Iran dỡ bỏ niêm phong nhà máy hạt nhân

Các báo cáo khẳng định Iran đã dỡ bỏ các dấu niêm phong của Liên Hiệp Quốc tại nhà máy hạt nhân Isfahan, mở đường cho việc tiến hành trở lại việc xử lý chất uranium.

Iran nói các thanh sát viên của Cơ quan Nguyên tử năng Quốc tế (IAEA) đã có mặt khi các dấu niêm phong bị gỡ bỏ.

Chúng được gắn vào hồi năm ngoái, khi Iran đồng ý ngưng hoạt động hạt nhân của mình, một quyết định mà Iran nay nói là họ sẽ bãi bỏ.

Trong khi đó, các cuộc thảo luận tại IAEA ở Vienna vẫn tiếp tục hôm thứ Tư để bàn về phản ứng mà cơ quan này sẽ đưa ra.

Các dấu hiệu cho thấy sẽ có đối thoại mới giữa các nhà thương thuyết Iran và Liên hiệp châu Âu.

Tuy nhiên, Tehran vẫn tin rằng họ bị soi xét theo một chuẩn mực khác với các quốc gia khác.

Vi phạm

Những thất bại của Iran, trước hết là trong việc cung cấp thông tin, sau đó là giải thích một cách thoả đáng về các hoạt động nguyên tử trước đây, đã khiến IAEA và một số chính phủ phương Tây cảm thấy hết sức không thoải mái.

Chắc chắn là những hoạt động như thế đã tạo ra những đồn đoán rằng Iran muốn phát triển vũ khí hạt nhân.

Khi được hỏi liệu Iran có vi phạm hiệp ước với IAEA khi họ dỡ các dấu niêm phong tại nhà máy Isfahan hay không, Peter Jenkins - Đại diện của Anh tại IAEA - nói: "Chắc chắn họ đã vi phạm những cam kết với Liên hiệp Châu Âu".

"Tôi không muốn nói đó là vi phạm những cam kết với cơ quan nguyên tử năng, bởi vì ban giám đốc đã kêu gọi Iran tiếp tục ngừng các hoạt động hạt nhân, nhưng đó chỉ là lời kêu gọi chính trị, không phải yêu cầu về pháp lý, do đó, tôi không dùng đến từ 'vi phạm thoả thuận'".

Iran dĩ nhiên khẳng định họ không có tham vọng như vậy.

Họ khẳng định rằng là một thành viên của Hiệp ước không phổ biến hạt nhân, họ có đủ mọi quyền hạn để sản xuất nhiên liệu nguyên tử cho các lò phản ứng tạo điện của họ.

TS Ali Ansari - Chuyên gia về Iran tại trường đại học St Andrews - nhận xét: "Có những cáo buộc mà chắc chắn Hoa Kỳ và Israel đưa ra, và tôi nghĩ rằng Liên hiệp châu Âu cũng thấy nghi ngờ. Thế nhưng vấn đề là chúng ta không có bằng chứng gì cho thấy Iran đang phát triển theo hướng sản xuất vũ khí nguyên tử cả".

Chương trình nguyên tử của Iran khiến các nước phương Tây lo ngại
Tiêu chuẩn nước đôi

Iran còn cáo buộc các bên chỉ trích là áp dụng tiêu chuẩn nước đôi.

Cho dù tham vọng nguyên tử về lâu về dài của Iran là như thế nào đi chăng nữa, giới phân tích cho rằng về điểm này, đúng là Iran cũng có lý.

Hoa Kỳ phản đối việc phổ biến hạt nhân. Thế nhưng họ luôn có sự phân biệt ngầm, chẳng hạn Washington đã làm ngơ trước kho vũ khí hạt nhân của Israel, trong khi trước đây, chính Hoa Kỳ lại tìm cách giảm bớt các chương trình vũ khí của Ấn Độ và Pakistan.

Gần đây hơn, Hoa Kỳ cũng không có biện pháp trừng phạt Pakistan một cách nghiêm túc sau khi có những tiết lộ rằng một khoa học gia có tiếng của nước này bán công nghệ và bí mật hạt nhân ra cả thế giới.

Dĩ nhiên, Pakistan giờ đây là đồng minh quan trọng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống khủng bố.

Chỉ tháng trước, Washington nhất trí có hợp tác nguyên tử dân sự với Ấn Độ, một bước đi mà giới phân tích lo ngại có thể sẽ vượt quá các mục tiêu của hiệp ước không phổ biến hạt nhân.

Dĩ nhiên là Israel, Ấn Độ và Pakistan chưa bao giờ tham gia vào hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân, trong khi Iran lại là thành viên, và do đó, giới chỉ trích nói Iran phải thực hiện những cam kết của mình và phải đảm bảo rằng các chương trình hạt nhân của họ là minh bạch.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá