Mỹ làm khó Nhật Bản về gánh nặng tài chính

TP - Nhật Bản và Mỹ bị ràng buộc với nhau bởi một hiệp ước về an ninh song phương, theo đó Tokyo phải gánh vác một khoản chi phí lớn cho lực lượng quân đội Mỹ đóng trên lãnh thổ Nhật Bản.

Báo chí Nhật Bản cho biết, bắt đầu từ năm 1978, do phía Mỹ phàn nàn về các khoản chi phí lớn để duy trì quân đội Mỹ trên lãnh thổ Nhật nên Tokyo “thông cảm” với bạn đồng minh, mỗi năm chi nhiều tỷ USD để hỗ trợ các căn cứ quân sự Mỹ.

Số tiền này năm 2005 lên đến 237,8 tỷ yên để chi vào các việc như trả lương cho người Nhật phục vụ trong các căn cứ quân sự Mỹ, sửa chữa và bảo dưỡng nhà cửa, chi phí cho di chuyển quân trong các cuộc tập trận….

Vừa qua Chính phủ hai nước đạt được thỏa thuận sẽ di chuyển khoảng 17.000 người bao gồm lính Mỹ và gia đình họ đóng trên đảo Okinawa của Nhật Bản sang đảo Guam thuộc Mỹ.

Toàn bộ lực lượng làm việc trong Bộ chỉ huy Đoàn hải quân viễn chinh số 3 Mỹ sẽ rút khỏi Okinawa để chuyển tới Guam. Theo ước tính của phía Mỹ, việc di dời này tốn kém khoảng 10 tỷ USD và các quan chức Lầu Năm góc đề nghị Chính phủ Nhật trả giúp 75% tổng gánh nặng tài chính nói trên.

Nghe điều này, các quan chức Nhật Bản cho rằng đòi hỏi của các quan chức quốc phòng Mỹ là vô lý. Đây không phải là lần đầu tiên quân đội Mỹ di dời lực lượng của họ khỏi các căn cứ đóng trên lãnh thổ nước ngoài.

Trước đây quân đội Mỹ từng di chuyển các đơn vị đóng quân trên lãnh thổ Đức nhưng phía Mỹ chịu hoàn toàn chi phí. Các chuyên gia quân sự Nhật Bản cũng không vừa.

Tokyo chỉ ra rằng Washington đã từng đưa ra ước tính toàn bộ chi phí cho việc di chuyển quân từ Okinawa đến Guam chỉ tốn kém 4 tỷ USD chứ không phải là 10 tỷ USD như được nêu trong 2 cuộc đàm phán song phương vừa qua. Do vậy phía Nhật Bản không chấp nhận con số 10 tỷ USD vì cho rằng 75% của số này là 7,5 tỷ USD tức là gần gấp đôi con số phía Mỹ ước tính ban đầu.

Báo chí Nhật Bản chỉ ra rằng số tiền mà Mỹ gọi là “chia sẻ gánh nặng tài chính” nói trên không phải là số thực chi cho việc di chuyển mà sẽ được phía Mỹ sử dụng để xây dựng trụ sở mới và các hạ tầng kèm theo của lực lượng Mỹ ở Guam.

Nhật báo Japan Times đặt vấn đề dùng tiền đóng thuế của các công dân Nhật để chi cho quân đội Mỹ xây dựng hạ tầng cơ sở trên lãnh thổ Hoa Kỳ liệu có được luật pháp hiện hành Nhật Bản cho phép hay không?

Tuy nhiên, phía Mỹ cho rằng lực lượng Mỹ dù có đồn trú ở Okinawa hay Guam cũng đều nhằm một mục đích là để bảo vệ an ninh cho Nhật Bản theo tinh thần của Hiệp ước An ninh song phương đã ký kết từ khi mới kết thúc Thế chiến II. 

Nghe lập luận như vậy, phía Tokyo vẫn chưa bị thuyết phục. Báo chí ở Tokyo cho rằng nếu vì mục đích an ninh chung trong trường hợp phải di chuyển quân đội Mỹ gấp, Nhật Bản sẵn sàng gánh vác phần lớn khoản chi phí tài chính.

Trong trường hợp này, phía Mỹ chủ động sắp xếp lại lực lượng theo chiến lược mới của Lầu Năm Góc trên toàn cầu nên không có lý do để Tokyo phải đóng góp nhiều về tài chính như bị yêu cầu.

Trong cuộc đàm phán song phương về vấn đề này diễn ra tại Washington vừa qua, đại diện Nhật Bản đưa ra đề nghị rằng Tokyo sẽ chịu chia sẻ “gánh nặng tài chính” đến 3 tỷ USD thay vì 7,5 tỷ USD như đòi hỏi của Mỹ. Nếu Washington đồng ý, số tiền cam kết này sẽ được Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) chuyển khoản ngay cho phía Mỹ.

Đến nay, các quan chức Lầu Năm Góc vẫn chưa chấp nhận đề nghị của Nhật Bản, thậm chí tại hội nghị song phương vừa diễn ra ở Tokyo sự khác biệt về quan điểm hai bên vẫn chưa được giải quyết.

Câu chuyện chia sẻ gánh nặng tài chính thiếu công bằng của Mỹ rõ ràng đang làm khó các quan chức ở Tokyo. Đã từng có tiền lệ trong những trường hợp như vậy phía Nhật Bản tuy không hài lòng nhưng bao giờ cũng phải chịu nước lép với Mỹ. 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng