Điệp viên Xô viết phản bội trở thành anh hùng

TP - Hôm 16/6 vừa qua, nhân ngày sinh của Nữ hoàng Elizabeth II, Anh đã công bố danh sách hằng năm những nhân vật được Nữ hoàng trao tặng các phần thưởng quốc gia. Điều đáng chú ý là trong danh sách đó có một số người có quan hệ trực tiếp với nước Nga, điển hình là cựu điệp viên Xô viết Oleg Gordievski.

Oleg Gordievski
Ông ta trở thành điệp viên hai mang sau khi được cơ quan tình báo Anh tuyển mộ vào những năm 80 thế kỷ trước trong lúc hoạt động ở London và sau đó ở hẳn lại nước Anh.

Gordievski được trao tặng huân chương “Thánh Michael và Thánh George” - Huân chương cao quý hàng thứ 6 trong hệ thống khen thưởng của nước Anh.

Lý do được tặng thưởng là vì ông ta đã tận tuỵ “phục vụ cho nền an ninh của Vương quốc Anh” và “trung thành với Nữ hoàng Anh”.  

Ngay sau khi bản danh sách trên được công bố, hãng BBC lập tức đưa ra một nhận xét lý thú: Gordievski được tặng thưởng đúng loại huân chương mà nhân vật điệp viên huyền thoại Anh James Bond đã nhận được.

Điều khác biệt chỉ là ở chỗ nếu Gordievski là nhân vật có thật thì James Bond là nhân vật hư cấu của tác giả Ian Fleming.

Vậy Oleg Gordievski là người thế nào ?

Gordievski sinh năm 1938 ở Moskva. Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Quan hệ quốc tế MGIMO, ông ta theo học trường Đại học nghiệp vụ trực thuộc Tổng cục Một của Ủy ban An ninh quốc gia Liên Xô (KGB).

Trong những năm 1966 - 1970 ông ta làm việc tại Sứ quán Xô viết tại thủ đô Đan Mạch Copenhagen với tư cách nhà ngoại giao. Chính tại đây, ông ta đã được Cơ quan Tình báo Anh MI-6 để mắt đến.

Cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa Gordievski và đại diện MI-6 diễn ra vào năm 1974. Khi ấy ông ta là sĩ quan KGB, làm việc tại London dưới lớp vỏ là tuỳ viên báo chí của Sứ quán Xô viết.

Nhân vật làm quen với Gordievski trong lúc chơi cầu lông rồi tuyển mộ được ông ta là Colin Figers, người về sau trở thành Giám đốc MI-6.

Nói chung, tất cả những nhân viên MI-6 nào làm việc với Gordievski về sau đều được đề bạt và thăng chức. Nhưng số nhân viên này không nhiều - Gordievski được bảo vệ rất cẩn thận và chỉ vài người được biết về sự tồn tại của ông ta mà thôi.

Vào năm 1982, Gordievski được KGB chính thức cử sang hoạt động tình báo ở London và về sau đứng đầu mạng lưới điệp viên Xô Viết ngầm tại đây.

Vào tháng 5 năm 1985, Gordievski bất ngờ được ban lãnh đạo KGB triệu về Moskva để “nghỉ phép”. Tại Moskva, ông ta hiểu rằng mình đang bị nghi ngờ (về sau ông ta được biết người tố giác ông ta là một điệp viên Mỹ bị KGB tuyển mộ).

Gordievski bị bắt ngay tại nhà và bị thẩm vấn, nhưng rút cuộc ông ta được trả tự do, chỉ có điều ông ta bị tạm thời đình chỉ công việc và tịch thu hộ chiếu.

Ngay sau khi được trả tự do, Gordievski lập tức báo cáo tình hình của mình cho mạng lưới điệp viên ngầm của Anh ở Moskva biết, cụ thể là cho người bảo trợ ông ta ở MI-6 là điệp viên Raymond Horner.

Một kế hoạch đánh tháo Gordievski để đưa ông ta về Anh qua ngả Phần Lan được vạch ra và thực hiện trót lọt.

Kế hoạch này được thực hiện như sau: Gordievski chiều tối nào cũng đi dạo ở Công viên Văn hóa và nghỉ ngơi mang tên Gorki. Dĩ nhiên, người của KGB theo dõi ông ta từng bước chân.

Nhưng Horner đã tìm được một “vùng chết”, nơi Gordievski có thể thoát được trong khoảnh khắc những người theo dõi ông ta. Nói chung, kế hoạch đòi hỏi phải chính xác đến từng giây này được phối hợp qua thư từ đặt tại các hòm thư mật.

Vào ngày đã định, Horner lái xe lang thang suốt mấy tiếng đồng hồ khắp Moskva, bề ngoài dường như để giải quyết công việc nhưng thực ra là để kiểm tra xem có ai theo dõi không.

Với mức độ chính xác gần như tuyệt đối, Horner xuất hiện tại địa điểm cần thiết đồng thời với Gordievski. Gordievski lập tức nhẩy vào khoang để hành lý của chiếc xe. Horner mau chóng lái xe rời khỏi Moskva và sau 10 tiếng đồng hồ thì đến được biên giới Phần Lan.

Sau khi đến London, Gordievski bắt đầu viết hồi ký với đồng tác giả là nhà sử học Anh nổi tiếng K.Andrew. Năm 1992 ông ta cho xuất bản cuốn sách dưới nhan đề “KGB - Lịch sử các chiến dịch đối ngoại từ Lenin đến Gorbachov”, trong đó ông ta công khai nêu đích danh nhiều điệp viên Xô Viết và nước ngoài.

Năm 1999, ông ta cho xuất bản cuốn tiểu sử tự thuật có nhan đề “Bến tiếp theo là trường bắn”.

Nhưng hoạt động phản bội chủ yếu của Gordievski là nhằm vào các đồng chí trước đây của ông ta.

Những lời tố giác của ông ta khi còn là điệp viên hai mang đã làm một loạt chiến dịch đặc biệt của tình báo Xô Viết bị đổ vỡ, khiến 25 nhân viên KGB bị lộ diện ở Anh và bị trục xuất khỏi London.

Đấy là chưa kể rất nhiều thông tin mật của KGB bị ông ta chuyển cho tình báo Anh. Bởi vậy, chẳng có gì lạ là vào tháng 11 năm 1985, Gordievski bị tòa án Xô Viết xét xử vắng mặt và bị tuyên án tử hình. Bản án này cho tới nay vẫn còn có hiệu lực.                        

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá