Mại dâm, tham nhũng có đưa vào kinh tế 'ngầm', GDP?

TPO - Ông Nguyễn Bích Lâm, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, ở Việt Nam, mại dâm trái với thuần phong mỹ tục nên có thể cho vào hoạt động kinh tế bất hợp pháp (bị pháp luật cấm), nhưng chưa chắc đã đưa vào tính toán, thống kê. Tham nhũng không phải là hoạt động sản xuất nên không nằm trong mục tiêu thu thập thông tin.

Lãnh đạo Tổng cục Thống kê trả lời các thắc mắc của báo chí liên quan Đề án Thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát sáng 20/2
Lãnh đạo Tổng cục Thống kê trả lời các thắc mắc của báo chí liên quan Đề án Thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát sáng 20/2

Thông tin trên được ông Nguyễn Bích Lâm, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (TCTK), Phó trưởng ban thường trực Đề án Thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát trả lời báo chí tại cuộc họp báo sáng 20/2.

Theo ông Lâm, phạm vi của khu vực kinh tế chưa được quan sát được Đề án xác định bao gồm 5 nhóm: Hoạt động kinh tế ngầm, là hoạt động kinh tế hợp pháp, nhưng bị giấu diếm một cách có chủ ý nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế, tránh thực hiện các thủ tục pháp lý, thủ tục hành chính và trách nhiệm xã hội.

Hoạt động kinh tế bất hợp pháp, là hoạt động kinh tế bị pháp luật cấm và các hoạt động kinh tế hợp pháp, nhưng hoạt động khi chưa được cấp phép.

Hoạt động kinh tế phi chính thức chưa được quan sát, là bộ phận kinh tế phi chính thức chưa được thu thập thông tin về kết quả sản xuất kinh doanh.

Hoạt động kinh tế tự sản, tự tiêu của hộ gia đình, là hoạt động sản xuất của hộ gia đình tạo ra sản phẩm để tiêu dùng và tích lũy cho chính các thành viên của hộ gia đình đó.

Hoạt động kinh tế bị bỏ sót trong các chương trình thu thập dữ liệu thống kê, là hoạt động kinh tế lẽ ra phải được thu thập thông tin biên soạn các chỉ tiêu trong Hệ thống tài khoản quốc gia và các chỉ tiêu thống kê khác, nhưng bị bỏ sót trong quá trình thu thập các thông tin đó.

Khi được hỏi, nhiều chuyên gia lo ngại việc thống kê này sẽ giúp Chính phủ tăng nợ công vì nợ công được Quốc hội đưa ra dựa trên GDP, TCTK bình luận gì? Ông Lâm cho hay: “Hoạt động thống kê nhằm phản ánh được xác thực tình hình kinh tế - xã hội. Không lo ngại điều tra để làm tăng GDP và nới nợ công. Nợ công là do Chính phủ, còn chúng tôi cung cấp bức tranh thực tế để Chính phủ có quyết sách đúng đắn. Chúng tôi khẳng định không chịu tác động của bất kỳ bên nào để có bức tranh chính xác nền kinh tế".

Theo ông Lâm, hiện nợ công/GDP ở Việt Nam chỉ chiếm 61,4% so với các nước khác không là gì cả. Quốc hội cũng đã đưa ra trần nợ công không được vượt quá 65%. “Thời gian qua tỷ lệ nợ công đã giảm xuống. Các nhà kinh tế lo ngại quá xa cho nền kinh tế của chúng ta”, vị này bình luận.

Có ý kiến cho rằng, những cá nhân, hộ kinh doanh thuộc khu vực kinh tế chưa quan sát sẽ cố tình che giấu thu nhập, việc thống kê liệu có khả thi? Trả lời câu hỏi này, bà Bà Nguyễn Thị Hương – Tổng cục phó TCTK  lấy ví dụ, như các ca sỹ hiện vẫn chưa  có cơ sở nào để thống kê chính xác thu nhập trung bình một tháng của họ. “Chúng tôi đang nghiên cứu, đề xuất các bộ ngành liên quan xem xét có cơ chế chính xác để cho họ “lộ diện”, đóng góp vào ngân sách nhà nước. Từ đó, xác định rõ khoản thu nhập nào của họ cần đưa vào thống kê, khoản nào không”, bà Hương chia sẻ.

Cũng theo bà tổng cục phó, quy định và cách thức thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát ở mỗi nước khác nhau. Ví dụ, Hà Lan đưa phố đèn đỏ vào tính toán GDP, còn Việt Nam hoạt động này trái với thuần phong mỹ tục nên không đưa. Việt Nam chỉ tham khảo kinh nghiệm của các nước chứ không vận dụng một cách máy móc. Hiện, TCTK đang phối hợp với 16 bộ, ngành để cùng thực hiện đề án này.

Mại dâm, tham nhũng có đưa vào kinh tế chưa quan sát? - ảnh 1 Nhà báo Mạnh Bôn - Báo Đầu tư đặt câu hỏi với lãnh đạo Tổng cục Thống kê tại buổi họp báo

Theo Tổng cục trưởng Nguyễn Bích Lâm, việc thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát để tìm ra những nhóm hoạt động kinh tế để tính toán, trên cơ sở đó sẽ có đối sách phù hợp.

Ông này ví dụ như hoạt động mại dâm, buôn bán ma túy, hàng giả, buôn lậu, sẽ xem xét đưa vào, tính toán những gì? Như Hà Lan, Thái Lan đưa mại dâm vào hợp pháp. Hiện nay, ở Việt Nam với thuần phong mỹ tục, chúng ta không thừa nhận nên có thể cho vào hành động bất hợp pháp, nhưng chưa chắc đã đưa vào tính toán GDP.

Với tham nhũng, đây cũng không phải là hoạt động sản xuất, không nằm trong mục tiêu thu thập thông tin để tính toán.

Bàn về vai trò tham gia của Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF vào điều tra khu vực kinh tế chưa được quan sát, theo ông Lâm họ chỉ thẩm định cách thức thực hiện và kết quả.

"Vừa qua, Thủ tướng trao đổi với trưởng đại diện IMF làm tổ chức quốc tế đánh giá độc lập, chứ không phải nhờ họ giúp TCTK tính toán", ông Lâm cho hay.

Ông này cho rằng, năm 2018, Tổng cục Thống kê đã đánh giá lại quy mô, chỉ tiêu GDP, đã có báo cáo với Bộ trưởng Bộ KH&ĐT. Ngày 12/2/2019 báo cáo Thủ tướng và được chỉ đạo đảm bảo tính độc lập, khách quan, Bộ KH&ĐT đồng ý mời 1 tổ chức độc lập quốc tế, TCTK đề xuất là IMF vào đánh giá.

Tổng cục trưởng TCTK nói: "Ở Việt Nam các nhà kinh tế nghe các số liệu mà TCTK đưa ra thì còn nghi ngờ nhưng mà các ông "Tây" nói thì nghe sái cổ".

Về kinh phí thực hiện cuộc thống kê kinh tế chưa được quan sát, Tổng cục trưởng TCTK cho biết chưa xác định được vì chờ vào đề xuất công việc cụ thể.

Nhiều người đặt câu hỏi điều tra khu vực kinh tế phi chính thức của ông xe ôm, hộ sản xuất nhỏ có phải để tận thu thuế không? Theo bà Nguyễn Thị Hương, về nguyên tắc đã tham gia kinh doanh phải đóng góp với xã hội, đảm bảo trật tự an ninh xã hội.

"Những đơn vị kinh tế phi chính thức như hộ gia đình, sản xuất nhỏ lẻ vẫn được Tổng cục Thống kê điều tra nhiều năm nay, chỉ có điều chưa được công bố chi tiết. Chúng tôi sẽ đưa kinh tế phi chính thức tách bạch riêng, trong đó có phần đã quan sát và chưa được quan sát sẽ được làm sáng tỏ", bà Hương nói.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá