Làn gió mới từ tân cố vấn an ninh Mỹ

TP - Tân cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Robert O’Brien được cho là sẽ mang lại những quan điểm ôn hòa và tính cách dễ chịu cho vị trí này hơn người tiền nhiệm John Bolton.

Tân cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Robert O’Brien trong một chuyến công tác ở Thụy Sĩ ảnh:  Reuters
Tân cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Robert O’Brien trong một chuyến công tác ở Thụy Sĩ ảnh: Reuters

Ngay cả những người không ưa cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton cũng thừa nhận ông là người dày dạn. Đó là mấy chục năm kinh nghiệm về chính sách đối ngoại và cách hoạt động của chính phủ Mỹ.

Nhưng vấn đề chính của ông Bolton hóa ra là ông biết quá nhiều. Ông tự tin vào kinh nghiệm của mình đến mức không chịu thay đổi quan điểm, dẫn đến nhiều mâu thuẫn mà đỉnh điểm là việc Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định sa thải ông vào tuần trước.

O’Brien, người được ông Trump chọn để thay thế ông Bolton, được coi là vế kia của phương trình. Cựu luật sư ở Los Angeles này ít có kinh nghiệm về chính phủ trước khi được Bộ Ngoại giao Mỹ chọn làm chuyên gia đàm phán con tin.

Ông là người giúp giải cứu linh mục người Mỹ Andrew Brunson, người bị giam 2 năm ở Thổ Nhĩ Kỳ khi quan hệ giữa Washington và Ankara căng thẳng. Đầu năm nay, ông O’Brien cũng đóng vai trò trong cuộc giải cứu công dân Mỹ Danny Burch bị cầm tù ở Yemen. Burch đang làm việc cho một công ty dầu khí khi ông bị bắt cóc năm 2017, theo báo New York Times.

Bạn bè ông O’Brien cho rằng,  tính cách dễ chịu, thân thiện khiến ông được lòng nhiều người trong chính quyền Mỹ, trong đó có Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Jared Kushner, con rể ông Trump. Ngoại hình của ông O’Brien cũng khiến tổng thống Mỹ hài lòng hơn, vì trước đó ông Trump hay chê bộ ria mép rậm rạp của ông Bolton, một người gần gũi với tổng thống Mỹ tiết lộ với New York Times.

Các bạn bè và quan chức trong chính quyền Trump nói rằng ông Bolton tự coi mình là thập tự quân, nhất định phải đạt được các mục tiêu chính sách của Mỹ - điều cần thiết để cân bằng với bản năng của ông Trump. Còn ông O’Brien, 53 tuổi, có thể sẽ trở thành trọng tài cho các quan điểm trái ngược và là người thúc đẩy các quyết định của ông Trump.

Khác với ông Bolton, ông O’Brien không xuất hiện nhiều trước công chúng. “Ông ấy không phải nhân vật xuất hiện thường xuyên, và điều đó rất quan trọng. Đó không phải người sẽ đe dọa vai trò nổi bật của tổng thống trong chính sách đối ngoại”, báo Al Jazeera dẫn nhận xét của ông Joel Rubin, một cựu phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ làm việc dưới thời chính quyền Barack Obama.

Cách làm việc đó sẽ phù hợp với khái niệm truyền thống của vị trí cố vấn an ninh quốc gia, có thể sẽ mang lại sự ổn định cho nền tảng chính sách đối ngoại ở trong và ngoài nước lâu nay bị xáo trộn bởi phong cách bốc đồng ông Trump và hiếu chiến của ông Bolton, giới quan sát nhận định.

Quan điểm đối ngoại truyền thống

Các nhà phân tích cho rằng câu hỏi hiện nay là kinh nghiệm của ông O’Brien có đủ giúp ông đảm trách được công việc mới với vô vàn thách thức. Ông Trump đang phải xử lý cuộc khủng hoảng sục sôi với Iran, cuộc chiến thương mại khó nhằn với Trung Quốc, đàm phán hạt nhân bế tắc với Triều Tiên và tiến trình đàm phán hòa bình sụp đổ với Afghanistan.

Ông O'Brien từng chỉ trích nhiều quyết định chính sách đối ngoại của Mỹ thời Obama, đặc biệt là thỏa thuận hạt nhân với Iran năm 2015 mà ông Trump đã rút khỏi từ năm ngoái.

Hàng loạt bài viết chỉ trích chính sách này được ông O’Brien tập hợp trong cuốn sách xuất bản năm 2016 mang tên “Người Mỹ đang ngủ quên: Khôi phục vị trí lãnh đạo của Mỹ trong một thế giới khủng hoảng”. Cuốn sách này cũng cảnh báo về “nỗ lực nhanh chóng và ấn tượng của Trung Quốc nhằm trở thành một cường quốc biển tối cao ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương”.

Ông O’Brian được biết đến với quan điểm đối ngoại bảo thủ truyền thống và ủng hộ Mỹ cứng rắn hơn với Trung Quốc, Iran và Nga. Nhưng dù làm việc cùng ông Bolton khi ông này là đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, ông O’Brien không bị ảnh hưởng nhiều của người tiền nhiệm.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá