Kinh tế năm 2010: Cần kiểm soát tốt các luồng tiền

Tiến sĩ Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - đã khẳng định như vậy khi trao đổi về triển vọng phát triển kinh tế 2010.

Nhận định về những việc đã làm được trong năm 2009, tiến sĩ Thiên cho biết:

So với tính toán từ đầu năm, con số tăng trưởng GDP 5,23% có thể xem là thành tích của VN trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới nhiều nơi ở mức âm (có nơi - 0,9 đến - 1,1%). Tuy nhiên, cũng không nên quá hài lòng với kết quả ấy.

Cơ sở để đạt được tăng trưởng là gì? Năm 2007 – 2008 kinh tế VN rất khó khăn dù lúc ấy điều kiện thế giới bình thường. Đến khi thế giới gặp khó khăn, thông thường thì ta sẽ còn khó hơn nữa nhưng chúng ta chèo lái được như thế, tôi cho rằng đó chính là thành công từ sự hợp lực và năng lực của DN, cộng với phản ứng kịp thời của Chính phủ. Năm nay Chính phủ đã tỏ rõ quyết tâm trong điều hành tăng trưởng, điều này cho thấy kết quả thật sự đáng mừng.

- Tuy chúng ta vượt qua khủng hoảng, vượt qua suy thoái, mức lạm phát giảm đáng kể, song những điểm yếu của nền kinh tế vẫn còn nặng nề…?

- Đúng thế. Ví dụ như năng lực của DNVN vẫn còn rất yếu; các chính sách về xuất nhập siêu vẫn gặp khó khăn; hệ thống thị trường vận hành không đồng bộ dẫn đến nền kinh tế thiếu hiệu quả. Nguồn năng lực từ DN cho đến người lao động đều yếu cả, rất yếu là đằng khác. Đó là những điểm yếu nằm sâu ở bên trong, nội tại của nền kinh tế. Vượt qua khủng hoảng không có nghĩa là giải quyết được những điểm yếu ấy. Có thể thấy hai mặt của năm 2009: Chúng ta vượt qua khủng hoảng, suy thoái đồng thời đặt ra chúng ta nhiều công việc phải làm.

- Với con mắt của một nhà kinh tế, theo tiến sĩ, những công việc mà sắp tới chúng ta phải tiếp tục theo đuổi là gì?

- Những thông điệp gần đây của Thủ tướng đang thể hiện sự thay đổi tư duy phù hợp sự phát triển của đất nước trên căn bản tầm nhìn lâu dài như: Phục hồi tăng trưởng, chặn suy giảm tăng trưởng. Những điều kiện cho tăng trưởng của VN nói chung là tốt. Nếu ổn định được vĩ mô thì DN mới có cơ sở làm ăn đầu tư, động lực của người lao động cũng tốt hơn. Chúng ta sẽ cân đối được nhiều vấn đề hơn. Logic này ko chỉ cho năm 2010 mà sẽ là logic cho hoạt động của Chính phủ.

Việc thứ hai, nhân câu chuyện tái cơ cấu và đặt ra những điều kiện thay đổi. Cơ cấu kinh tế hiện nay là kết quả của sự dịch chuyển tích cực trong nhiều năm nhưng vẫn còn nhiều khiếm khuyết, nguồn lực chưa được phân bổ. Cái chính là phân bổ lại nguồn lực cho hiệu quả về các ngành, các vùng, khu vực.

Để làm được điều này, phải nghĩ đến vấn đề thay đổi mô hình tăng trưởng bởi cho đến nay, tăng trưởng của chúng ta vẫn dựa vào khai thác cái có sẵn nhiều quá. Tài nguyên, sức lao động rẻ tiền nên sức cạnh tranh, tăng trưởng thấp đồng thời gây ra nhiều hậu quả. Không chỉ giá trị gia tăng thấp, thu nhập thấp mà quan trọng hơn là trong hành trình hội nhập với thế giới, ta vẫn đi sau cùng.

Để phân bổ nguồn lực mà chỉ tập trung vào một vài chỗ “dễ ăn”, kiếm lời thật nhanh, tỉnh nào cũng muốn có nhiều nhà cửa, sân bay, khu công nghiệp to... thì logic này là cực kỳ nguy hiểm, đẩy DN ra bên ngoài sự phát triển. Việc tái cơ cấu cũng là việc lớn cho năm 2010 và phải có sự quyết tâm. Ta cần có hành động quyết liệt hơn, chương trình cụ thể và thiết thực hơn thì mới đạt được hiệu quả.

- Trên cơ sở tình hình kinh tế năm 2009, tiến sĩ có dự đoán thế nào về năm 2010?

- Lạm phát năm nay có tăng cao hay không sẽ không hoàn toàn tuỳ thuộc vào ta. Giá cả thế giới (như xăng dầu) tăng lên sẽ ảnh hưởng đến tất cả các loại giá khác. Điều này nằm ngoài tầm khống chế của chúng ta. Chúng ta chỉ có thể dự đoán thật tốt và có cách xử lý đón trước.

Vấn đề nữa là liên quan đến điều hành. 3 năm vừa rồi ta bơm tiền ra khá nhiều. Tăng trưởng tín dụng năm 2009 tăng 38%. Ngân sách kích cầu cũng nhiều tỉ USD. Hai luồng tiền này nếu không kiểm soát tốt thì rất dễ bùng lên lạm phát.

Thứ nữa là ta đang bị thâm hụt ngân sách. Điều này sẽ tạo áp lực về điều hành ngân sách. Thị trường có sức mạnh riêng của thị trường, nếu thị trường kỳ vọng năm nay cao hơn thì sẽ có xu hướng đẩy giá lên (ví dụ như tỉ giá hối đoái chẳng hạn). Vì vậy, cần phải có sự chuyên nghiệp và linh hoạt trong việc sử dụng chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá.

- Xin cảm ơn ông!

Theo Hạnh Phương
Lao động

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá