Phúc thẩm vụ Vinalines: Loay hoay ụ nổi hay tàu biển

TPO - Toà tập trung hỏi đại diện Bộ GTVT, Bộ Tài chính xung quanh việc ụ nổi 83M có được coi là tàu biển không? Điều này liên quan đến trách nhiệm trong việc nhập khẩu, kiểm định, cho thông quan ụ nổi 83M, song các quy định còn rất mơ hồ...

Dẫn giải bị cáo Mai Văn Phúc đến tòa. Ảnh: Bảo Thắng
Dẫn giải bị cáo Mai Văn Phúc đến tòa. Ảnh: Bảo Thắng

> XEM DIỄN BIẾN PHIÊN TÒA SÁNG 22/4 TẠI ĐÂY

Tường thuật trực tiếp

Toà kết thúc ngày xét xử thứ nhất. Chủ toạ Nguyễn Văn Sơn thông báo, đúng 8h sáng mai, 23/4, Hội đồng xét xử tiếp tục làm việc.

Vẫn theo giám định viên Bộ Tài chính, Theo công ước HS, ụ nổi thuộc nhóm 89059010. Căn cứ vào đó, nhóm giám định viên đặt vấn đề, mã số của tàu biển và ụ nổi lại khác nhau.

Về tính pháp lý, theo luật Hàng hải, ụ nổi coi như tàu. Tuy nhiên, phạm vi điều chỉnh của luật cũng quy định, trường hợp Việt Nam có ký công ước mà nội dung khác luật thì tuân theo công ước HS. Vì vậy, nguyên tắc của Hải quan áp dụng quy định ụ nổi không phải là tàu là hoàn toàn chính xác.

Việc áp mã hàng hóa, tính thuế của nhóm cán bộ chi cục Hải quan được đại diện Bộ tài chính cho rằng hoàn toàn đúng luật. Kết luận giám định cho rằng Hải quan không sai, chỉ đưa ra một khuyến cáo, luật Hàng hải coi đây là tàu, một khi văn bản chưa đồng nhất thế, Hải quan đáng ra nên có văn bản hỏi Bộ quản lý chuyên ngành (Bộ GTVT) sau khi cho thông quan thì hoàn toàn đầy đủ trách nhiệm.

Cũng theo đại diện Bộ Tài chính, việc nhập khẩu và đăng ký (tàu quá 15 tuổi) thì trách nhiệm thuộc chủ đầu tư là Vinalines và cho thông quan thì thuộc trách nhiệm của Hải quan. Điều kiện nhập khẩu với doanh nghiệp rõ ràng không thỏa mãn. Còn Hải quan có trách nhiệm kiểm tra, giám sát hàng hóa thì cần biết hàng hóa đó tên là gì. Phần này pháp luật có quy định đầy đủ.

Phía đại diện Bộ Tài chính lại cho rằng, có thể coi ụ nổi là tàu biển. Như vậy, có thể thấy, xung quanh khái niệm ụ nổi có là tàu biển hay không, giữa các cơ quan ban ngành vẫn còn chưa thống nhất.

Tuy nhiên, tòa vặn lại “luật chỉ quy định tàu biển là tàu hoặc cấu trúc nổi di động được” chứ không phải “tự di động được” như cách hiểu của Bộ GTVT. Đại diện Bộ này xác nhận quy định này là chưa rõ ràng.

Trả lời vị chủ tọa, đại diện Bộ GTVT cho rằng, ụ nổi không phải tàu biển. Bởi, tàu biển phải di động được, còn ụ nổi là cố định, muốn di chuyển phải thông qua một phương tiện khác.

Tòa gọi vợ Mai Văn Phúc. Bà Ngô Thị Vân đưa ra yêu cầu giữ lại ngôi nhà tại Hạ Long, Quảng Ninh do nguồn tiền mua từ năm 1983 do bà Vân bỏ tiền mua. Ngôi nhà hiện tại đang ở Thụy Khuê nhà nước chuẩn bị lấy đất, không có sổ đỏ.

Được Hội đồng xét xử hỏi, vợ bị cáo Dương Chí Dũng đề nghị Tòa xem xét, hủy kê biên. Bà này cho rằng, một phần tiền mua nhà do mẹ đẻ và của bản thân bà tiết kiệm được, mua 2 căn hộ đứng tên chị Thảo - bạn gái ông Dũng.

Đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam được yêu cầu trả lời thẩm vấn. Ông này cho rằng, biên bản báo cáo giám định của đăng kiểm viên Lê Văn Dương không sai. Kết luận đề xuất của Dương trong văn bản này cũng đúng.

Chủ tọa hỏi đại diện Vinalines về những thiệt hại liên quan đến mua ụ nổi 83M, phía đơn vị này cho rằng, bình quân 800 triệu đến 1 tỷ đồng/ngày để bảo quản ụ nổi.

Cũng theo đại diện Vinalines, đã có chủ trương bán ụ nổi để thu hồi vốn, nhưng do cơ quan điều tra cho rằng, đây là vật chứng liên quan đến vụ án, do vậy, phải chờ giải quyết xong vụ việc.

Trong phần thẩm vấn cựu cán bộ hải quan Lê Ngọc Triện, bị cáo này cũng "kể khổ" hoàn cảnh gia đình, qua đó xin HĐXX giảm án cho mình. Ngoài ra, bị cáo Triện cũng xin giảm mức bồi thường dân sự, cho rằng, mức bồi thường 9 tỷ đồng là quá lớn.

Phúc thẩm vụ Vinalines: Loay hoay ụ nổi hay tàu biển - ảnh 1 Bị cáo Lê Văn Lừng (cựu cán bộ hải quan Chi cục hải quan Vân Phong, Khánh Hòa) xin giảm án với lý do vợ ung thư, bố mẹ già yếu. Ảnh: Bảo Thắng

Nói về lý do xin giảm án, bị cáo Lừng trình bày hoàn cảnh, với 8 năm tù là quá nặng với bị cáo này. "Vợ bị cáo đang ung thư giai đoạn cuối, bố mẹ già, bị cáo lại nhiều năm công tác trong ngành quân đội, 6 năm bảo vệ quần đảo Trường Sa... mong quý Tòa xem xét giảm nhẹ mức án".

Về khoản bồi thường dân sự 9 tỷ đồng, bị cáo Lừng cho rằng, đó là khoản tiền quá lớn, kính mong HĐXX xem xét giảm nhẹ.

Đến lượt mình, bị cáo Lê Văn Lừng (cựu cán bộ hải quan Chi cục hải quan Vân Phong, Khánh Hòa), cấp dưới của ông Đức, cho rằng đến phiên phúc thẩm bị cáo mới nhận ra những sai phạm của mình...

Bị cáo Đức lập luận, nếu bản thân có động cơ, mục đích thì đã có việc tư lợi, nhận tiền chứ không thể cố sức để một món hàng như ụ nổi 83M được thông quan. Theo bị cáo, chỉ vì nhận thức chưa chuẩn nên dẫn đến sai sót.

Bị cáo cho rằng tòa sơ thẩm buộc bị cáo bồi thường 9 tỷ đồng trong số thiệt hại do thương vụ ụ nổi gây ra là quá nặng nề cho bị cáo vì khâu thông quan là khâu cuối cùng, dù gì ụ nổi cũng đã về đến Việt Nam, đã mua rồi.

Việc áp mã số ụ nổi, bị cáo Huỳnh Hữu Đức khẳng định đây là loại hàng hóa thông thường, không cần giấy phép của Bộ quản lý chuyên ngành cũng như giấy chứng nhận đảm bảo ô nhiễm môi trường. Vậy nên bị cáo và các đồng phạm đã cho phép thông quan.

Về quy định tuổi thọ của tàu biển, ụ nổi, tòa cho rằng làm hải quan, các bị cáo buộc phải biết điều này...

Bị cáo Huỳnh Hữu Đức (nguyên Phó chi cục trưởng Chi cục hải quan Vân Phong, Khánh Hòa) xác nhận bị tòa sơ thẩm tuyên phạt 8 năm tù về tội cố ý làm trái là đúng người đúng tội. Tuy nhiên, Đức cũng phân giải lại việc đến giờ mới nhận thức ụ nổi không phải là tàu biển.

Hội đồng xét xử yêu cầu dẫn giải ba bị cáo bị cách ly sáng nay (Huỳnh Hữu Đức, Lê Ngọc Triện, Lê Văn Lừng) ra trước vành móng ngựa để thẩm vấn; yêu cầu chuyển các bị cáo Dương Chí Dũng, Mai Văn Phúc và Trần Hải Sơn sang phòng bên cạnh để đảm bảo công tác xét xử.

Nguồn: TTXVN

Thẩm vấn bị cáo Lê Văn Dương, một thành viên Hội đồng xét xử nói chua xót: "Tòa thấy tiếc cho bị cáo, sống trong gia đình giàu truyền thống. Thế mà vẫn phạm tội. Vậy, bị cáo nói cho Tòa biết, vì sao bị cáo phạm tội?".

"Dạ, tại thời điểm phạm tội, bị cáo không nhận ra mình sai phạm" - ông Dương khai.

PV Bảo Thắng tường thuật từ TAND Tối cao: Trong phần thẩm vấn các đăng kiểm viên về ụ nổi 83M, bị cáo Lê Văn Dương (cựu cán bộ Chi cục đăng kiểm số 6, Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho rằng, thời điểm Vinalines mua ụ nổi, Cục Đăng kiểm Việt Nam chưa có hướng dẫn về đăng kiểm ụ nổi. Do vậy, bị cáo phải tham khảo các văn bản liên quan.

"Theo nhận thức của bị cáo, ụ nổi không phải tàu biển" - bị cáo Dương khai trước Hội đồng xét xử.

Tiếp tục thẩm vấn bị cáo Trần Hữu Chiều:

- Bị cáo khai thế không được. Tòa đang quan tâm ai là người chỉ đạo?

-Tổng giám đốc Mai Văn Phúc.

-Bị cáo Dũng có chỉ đạo gì không?

-Ông Dũng không chỉ đạo gì.

-Bị cáo có cùng bị cáo Sơn gặp Dương (Lê Văn Dương, SN 1970, cựu  Đăng kiểm viên - PV) để làm báo cáo?

-Bị cáo không trao đổi riêng với anh Dương.

- Thế cả bị cáo và Sơn đều nói không gặp Dương, thì ai là người gặp anh Dương?

-Tí nữa HĐXX hỏi anh Dương.

-Sau khi có báo cáo chính thức trình anh Phúc, bị cáo và Sơn có gặp anh Dương đề nghị làm báo cáo không?

-Không ạ.

VietNamNet trích dẫn thẩm vấn bị cáo Trần Hữu Chiều:

- Bị cáo liên quan đến bị cáo Phúc kêu oan tội Cố ý làm trái. Bị cáo cho biết cụ thể hơn, có đúng sau khi đoàn khảo sát về, Sơn và Khang ký nháy vào bản báo cáo chuyển cho bị cáo đúng không?

-Đúng.

- Sau khi bị cáo nhận được báo cáo ký nháy, bị cáo là người trình cho ai?

-Bị cáo trình lên Mai Văn Phúc.

-Ai là người trực tiếp chỉ đạo làm báo cáo chính thức mua ụ nổi 83M?

-Không ai chỉ đạo.

-Có ai là người chỉ đạo mua ụ nổi này qua AP chứ không qua phía Nga?

-Bị cáo cứ tiếp tục đi làm thôi, chứ không có ai chỉ đạo.

- Bị cáo tự quyết định à?

-Bị cáo căn cứ nội dung đã báo cáo Tổng giám đốc.

Phúc thẩm vụ Vinalines: Loay hoay ụ nổi hay tàu biển - ảnh 2 Bị cáo Dương Chí Dũng bị đưa từ xe thùng vào phòng xét xử. Ảnh: Bảo Thắng

Phúc thẩm vụ Vinalines: Loay hoay ụ nổi hay tàu biển - ảnh 3 Bị cáo Mai Văn Khang không rõ mình có tội hay không. Ảnh: Bảo Thắng

Tình huống hi hữu xảy ra khi Tòa chuyển sang thẩm vấn bị cáo Mai Văn Khang, cựu Phó TGĐ Cty TNHH Một thành viên Vận tải viễn Dương.

Trả lời câu hỏi của chủ tọa "Bị cáo kêu oan hay xin giảm nhẹ?", ông Khanh ấp úng: "Nếu HĐXX xét thấy bị cáo không có tội thì minh oan cho bị cáo, nhưng nếu thấy có tội thì xin giảm nhẹ hình phạt ạ".

Cụ thể, VietNamNet trích dẫn thẩm vấn bị cáo Sơn:

- Liên quan đến lời khai của bị cáo về việc Phúc và Dũng phạm tội Tham ô, bị tuyên mức án cao nhất, vậy lời khai của bị cáo có khách quan và sự thật không?

-Có ạ.

- Bị cáo Dũng cho rằng, có thể ở giai đoạn điều tra bị cáo bị ép cung, mớm cung, tại tòa, bị cáo khẳng định có bị ép cung, mớm cung không?

-Dạ không.

- Liên quan đến câu hỏi bị cáo Phúc, bị cáo cùng với Khang đi khảo sát không?

-Dạ có ạ.

- Quyết định là do bị cáo Phúc ký đúng không?

-Vâng ạ.

Hội đồng xét xử yêu cầu bị cáo Trần Hải Sơn khẳng định lại xem trong quá trình điều tra, bị cáo  có bị ép cung, mớm cung hay không.

Bị cáo Sơn khẳng định không hề bị bất cứ tác động nào đến các lời khai trong quá trình điều tra.

HĐXX xét hỏi bị cáo Mai Văn Phúc: Trong 4 người bị xét xử ở tội tham ô, người ở cương vị thấp hơn bị cáo cũng có tiền bồi dưỡng. Bị cáo bảo không có tiền thì có vô lý không? Bị cáo suy nghĩ gì?

Bị cáo Mai Văn Phúc: Sự thật là bị cáo không biết việc đó. Họ ăn chia xong rồi thì bị cáo mới về nhận chức.

Tuy nhiên, ông Mai Văn Phúc cũng thừa nhận, những sai phạm ở Vinalines có phần trách nhiệm của mình.

Hội đồng xét xử chuyển sang xét hỏi bị cáo Trần Hải Sơn.

Hội đồng xét xử chuyển sang thẩm vấn bị cáo Mai Văn Phúc. Trả lời các câu hỏi của kiểm sát viên, ông Phúc cho rằng, có nhiều lúc ông ta ký kết văn bản nhưng... không đọc, do tin tưởng cấp dưới.

Phúc thẩm vụ Vinalines: Loay hoay ụ nổi hay tàu biển - ảnh 4 Bị cáo Trần Hữu Chiều trả lời Hội đồng xét xử. Ảnh: Bảo Thắng

Phúc thẩm vụ Vinalines: Loay hoay ụ nổi hay tàu biển - ảnh 5 Con gái ông Dương Chí Dũng (áo đen, bên phải) cùng người thân đứng ngóng chờ tin xét xử bên ngoài cổng TAND Tối cao. Ảnh: Tuấn Nguyễn

Bị cáo Trần Hữu Chiều khai nhận có tham gia khảo sát mua ụ nổi 83M, và đoàn công tác không phân công ai là trưởng đoàn.

Mở đầu phiên xét xử chiều này, 22/4, Hội đồng xét xử xét hỏi bị cáo Trần Hữu Chiều (nguyên phó Tổng giám đốc Vinalines).

Ở phiên sơ thẩm, ông Chiều bị TAND TP Hà Nội 10 năm tù về tội tham ô, 9 năm tù về tội cố ý làm trái quy định nhà nước. Tổng án phạt là 19 năm tù.

14h hôm nay, 22/4, TAND Tối cao tiếp tục phiên xét xử Dương Chí Dũng cùng đồng phạm, về các hành vi tham ô và cố ý làm trái.  

Trước đó, tại phiên xét xử buổi sáng, Hội đồng xét xử đã kiểm tra căn cước các bị cáo. HĐXX và các luật sư đã thẩm vấn các bị cáo Dương Chí Dũng, Mai Văn Phúc, Trần Hải Sơn.

Bước đầu, các ông Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc khai chỉ nhận rượu ngoại và phong bì tết từ bị cáo Trần Hải Sơn, không nhận tiền tỷ như cáo trạng quy kết.

Bị cáo Dương Chí Dũng còn nó sẽ "chống án đến cùng" ở tội danh tham ô, do ảnh hưởng đến danh dự.

> XEM DIỄN BIẾN PHIÊN TÒA SÁNG 22/4 TẠI ĐÂY 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Pháp luật

Mới - Nóng

Khám phá