Tiếp sai phạm ở dự án vốn vay gần 100 triệu USD: Đại diện chủ đầu tư nói gì?

TP - Liên quan đến những sai phạm tại 2 gói thầu rà phá bom mìn vật nổ (RPBMVN) thuộc Tiểu Dự án Môi trường bền vững và Chống biến đổi khí hậu TP Đồng Hới (Quảng Bình) mà Tiền Phong đăng tải, ông Nguyễn Văn Thuận, nguyên Giám đốc Ban QLDA cho rằng: Do áp lực giải ngân vốn cuối năm, dẫn đến nóng vội, có sai phạm… nhưng không tư túi.

Tiếp sai phạm ở dự án vốn vay gần 100 triệu USD: Đại diện chủ đầu tư nói gì?
Sai phạm do… không có chuyên môn?
Như Tiền Phong đã thông tin, Ban QLDA Môi trường và Biến đổi khí hậu TP Đồng Hới đã để xảy ra nhiều sai phạm tại hai gói thầu RPBMVN là DH-3.1 và DH/NC1, gây thất thoát ngân sách Nhà nước ít nhất 8,5 tỷ đồng.
Theo đó, có 4 sai phạm lớn ở hai gói thầu này, gồm: Ký hợp đồng điều tra, khảo sát, lên phương án, dự toán… đồng thời phê duyệt đề cương trong cùng một ngày; cho thi công trước khi có quyết định phê duyệt của Bộ Quốc phòng và ký hợp đồng chính thức; cho khoan cọc nhồi để RPBMVN đến độ sâu 10m, trong lúc đã có máy dò đến độ sâu hơn 10m; ký nghiệm thu thanh toán trong ngày nghỉ đi du lịch nước ngoài…
Trao đổi với PV Tiền Phong sau loạt bài “Sai phạm ở dự án vốn vay gần 100 triệu USD”, ông Nguyễn Văn Thuận, nguyên Giám đốc Ban QLDA khẳng định: Nội dung các bài viết đăng trên Tiền Phong không có gì sai, tuy nhiên ông muốn giải thích thêm để mọi người rõ nguồn cơn sự việc.
Theo ông Thuận, công việc rà phá bom mìn, vật nổ là công việc đặc thù và nguy hiểm có thể gây thương vong, thiệt hại đến tính mạng con người, nên công việc này chỉ có Bộ Quốc phòng mới thực hiện được. Ban QLDA không có chuyên môn trong lĩnh vực nguy hiểm này. Việc ký hợp đồng điều tra khảo sát, lập phương án, dự toán và giám sát (Tổng Cty Hợp tác kinh tế/QK4), cũng như thi công RPBMVN (Tổng Cty xây dựng Trường Sơn/BQP) đều do Bộ Quốc phòng chỉ định bằng các quyết định số 5536/QĐ-BQP và 5537/QĐ-BQP ký ngày 1/12/2018.
Sau khi có quyết định của Bộ Quốc phòng, Tổng Công ty hợp tác kinh tế/QK4 đã tiến hành điều tra, khảo sát, trên cơ sở cập nhật các hồ sơ của dự án như: Khảo sát chi tiết của bản vẽ thiết kế cơ sở, thiết kế chi tiết và khảo sát để lập đề cương nhiệm vụ. Đây là căn cứ để Ban QLDA cùng với Tổng Cty Hợp tác kinh tế ký kết hợp đồng và phê duyệt đề cương nhiệm vụ trong cùng một ngày (4/12/2018). 
Liên quan đến việc cho thi công trước khi có phê duyệt của Bộ Quốc phòng và ký hợp đồng chính thức, ông Thuận cho biết: Trên cơ sở Quyết định giao nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng ngày 1/12/2018, giữa Ban QLDA và nhà thầu là Tổng Cty Trường Sơn đã ký với nhau một Hợp đồng nguyên tắc vào ngày 5/12/2018. Đây là thỏa thuận dân sự giữa hai bên, hợp đồng này không đề cập đến giá trị, việc thanh quyết toán phải căn cứ vào hợp đồng kinh tế sau khi có quyết định phê duyệt phương án, kỹ thuật thi công và dự toán của Bộ Quốc phòng.
Ngày 6/12/2018, nhà thầu tiến hành RPBMVN trên cơ sở hợp đồng nguyên tắc. Ngày 18/12/2018, sau khi có quyết định phê duyệt của Bộ Quốc phòng Ban QLDA cùng với Tổng Cty xây dựng Trường Sơn mới làm thủ tục, ký kết hợp đồng chính thức. Từ đây các đơn vị được giao nhiệm vụ đã tiến hành rà soát và thực hiện các công việc theo đúng thẩm định của Bộ Tư lệnh Công binh và phê duyệt của Bộ Quốc phòng. 
Việc cho khoan cọc nhồi để dò bom mìn những vị trí đến độ sâu 10m, ông Thuận giải thích: Theo tìm hiểu, Bộ Tư lệnh Công binh cho biết hiện tại ở Việt Nam chỉ có đơn vị duy nhất là Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn, vật nổ Bộ Tư lệnh Công binh có máy Vallon VEP1 của Đức mới có khả năng dò tìm đến 10m (chỉ sử dụng cho mục đích quân đội). Các cơ quan phê duyệt phương án dựa trên khả năng sở hữu thực tiễn tại các đơn vị rà phá bom mìn của quân đội Việt Nam, nên chỉ áp dụng định mức cho máy rà sâu đến 5m, còn rà sâu đến 10m phải có phương án riêng theo Quyết định 95/2003/QĐ-BQP ngày 07/8/2003 tại Điểm b Điều 18.
Còn trong Quyết định số 117/QĐ-BQP ngày 30/7/2007 của Bộ Quốc phòng về việc ban hành định mức dự toán rà phá bom mìn, vật nổ tại mục 020.0600 “dò tìm bom mìn, vật nổ bằng máy dò bom ở độ sâu từ 0,3m đến 3m đến 5m hoặc đến 10m” thuộc chương II dò tìm bom mìn, vật nổ trên cạn. Định mức dự toán này áp dụng cho công tác dò tìm còn công tác khoan thì không được đề cập đến, vì Bộ Quốc phòng không có chức năng thẩm định công tác khoan.
Tiếp sai phạm ở dự án vốn vay gần 100 triệu USD: Đại diện chủ đầu tư nói gì? - ảnh 1  Ông Nguyễn Văn Thuận, nguyên Giám đốc Ban QLDA Môi trường và Biến đổi khí hậu TP Đồng Hới
Liên quan đến việc ký nghiệm thu, thanh toán trong kỳ nghỉ đi nước ngoài, ông Thuận cho rằng: Trên thực tế, việc RPBMVN đã được đơn vị thi công thực hiện hoàn thành trước ngày 29/12/2018. Đồng thời đơn vị tư vấn giám sát đã kiểm tra, xác nhận và ký nghiệm thu ngày 30/12/2018. Căn cứ hồ sơ của đơn vị thi công, đơn vị tư vấn giám sát và biên bản ký nghiệm thu khối lượng hoàn thành của tổ quản lý hợp đồng, nên Ban QLDA đã ký phiếu nghiệm thu thanh toán ngày 30/12/2018 nhằm giải ngân nguồn vốn được cấp trước ngày 31/12/2018.
Chuyên gia lên tiếng
Theo một chuyên gia về RPBMVN, thì tất cả những giải thích của ông Nguyễn Văn Thuận, Giám đốc Ban QLDA ở trên là ngụy biện nhằm đánh lạc hướng về những sai phạm của các bên liên quan. Việc ký hợp đồng điều tra khảo sát và phê duyệt đề cương trong cùng một ngày; cho thi công trước khi có phê duyệt của Bộ Quốc phòng và trước khi ký hợp đồng… là sai phạm 
nghiêm trọng. 
Giải trình của ông Thuận không thay đổi bản chất vấn đề. Những công việc mà nhà thầu thực hiện trước khi ký hợp đồng là không đúng trình tự pháp lý. Khối lượng lớn hàng chục hecta không thể thực hiện trong vòng 3 ngày, bao gồm cả di chuyển và cả Chủ nhật.
Quyết định 5564 và 5566 ngày 18/12 của Bộ Quốc phòng phê duyệt, là cơ sở cao nhất để các bên tuân thủ. Quyết định này cũng quy định trách nhiệm nhiều bên liên quan trong phối hợp thực hiện. Trước ngày 18/12/2018, các bên liên quan không biết đến Quyết định 5564 và 5566, vậy ai đã phối hợp thực hiện, ai giám sát và chịu trách nhiệm nếu có sự cố xảy ra? “Mãi đến ngày 17/12 thì Bộ tư lệnh Công binh mới có quyết định thẩm định phương án kỹ thuật và dự toán để trình Bộ Quốc phòng duyệt vào 18/12. Vậy trước ngày 18/12 và trước 17/12 thì cơ quan nào đã phê duyệt nhiệm vụ dự toán để các bên có căn cứ để thực hiện luôn từ 6/12” - vị chuyên gia này nói.
Định mức là để áp dụng cho tất cả các hoạt động có liên quan, chứ không phải ban hành định mức mà không áp dụng được cho sản xuất. Bộ Xây dựng và Bộ Quốc phòng đã thống nhất về nội dung định mức này, tất cả các bên liên quan cần phải tuân thủ việc áp dụng định mức. Ngoài ra, trang web của Tổng Cty Hợp tác kinh tế (đơn vị lập nhiệm vụ dự toán cho gói thầu) có rao bán máy rà được độ sâu đến 10m mà không cần khoan, như vậy thiết bị này không phải là hiếm. Việc đưa hạng mục khoan vào là thừa vì định mức không quy định phải có, riêng hạng mục khoan, gây thất thoát hơn 8 tỷ đồng của Nhà nước.
Ngoài ra, việc ký nghiệm thu, thanh toán khi cả cơ quan đi nước ngoài là bằng chứng rõ ràng nhất về nghiệm thu khống để rút ruột ngân sách Nhà nước.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Pháp luật

Mới - Nóng

Khám phá