Bán thanh lý động vật hoang dã:

Tiếp tay 'hợp pháp' buôn bán thú rừng?

TP - Các cơ quan chức năng TP Hải Phòng vừa có quyết định bán thanh lý 24.035 kg tê tê và vảy tê tê để sản xuất dược phẩm. Các nhà bảo tồn động vật hoang dã (ĐVHD) lập tức lên tiếng phản đối.

Nạn săn bắn và buôn bán ĐVHD đã đẩy nhiều loài đến bờ tuyệt chủng

Họ đưa ra nhiều dẫn chứng cho thấy không chỉ không đảm bảo an toàn khi dùng làm thuốc do đã lưu trong kho quá lâu mà việc thanh lý số động vật này có vẻ đang tiếp tay cho các hoạt động buôn bán thú rừng.

Lô hàng gồm 24.035 kg thịt tê tê đông lạnh cùng 920 kg vảy tê tê được Cục Hải quan TP Hải Phòng tịch thu đầu năm nay, có nguồn gốc từ Indonesia và được nhập khẩu trái phép qua cảng Hải Phòng.

Theo các nhà bảo tồn, việc bán thanh lý này được thực hiện dựa trên một “lỗ hổng” của pháp luật. Theo Điều 44 Nghị định 159/2007/NĐ-CP, cơ quan chức năng có thẩm quyền ở địa phương có quyền tổ chức bán các loài ĐVHD tịch thu bị yếu, bị thương và không có khả năng sống sót trong điều kiện tự nhiên.

Chính lỗ hổng này đã vô tình cho phép các cơ quan chức năng địa phương tham gia vào vòng quay thương mại và được phép buôn bán ĐVHD tịch thu một cách hợp pháp. Kết quả của những nỗ lực nhằm ngăn chặn nạn buôn bán ĐVHD lại biến thành nguồn cung hợp pháp cho những kẻ buôn bán ĐVHD.

Cơ quan chức năng địa phương đang phải kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp đã mua lô hàng nhằm đảm bảo doanh nghiệp không tái xuất vì mục đích thương mại. Đây là một công việc rất khó khăn, tốn kém và mất thời gian. Và nếu việc giám sát không thành công thì vòng quay buôn bán đó lại tiếp tục.

Một nhà bảo tồn đặt giả thuyết: “Giả sử lô hàng nói trên bị tái xuất sang Trung Quốc hoặc một nước nào đó, và cơ quan chức năng nước đó phát hiện lô hàng có xuất xứ từ Việt Nam, chắc chắn lúc đó uy tín của Việt Nam trong công tác quản lý, bảo tồn ĐVHD đối với cộng đồng quốc tế sẽ ít nhiều bị suy giảm”.

“Thêm vào đó, cho đến nay, hơn 24 tấn tê tê và vảy tê tê tịch thu đã nằm trong kho lạnh hơn 5 tháng (chưa kể thời gian lưu kho tại nước xuất và thời gian chuyển khẩu sang Việt Nam), dẫn đến khả năng nếu được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất dược phẩm, chúng có thể gây hại cho sức khỏe con người” - Một nhà khoa học đề nghị không nêu tên, cho biết.

Tiêu hủy là giải pháp tốt nhất

Ngay từ khi vụ việc được phát hiện các tổ chức bảo tồn đã đề xuất tiêu hủy toàn bộ số tê tê và vảy tê tê nói trên nhằm tránh tình trạng tê tê bị buôn bán trở lại. Đây cũng là giải pháp được các quốc gia khác trong khu vực áp dụng (chẳng hạn như ở chính Indonesia, điểm xuất phát của lô hàng).

Có thể so sánh vụ việc này với vụ việc mới xảy ra gần đây ở Indonesia. Ngày 5/8/2008, các cơ quan chức năng Indonesia cũng tịch thu được một lô hàng 14 tấn tê tê đông lạnh đã được đóng gói chuẩn bị xuất khẩu.

Cơ quan điều tra của Indonesia đã bắt giữ 14 đối tượng tình nghi tại TP Palembang phía nam đảo Sumatra. Cảnh sát Indonesia cũng cho biết các đối tượng này đều có liên quan đến vụ nhập khẩu trái phép hơn 24 tấn tê tê bắt giữ ở Hải Phòng trên. Và chính quyền Indonesia sau đó đã quyết định tiêu hủy toàn bộ 14 tấn tê tê tịch thu.

Quyết định của cơ quan chức năng Indonesia là một ví dụ điển hình trong xử lý ĐVHD tịch thu. Quyết định này đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Điều quan trọng hơn cả là quyết định tiêu hủy này sẽ giúp ngăn chặn hành vi của những kẻ buôn bán ĐVHD và là một giải pháp bảo tồn hiệu quả đối với những loài ĐVHD nguy cấp.

Các nhà bảo tồn đã đưa ra ý kiến rằng nếu các loài ĐVHD bị tịch thu không còn khả năng thả về tự nhiên hoặc cứu hộ tại các trung tâm cứu hộ, giải pháp tốt nhất là tiêu hủy nhân đạo hoặc sử dụng cho mục đích nghiên cứu khoa học, không nên đem bán đấu giá để tiếp tay cho những đối tượng buôn lậu.

Một khi vẫn còn tồn tại lỗ hổng trong hệ thống pháp luật và những kẻ buôn bán ĐVHD vẫn có quyền mua thanh lý ĐVHD tịch thu, những kẻ buôn lậu sẽ còn tiếp tục lợi dụng lỗ hổng này và đẩy tình trạng buôn bán những loài ĐVHD quý hiếm không có nguồn gốc hợp pháp ngày càng gia tăng.

Thêm vào đó, bằng việc bán thanh lý các loài ĐVHD có nguy cơ tuyệt chủng, các cơ quan chức năng vô tình không còn đóng vai trò là người bảo vệ ĐVHD nữa mà đã trở thành nơi trung gian cho quá trình buôn bán ĐVHD.  

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Pháp luật

Mới - Nóng

Khám phá