Sứ quán tư nhân?

TP - Một tỷ phú muốn góp một khoản lớn xây tòa đại sứ Mỹ dự kiến đặt ở thánh địa Jerusalem do Isreal quản lý. Lòng hảo tâm ấy giúp giảm gánh nặng ngân khố nhưng chính giới Mỹ liệu có đồng tình?

Chưa rõ từng có ai tiên phong chưa song tư nhân tài trợ nhà riêng của đại sứ Mỹ ở nước ngoài thì đã thấy. Hàng chục triệu US dollar cá nhân hỗ trợ tân trang biệt phủ nguy nga của sứ thần Hoa Kỳ hết ở London, Paris, lại đến Rome rồi Tokyo.

Các thảo luận tìm tiền xây toà đại sứ quán (ĐSQ) Mỹ tại Jerusalem không ảnh hưởng lộ trình mà tổng thống Donald Trump tuyên bố bất ngờ hôm 23/2. Để kịp thấy ĐSQ Mỹ tại Jerusalem nhằm 14/5, ngày nhà nước Do Thái khai sinh cách đây 70 năm, họ đã tính.

Toà lãnh sự nằm trên ranh giới tây và đông Jerusalem được lấy làm chỗ tạm thời. Một bộ phận nhân viên ĐSQ, bao gồm cả đích thân đại sứ David M. Friedman, sẽ đến đó. Chủ lực còn lại vẫn trụ chỗ cũ ở Tel Aviv. Nơi ấy được đổi thành lãnh sự quán.

Cả núi thách thức cho toà mới. Về an ninh chẳng hạn, lô đất phải đảm bảo xung quanh thoáng đãng và cách đường cái ít nhất 30 m, đủ tiện cho cả thủ lẫn công. Với nhiều tiêu chí khác nữa, công trình ngốn cỡ 150-1.000 triệu USD. Ngạc nhiên là, giữa chảo lửa Trung Đông, người Mỹ không định kiên cố hoá “nhà trắng ở hải ngoại” như ở thủ đô Baghdad của Iraq hay Kabul của Afghanistan. Bởi thế, tổng chi cho toà mới tại khu đất sát toà lãnh sự hiện thời chỉ  500 triệu USD.

Tranh cãi bây giờ là một tỷ phú đánh tiếng sẽ mở hầu bao cho dự án. Sheldon G.Adelson, ông chủ sòng bạc Las Vegas, từng chi 40 triệu USD cho quỹ tranh cử tổng thống của ông Trump rồi thêm 5 triệu USD cho riêng lễ nhậm chức tổng thống hồi đầu tháng 1/2017. Hầu như không ai nghi ngờ sự phóng tay của ông trong dự án nhà ĐSQ mới. Tuy nhiên, khía cạnh pháp lý của câu chuyện được xem xét cẩn thận.

Lòng hảo tâm của chủ nhân khối tài sản 37 tỷ USD khiến nhiều người lo sốt vó. Chí ít, lý lịch gốc Do Thái của ông lão 84 tuổi, tấm gương vươn lên từ tay trắng, nhất định gây tiếng xấu hơn cho một dự án vốn đã xấu xí trong mắt dư luận. Đáng nói hơn, luật pháp Mỹ cấm tiệt bất cứ tài trợ tư nhân nào có thể dẫn đến can dự đến việc nhà nước.

Được biết Bộ Ngoại giao Mỹ, chủ đầu tư chính thức của công trình, không nhận tiền tư cho mục đích nói trên. Đây phải chăng là một trong những biện pháp giúp ngừa từ xa tệ tham nhũng chính trị?

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá