Sự kiện: Tiêu điểm

Nới rộng biên độ tỷ giá lên + 2%:

Sống chung với rủi ro tỷ giá

TP - Hiện tại, đồng đôla Mỹ đang chiếm tỷ trọng khoảng 80% trong thanh toán xuất nhập khẩu. Việc đồng tiền này yếu đi so với các đồng tiền chủ chốt trên thế giới và giảm giá trị dần so với đồng Việt Nam (VND), đang là mạch vận động chính trong thời gian gần đây.

NHNN mở rộng biên độ tỷ giá sẽ khiến “rủi ro” tăng lên?

Với doanh nghiệp nhập khẩu, đây là xu hướng có lợi khi hàng hóa nhập về có giá rẻ hơn. Với doanh nghiệp xuất khẩu, hàng bán ra thế giới trở nên đắt đỏ hơn, sức cạnh tranh bị ảnh hưởng, nguồn thu cũng sụt giảm.

Nhiệt điện Phả Lại lỗ 232 tỷ đồng vì tỷ giá

So với đầu năm, tỷ giá VND/USD đã giảm khoảng 130 VND. Với một hợp đồng xuất khẩu ký đầu năm trị giá 1 triệu USD, tiền về tài khoản thời điểm này doanh nghiệp đã mất khoảng 130 triệu đồng. Với kim ngạch xuất khẩu của những doanh nghiệp lớn, khoản thiệt hại “vô tình” và không thể hiện cụ thể trên sổ sách này có thể lên đến hàng tỷ đồng.

Đáng chú ý là suốt từ đầu năm đến nay, tỷ giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước công bố, và tỷ giá thực tế của các ngân hàng thương mại vẫn đều đặn giảm qua từng ngày. Với những hợp đồng xuất khẩu nhận thanh toán từ 6 tháng đến 1 năm, thiệt hại từ tỷ giá giảm càng lớn.

Một điển hình khác liên quan đến rủi ro tỷ giá cũng được giới đầu tư chú ý gần đây là trường hợp của Nhiệt điện Phả Lại.

Ở đây rủi ro rơi vào sự lên giá của đồng yên Nhật (JPY). Giải trình của công ty này cho thấy, khi đánh giá lại khoản vay bằng ngoại tệ cuối kỳ, đến 31/12/2007, công ty còn vay 38,06 tỷ JPY, đi cùng với đó là khoản lỗ lên tới 232 tỷ đồng.

Một số doanh nghiệp xuất khẩu cho rằng, hiện tại, việc thanh toán với bạn hàng nước ngoài chủ yếu bằng đồng USD, trong khi định hướng của Ngân hàng Nhà nước là biến động của tỷ giá VND/USD thường không quá +/-1%/năm. Với biên độ này, các khoản lời/lỗ phát sinh không quá lớn và không ảnh hưởng nhiều đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đầu năm 2008, thị trường ngoại hối bắt đầu phải quen dần với cơ chế mở của chính sách điều hành tỷ giá. Việc Ngân hàng Nhà nước nới rộng biên độ tỷ giá VND/USD lên +/-0,75% (ngày 5/3, Chính phủ đã ban hành văn bản chỉ đạo 16 biện pháp kìm chế lạm phát, theo đó tiếp tục điều hành tỷ giá giữa đồng tiền Việt Nam với đô la Mỹ và ngoại tệ mạnh khác theo hướng căn cứ vào cung cầu trên thị trường, với biên độ dao động     2%) càng tạo đất cho những biến động mạnh hơn.

Định hướng chung của cơ quan này là từng bước mở rộng biên độ này để phản ánh sát hơn yêu cầu của thị trường. Theo đó, rủi ro tỷ giá sẽ ngày càng lớn. Và nhìn sang đà tăng giá 2,2% của đồng EUR và 4,8% của đồng JPY với VND trong vòng một năm qua, những thiệt hại liên quan càng lớn hơn.

“Cọc” đi tìm “trâu”

Nhưng có điều lạ là đã gần hai năm nay, một số ngân hàng bắt đầu triển khai các sản phẩm phái sinh, hỗ trợ doanh nghiệp bảo hiểm và phòng ngừa rủi ro tỷ giá, nhưng với nhiều doanh nghiệp vấn đề nêu trên vẫn còn xa lạ.

Liên tục từ cuối năm 2007 đầu năm 2008, những ngân hàng này phải tổ chức các cuộc hội thảo, tổ chức các nhóm công tác tới tận doanh nghiệp để tư vấn và tiếp thị nhưng kết quả chưa mấy khả quan.

Trong câu chuyện “cọc” đi tìm “trâu” này, bà Nguyễn Thùy Chi, Phòng Nguồn vốn và Kinh doanh ngoại tệ Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), khẳng định trước mắt ngân hàng chưa xem đó là một hoạt động vì lợi nhuận, mà mục tiêu chính là để doanh nghiệp hiểu và sử dụng các công cụ phòng tránh những thiệt hại không đáng có.

Cụ thể, thông qua các nghiệp vụ như quyền chọn ngoại tệ, quyền mua/bán ngoại tệ, hợp đồng mua/bán ngoại tệ theo kỳ hạn, theo hợp đồng tương lai… doanh nghiệp có thể chủ động ấn định trước giá trị các khoản tiền thanh toán, hạn chế những biến động của tỷ giá bằng mức phí dịch vụ hợp lý, qua đó chủ động được trước các đơn hàng và hoạt động kinh doanh.

Hiện tại, ngoài MB, Ngân hàng Kỹ thương (Techcombank), Ngân hàng Xuất nhập khẩu (Eximbank) cũng đã và đang đưa các sản phẩm này tiếp cận khối doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Quan điểm chung trước mắt là không vì mục đích lợi nhuận, nhưng đến thời điểm này, ghi nhận tại những hội thảo gần đây cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn chưa mấy mặn mà.

Ngày 5/3, USD tiếp tục mất giá trên thị trường tự do khi giá mua vào phổ biến là 15.500 – 15.600 đồng/USD và rất hiếm nơi chịu mua với số lượng 3.000 USD/lần. Tỷ giá VCB còn 15.917 đồng/USD, giảm 5 đồng so với ngày 4/3.

Các ngân hàng thương mại không thông báo chính thức hạn chế mua USD nhưng thu phí với một số trường hợp và không mua với số lượng lớn, nhiều điểm thu đổi ngoại tệ cho khách du lịch đã tự ý hạ giá USD dưới 15.700đ/USD. 

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá