Hy vọng về sự lột xác của thương mại Việt Nam

Nhiều người Mỹ gốc Việt hy vọng Việt Nam vào WTO sẽ thúc đẩy họ mang chất xám và tiền bạc về nước đầu tư. Bài báo "Hopes for a Vietnam Trade Shift" trên tờ Los Angeles Times ngày 24/7 viết.

Xuất khẩu gạo tại cảng Sài Gòn.
Sau lần đầu tiên trở về VN vào năm 2003, Văn Phi Nghĩa, một Việt kiều Mỹ, trở thành người ủng hộ nhiệt thành cho công cuộc tái thiết nền kinh tế đất nước.

US HiFi Inc., công ty do Văn Phi Nghĩa làm giám đốc (là bản sao thu nhỏ của tập đoàn Home Depot chuyên cung ứng hàng hóa cho cộng đồng người Việt ở Mỹ), đã bắt đầu nhập hơn 70% sản phẩm gồm gạch lát ceramic, cửa gỗ sồi cứng và nhiều đồ gia dụng khác, từ VN.

Đó là lý do tại sao Nghĩa hy vọng kỳ họp của Quốc hội Mỹ lần này sẽ thông qua Quy chế Quan hệ Thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR) cho VN. Những người ủng hộ VN mong muốn dự luật trao PNTR cho VN sẽ được phê chuẩn trước khi nền kinh tế này gia nhập WTO, nhất là trước khi VN tổ chức Hội nghị Cấp cao APEC vào tháng 11 tại Hà Nội.

VN muốn lặp lại thành công của Trung Quốc, nước gia nhập WTO vào năm 2001 và nhờ đó nền thương mại đã phát triển như vũ bão, có tầm ảnh hưởng đối với toàn cầu.

Để những hy vọng này trở thành sự thật, VN đã đồng ý hạ thuế, dỡ bỏ các rào cản đối với những nhà bán lẻ và ngân hàng nước ngoài, tăng cường hệ thống pháp lý và đẩy lùi tệ tham nhũng.

Phòng Thương mại Mỹ và những người đứng đầu giới kinh doanh Mỹ cũng mong muốn dự luật được thông qua với sự ủng hộ cao từ các nghị sĩ lưỡng viện, trong đó có cả những người từng tham chiến ở VN như John McCain, Chuk Hagel, John Kerry.

VN vẫn có thể được kết nạp vào WTO mà không phải chờ đến khi PNTR được thông qua. Tuy nhiên, trong trường hợp đó giao dịch thương mại giữa VN và Mỹ sẽ không được điều chỉnh bởi các điều luật quốc tế. Và khi đó, bất lợi sẽ thuộc về các doanh nghiệp Mỹ nhiều hơn.

PNTR không ảnh hưởng mấy tới chuyện làm ăn của Văn Phi Nghĩa, bởi hàng hóa công ty ông nhập (từ VN) đã được hưởng mức thuế thấp. Tuy nhiên, theo ông, bình thường hóa quan hệ thương mại sẽ tạo ra những lợi ích tâm lý về việc xóa bỏ rào cản giữa VN và Mỹ.

Nghĩa cũng tin tưởng rằng sẽ có một làn sóng người Việt mang quốc tịch Mỹ về quê làm ăn sau khi VN bình thường hóa quan hệ hoàn toàn vời Mỹ. "Người dân quê tôi rất nhân hậu và cần cù (...). Nếu VN được Mỹ trao cho chiếc chìa khóa mở cửa WTO, họ sẽ đổi đời", Nghĩa nói.

Sau khi VN và Mỹ ký Hiệp định Thương mại song phương (BTA), giá trị thương mại 2 chiều nhảy vọt từ 1,5 tỉ USD (năm 2001) lên 7,8 tỉ USD (năm 2005). Năm ngoái, hàng dệt may VN xuất sang Mỹ đạt 3,1 tỉ USD. Con số này khiến không ít người Mỹ giật mình.

Đại diện một tập đoàn lên tiếng: "Với VN, chúng ta sẽ lặp lại sai lầm từ bài học Trung Quốc" (về việc bành trướng thị trường dệt may Mỹ - ND).

Tuy nhiên, Chủ tịch Hội đồng Thương mại Mỹ - Việt, bà Virginia Foote, khẳng định rằng với việc thông qua PNTR cho VN vào WTO, thị trường Mỹ sẽ không bị "cú tát Trung Quốc", bởi vì trong đợt nỗ lực xuất khẩu gần đây nhất, hàng dệt may nhập từ VN chỉ chiếm chưa tới 4% thị trường Mỹ.

Walter Blocker, Giám đốc điều hành Gannon Vietnam kiêm Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại TPHCM, tiên đoán rằng đầu tư của Mỹ vào VN sẽ tăng mạnh sau khi VN vào WTO. Nơi đây có một thị trường tiêu thụ nội địa hấp dẫn và chi phí sản xuất rẻ (bằng khoảng 1/2 Trung Quốc). Cũng theo ông Blocker, mỗi năm người VN bỏ ra từ 350 - 400 triệu USD để mua mỹ phẩm, một điều hiếm thấy ở VN cách đây 12 năm.

Intel, sau khi khảo sát Trung Quốc, Ấn Độ và Thái Lan, đã quyết định chọn VN để đầu tư 300 triệu USD cho một dự án công nghệ thông tin lớn ở TPHCM, dự kiến năm 2009 sẽ có sản phẩm chào hàng. Ông Thân Trọng Phúc, Tổng Giám đốc Intel VN, nói rằng một trong những ưu tiên của chính phủ là tạo ra việc làm cho hơn 1 triệu người đến độ tuổi lao động mỗi năm và đó là lý do vì sao VN chú trọng thu hút các công ty nước ngoài. Intel giờ đây là nhà đầu tư Mỹ lớn nhất tại VN, tạo ra khoảng 1.200 việc làm cho người lao động.

Cũng như Văn Phi Nghĩa, ông Thân Trọng Phúc hy vọng VN vào WTO sẽ khiến nhiều người Việt ở Mỹ mang chất xám và tiền bạc về nước đầu tư. Ông Phúc ví dụ trường hợp của cà phê Highland của một người Mỹ gốc Việt. "Rồi đây tôi sẽ có một "quê hương" ở đây và một "quê hương¿ khác ở Mỹ. Đó cũng là mơ ước của hầu hết người Mỹ gốc Việt" - ông Phúc bộc bạch.

Hiếu T. Nguyễn, Giám đốc Đệ nhất Ngân hàng Việt Mỹ ở Wesminster, phục vụ cho 300.000 người Việt ở Nam California, nói: Giống như suy nghĩ của nhiều người Mỹ gốc Việt, việc VN gia nhập WTO là hiển nhiên. "Không có gì có thể ngăn cản điều ấy" - Nguyễn nói chắc chắn.

Theo Người lao động

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá