Xuất khẩu gạo: Giá tăng, doanh nghiệp vẫn lỗ

Khác với không khí trầm lắng trong khoảng tháng 3 - 4 từ giữa tháng 5 trở lại đây, thị trường gạo xuất khẩu của VN đã trở nên sôi động. Thế nhưng, nghịch cảnh là DN kinh doanh XK gạo lại bị thua lỗ nặng nề.

Xuất khẩu gạo
Sự trở lại nguồn cung ứng gạo từ VN với kế hoạch mua thêm 100.000 tấn gạo của Philippines cùng vụ trúng thầu xuất khẩu 50.000 tấn gạo loại 5% tấm, với giá tới 270USD/tấn (giá FOB) vào thị trường Iraq đang làm "nóng" thêm bầu không khí thu mua, chế biến, xuất khẩu gạo ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Thị trường gạo đang "nóng"

Số liệu của Viện Nghiên cứu thương mại - Bộ Thương mại cho biết, trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu (XK) gạo đã đạt 2,94 triệu tấn, kim ngạch đạt 795 triệu USD, tăng 7,8% về khối lượng và 4,3% về kim ngạch XK. Trong đó, Châu Á là thị trường XK lớn nhất của VN, chiếm 75% lượng gạo XK của cả nước 6 tháng đầu năm.

Ước tính đến hết tháng 7.2006, lượng gạo XK sẽ đạt trên 3,3 triệu tấn và dự báo cả năm 2006 có thể XK trên 5,2 triệu tấn, đạt kim ngạch 1,3-1,35 tỉ USD. Theo Hiệp hội Lương thực VN, nếu không xảy ra mưa lũ bất thường, dự báo sản xuất gạo của cả nước sẽ đạt từ 38 - 39 triệu tấn trong năm nay, tăng 15,2 - 18,2% so với năm 2005.

Đúng như dự báo của Bộ Thương mại, ngay từ những tháng đầu năm, giá gạo XK của VN tiếp tục tăng mạnh do nhu cầu nhập khẩu (NK) gạo VN từ một số thị trường có xu hướng tăng. Giá gạo XK bình quân 6 tháng đầu năm tăng khoảng 44USD/tấn, đạt bình quân 270,4USD/tấn. Hiện gạo trắng 5% tấm XK đang có giá từ 260 - 270USD/tấn, gạo 25% tấm dao động ở mức 250-255USD/tấn.

Trên thị trường trong nước, giá lúa đang đứng ở mức cao khoảng 2.500-2.600 đồng/kg, giá gạo XK có khả năng sẽ tiếp tục tăng do nhu cầu "hút hàng" của thị trường thế giới trong khi nguồn cung lương thực trong nước có phần hạn hẹp trong bối cảnh thời tiết đang có nhiều diễn biến phức tạp.

Theo dự báo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2005-2006 chỉ đạt khoảng 410,98 triệu tấn, tăng 8,3 triệu tấn so với niên vụ trước. Nhưng mức tiêu thụ gạo toàn cầu dự báo sẽ đạt 418,18 triệu tấn.

Chính sự mất cân đối giữa cung và cầu của nguồn gạo cùng với khả năng XK gạo của thế giới chỉ đạt 27,64 triệu tấn, giảm 0,14 triệu tấn so với niên vụ trước, đang là nguyên nhân làm cho hoạt động XK gạo của VN trở nên thuận lợi so với những tháng đầu năm.

Lãi to, lỗ nặng

Một DN (đề nghị được giấu tên) đang tham gia XK gạo theo hợp đồng đấu thầu của Hiệp hội Lương thực VN, cho biết: Giá XK gạo lúc này đang khá "ngon", gạo 25% tấm đang XK được với giá 256USD/tấn. Mỗi một tấn gạo XK sau khi trừ đi tất cả mọi chi phí: Xay xát, bao bì, vận chuyển, bốc xếp... còn dư được khoảng 270.000 - 280.000đ. Mức lãi như thế là khá cao, nên giá lúa từ 2.100đ - 2.450đ/kg mà bà con đang bán ra là cả DN và bà con nông dân đều có lãi.

Tuy nhiên, các thông tin mà chúng tôi ghi nhận được cũng cho biết: Đã có rất nhiều DN ký hợp đồng thương mại XK gạo với giá rất thấp. Mặc dù Bộ Thương mại và Hiệp hội Lương thực VN đã có nhiều văn bản cảnh báo nhắc nhở các DN ngay từ những tháng đầu năm không được ký hợp đồng XK gạo giá rẻ, nhưng nhiều DN đã không chấp hành, vẫn ký những bản hợp đồng thương mại với giá gạo XK chỉ ở mức 232 - 235USD/tấn.

Khi giá gạo XK tăng, giá lúa tăng theo đã làm cho hàng loạt DN XK gạo ở khu vực các tỉnh miền Tây cùng nhiều DN kinh doanh XK gạo đã ký hợp đồng XK với mức giá thấp, bị thua lỗ nặng nề. Nhiều DN đang lỗ tới 5-7 tỉ đồng chỉ vì đã ký hợp đồng XK gạo giá thấp, nay phải mua lúa giá cao để XK thực hiện hợp đồng. Điều này đang gây sức ép, làm ảnh hưởng giá thị trường tiêu thụ gạo của VN cũng như của các nước XK gạo.

Được biết, ngày 23.7 vừa qua, Hiệp hội Lương thực Thái Lan đã đến VN đề nghị Hiệp hội Lương thực VN hợp tác không phá giá gạo XK của nhau. Đó là một tín hiệu tốt lành mà giới kinh doanh gạo XK lẽ ra phải biết vận dụng để nâng cao vị thế cho hạt gạo VN, trong bối cảnh hầu như mặt bằng giá của tất cả các mặt hàng nguyên vật liệu, phân bón, thuốc trừ sâu, xăng dầu... trên thị trường thế giới đang tăng đến mức chóng mặt.

Thiết nghĩ đã đến lúc thay vì phấn đấu mỗi năm tăng sản lượng xuất khẩu từ  4-5-6 triệu tấn gạo, hãy tìm cách tăng giá trị XK mỗi tấn gạo lên 300, 400,  thậm chí 500USD. Tại sao không?

Theo Lao động

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Kinh tế

Mới - Nóng

Khám phá