nhập. Chúng tôi xác định là phải cạnh tranh trực diện với sản phẩm ngoại".

Từ bỏ cách làm xưa cũ "khách hàng cần thì tìm đến đây" thường thấy ở những DN nhà nước, Tổng giám đốc Nga lặn lội đi hết 64 bệnh viện cấp tỉnh trên cả nước để tiếp thị cho sản phẩm của công ty.

Đến hết năm ngoái, kết quả thật mỹ mãn: 98% bệnh viện trên cả nước có sử dụng thuốc của công ty. Bà Nga nói thêm, do ý thức hơn hiệu quả của hoạt động quảng cáo, năm vừa qua, dược Hậu Giang đã chi khoảng 20 tỉ đồng - một con số chưa từng thấy - cho quảng cáo, tiếp thị.

"Chúng tôi xác định những năm tới đây thị trường dược phẩm như là chiến trường vậy, nếu không vững tay là không tồn tại", bà Nga nói.

Ông Nguyễn Đức Thuấn, Phó chủ tịch Hiệp hội giày da VN thì cho rằng ngành giày da VN đã tương đối có nền móng vững chắc và đã có thể cạnh tranh tương đối sòng phẳng với DN nước ngoài. "Thời kỳ được hưởng ưu đãi thuế, ưu đãi đầu tư qua hết rồi. Tôi tin là chúng ta không bị ảnh hưởng nhiều", ông Thuấn nói.

Ông phân tích, cái yếu của ngành giày VN là thiếu nguyên vật liệu, vật tư, nhưng chỉ thiếu nguyên liệu cho mặt hàng giày nữ và giày thời trang, chứ với hàng giày thể thao (chiếm 2/3 tổng sản lượng ngành giày) thì trong nước đã cung cấp được 70 - 80%.

Nhìn chung, ngành giày da VN sẽ thuận lợi, nhưng các DN nhỏ lẻ, không có nền móng vững sẽ khó khăn. "Ở thị trường nội địa, cho dù VN vào WTO rồi thì tôi nghĩ giá cả của hàng giày da các nước chung quanh vào đây cũng không thể cạnh tranh nổi với hàng của ta", ông Thuấn nhận xét.

“Năm 2006, Việt Nam phải thực hiện đầy đủ những cam kết theo Hiệp định CEPT/AFTA... Còn việc gia nhập WTO nếu thành hiện thực trong năm 2006 thì đối với Việt Nam chỉ là vấn đề hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới thôi. Trên thực tế, tác động của việc gia nhập WTO sẽ chưa có gì nhiều lắm do phải có quá trình chuyển tiếp. Nhưng rõ ràng, với áp lực của AFTA, WTO thì Việt Nam sẽ phải đẩy mạnh hơn nữa cải cách thể chế kinh tế, đổi mới cơ chế điều hành, thực hiện mạnh mẽ hơn các cuộc cải cách về hệ thống ngân hàng, cải cách tư pháp, hành chính...".

Tiến sĩ Võ Trí Thành, Trưởng ban Nghiên cứu chính sách hội nhập của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư.

Ông Diệp Thành Kiệt, Phó chủ tịch Hội dệt may thêu đan TP.HCM (Agtek) đánh giá: "Khi chúng ta là thành viên của WTO thì thuận lợi đối với ngành dệt may VN là hạn ngạch đều được dỡ bỏ. Điều này sẽ góp phần làm tăng kim ngạch xuất khẩu trong nước. Tuy nhiên, các DN trong ngành sẽ phải đối đầu với sản phẩm dệt may nhập khẩu tại thị trường nội địa. DN xuất khẩu phải chấp nhận những luật lệ mới mà nhiều khi chưa am hiểu hết".

Về sự chuẩn bị của các DN dệt may, ông Kiệt cho rằng vẫn còn chừng mực, mới chỉ có một số DN chủ động cắt giảm chi phí, hạ giá thành cũng như chuyển sang tự sản xuất và xuất khẩu trực tiếp thay vì làm gia công.  

Hợp tác thay vì đối đầu

Thay vì đối đầu, nhiều DN trong nước khôn ngoan lựa chọn cho mình con đường hợp tác với các DN nước ngoài để cùng tồn tại và phát triển trong sân chơi lớn WTO.

Ông Nguyễn Đức Thuấn giải thích: "Hội nhập, toàn cầu hóa không phải chỉ có cạnh tranh mà còn là cơ hội để hợp tác. Ngành giày sẽ hợp tác với những thương hiệu lớn trên thế giới để tạo ra một chuỗi giá trị gia tăng cho sản phẩm tốt hơn, cùng nhau phân phối chuỗi giá trị đó. Chuỗi giá trị chia ra làm bốn phân khúc gồm thiết kế-xây dựng thương hiệu, nguồn lực để tạo ra sản phẩm, tổ chức sản xuất và phân phối.

Các thương hiệu lớn toàn cầu thường chỉ làm tốt khâu thiết kế, bảo vệ thương hiệu và kênh phân phối. Phần tổ chức, quản lý sản xuất có thể nói là thế mạnh của chúng ta. Điều này sẽ giúp chúng ta không đối mặt với việc cạnh tranh với những thương hiệu lớn, mà ngược lại, họ đều cần đến các nhà sản xuất VN".

Trong lĩnh vực tài chính, việc các ngân hàng (NH) nước ngoài tham gia thị trường trong nước sẽ tạo sức ép lớn đối với các NH trong nước. Tuy nhiên theo ông Nguyễn Gia Định, Tổng giám đốc NH TMCP xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), các NH nước ngoài sẽ chọn cách mua cổ phần của các NH trong nước để dần thâm nhập thị trường VN thay vì phải đầu tư lớn để mở chi nhánh.

Đây là con đường đi tắt, đón đầu của cả NH trong và ngoài nước. Các NH trong nước mời các NH nước ngoài "vào nhà", qua đó chúng ta học hỏi công nghệ quản trị NH của họ một cách nhanh nhất đồng thời NH trong nước tăng thêm năng lực về vốn.

Tuy nhiên vấn đề của các NH trong nước là chọn đối tác nào để hợp tác mà không bị thôn tính? Bên cạnh đó, các NH trong nước còn sẽ phải đầu tư rất lớn vào công nghệ mới có thể bắt kịp trình độ chung của các NH toàn cầu, chẳng hạn như một lệnh chuyển tiền sẽ được tính theo giây chứ không theo giờ, ngày như hiện nay.

Theo Thanh Niên

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá