IAEA không bầu được tổng giám đốc

TP - Tại cuộc bỏ phiếu diễn ra ngày 27/3 (giờ Áo), Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) không bầu được ai làm tổng giám đốc cơ quan này, thay cho ông Mohamed ElBaradei sắp mãn nhiệm.

Đại sứ Nhật Bản Yukiya Amato (phải) và Đại sứ Nam Phi Abdul S.Minty tại IAEA Ảnh: AP

Tân Hoa Xã từ Vienna cho biết, theo qui định để được trúng cử, ứng cử viên phải nhận được ít nhất số phiếu ủng hộ bằng hai phần ba  của tổng số 35 phiếu bầu. Điều này có nghĩa là trong tổng số 35 phiếu của Ban Thống đốc IAEA, ứng cử viên phải giành được ít nhất 24 phiếu ủng hộ.

Sau hai ngày thảo luận, vận động hành lang tranh cử quyết liệt với sáu vòng bỏ phiếu kín, chẳng ai trong số hai ứng cử viên chức tổng giám đốc IAEA gồm Đại sứ Nhật Bản tại IAEA, ông Yukiya Amato và Đại sứ Nam Phi tại cùng cơ quan này Abdul Samad Minty giành được đủ số phiếu cần thiết để đắc cử.

Do cuộc bỏ phiếu thất bại, Ban Thống đốc IAEA sẽ phải tổ chức cuộc bầu cử khác vào tháng Năm tới. Dư luận dự đoán ứng viên mới thay cho ông ElBaradei có thể là một người đến từ Nam Mỹ.
Kết quả bỏ phiếu cho thấy Đại sứ Nhật Bản Yukiya Amato chỉ giành được 22 phiếu ủng hộ trong khi đối thủ của ông là Đại sứ Nam Phi Abdul Samad Minty chỉ được 15 phiếu ủng hộ.

Từ kết quả bỏ phiếu nói trên bật ra câu hỏi vì sao việc bầu chọn chức tổng giám đốc IAEA lại khó khăn đến vậy và vì sao cả hai ứng viên từ Nhật Bản và Nam Phi đều không giành được đủ phiếu tối thiểu cần thiết.

Cả Đại sứ Yukiya Amato và Đại sứ Abdul Samad Minty đều là nhà ngoại giao chuyên nghiệp dày dạn kinh nghiệm với sự hiểu biết sâu rộng về chống phổ biến vũ khí giết người hàng loạt và giải trừ quân bị.

Tuy nhiên, lập trường của hai ứng viên này về những vấn đề nổi cộm hiện nay liên quan đến vũ khí hạt nhân không được đại đa số thành viên trong Ban Thống đốc IAEA ủng hộ.

Chẳng hạn đối với vấn đề chương trình hạt nhân của Iran, Đại sứ Nhật Bản Yukiya Amato không tán thành hoàn toàn với lập trường của các nước phương Tây do Mỹ đứng đầu.

Đối với cam kết hạn chế nhiệm vụ của IAEA, ông Yukiya Amato nói rằng IAEA chỉ nên là một diễn đàn để giải quyết vấn đề kỹ thuật chứ không nên bị cuốn hút vào những môi giới ngoại giao.

Quan điểm của ông Yukiya Amato là vai trò của tổng giám đốc IAEA chỉ nên cưỡng bức thi hành các chính sách chứ không nên là một nhà trung gian hòa giải cho các cuộc tranh chấp quốc tế.

Đại sứ Nam Phi Abdul Samad Minty cho rằng tất cả mọi quốc gia đều có quyền sở hữu công nghệ hạt nhân. Điều này làm đại diện của các cường quốc đang vận động giải trừ quân bị hạt nhân bất bình.

Ông Minty còn mất điểm khi công khai tuyên bố rằng những người luôn hành động dưới sự kiểm soát của các nước lớn không nên được bầu vào chức tổng giám đốc IAEA.

Tuyên bố điều này, Đại sứ Minty ám chỉ rằng bản thân ông cũng có lập trường giống đương kim tổng giám đốc IAEA ElBaradei-người nhiều lần làm mếch lòng Chính phủ Mỹ khi chỉ trích việc Mỹ gây chiến tranh ở Iraq và không tán thành lập trường của Washington đối với vấn đề hạt nhân của Iran.

Trong Ban Thống đốc IAEA, các nước phương Tây, đứng đầu là Mỹ rõ ràng không muốn có một ông tổng giám đốc IAEA mới giống như ông ElBaradei-người không tán thành với cách kiểm chứng chương trình hạt nhân của Iran do Mỹ khởi xướng.

Phương Tây muốn tổng giám đốc mới không quá chính trị nên thái độ bất hợp tác của Đại sứ Nam Phi Minty không được Mỹ và phương Tây ủng hộ. Hơn nữa, Mỹ và phương Tây cho rằng ông ElBaradei là người Ai Cập nên người kế nhiệm ông sẽ không phải là đại diện của một nước châu Phi.

Trong khi đó, Đại sứ Nhật Bản Amato giành được ủng hộ của khối phương Tây nhưng lại không giành được nhiều ủng hộ của nhóm các nước đang phát triển.

Nhóm các nước đang phát triển muốn ông tổng giám đốc mới IAEA phải kế thừa được lập trường độc lập của ông ElBaradei hơn là một người chỉ như một phát ngôn viên cho các nước lớn.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá