Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ?

TPO - Cả thế giới đang “nín thở” chờ đợi những phản ứng của các bên liên quan tới thỏa thuận hạt nhân Iran, còn được gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có những phát biểu gây tranh cãi về vấn đề này.

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ?
Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 1 Ảnh: AP

Giới chuyên gia nhận định JCPOA vẫn có thể được duy trì ngay cả khi Mỹ rút khỏi, bởi Liên minh châu Âu (EU) có đủ tầm ảnh hưởng về mặt kinh tế để thuyết phục Tehran tuân thủ thỏa thuận này.

Giám đốc trung tâm nghiên cứu Hội đồng Thông tin An ninh Anh-Mỹ (có trụ sở tại Mỹ) Paul Ingram cho rằng JCPOA vẫn có thể được giữ vững ngay cả khi không có Mỹ, nếu như những bên còn lại gồm EU, Pháp, Anh, Đức, Nga và Trung Quốc có thể hỗ trợ đủ để Iran tiếp tục duy trì và tuân thủ các nghĩa vụ của thỏa thuận, bất chấp cả những sự phản đối gay gắt nhất.

Ông Ingram giải thích: "Họ phải bù đắp được những thiệt hại về kinh tế mà Iran phải gánh chịu do Mỹ từ bỏ, đồng thời phải đối phó được với những lệnh trừng phạt mà Washington có thể áp đặt nhằm vào những công ty phương Tây, Nga và Trung Quốc làm ăn với Iran, trái với mong muốn của Mỹ".

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 2

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập

Quan hệ Mỹ-Iran hướng sang ngã rẽ mới, với việc Tổng thống Donald Trump mới đây có bài phát biểu lên án Tehran và đe dọa từ bỏ Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) mà Iran ký với nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức) năm 2015 trừ phi Quốc hội Mỹ sửa đổi các điều khoản theo hướng thắt chặt hơn.

Trong khi đó, chuyên gia Harald Mueller tại Viện Nghiên cứu Hòa bình Frankfurt (có trụ sở ở Đức) nhận định nếu tiếp tục coi thường thỏa thuận hạt nhân Iran, chính quyền Washington có thể sẽ rơi vào thế đối đầu với các đồng minh của Mỹ.

Theo ông Mueller, Chính phủ Mỹ sẽ phải đưa ra một lựa chọn khó khăn. Một là tiếp tục theo đuổi con đường dẫn đến sự đổ vỡ JCPOA, từ đó bước vào một "cuộc chiến kinh tế đầy cam go" với các nước đồng minh, phải chứng kiến những nước này bắt tay với 2 đối thủ là Nga và Trung Quốc, bên cạnh đó là những thiệt hại đáng kể về mặt kinh tế và chính trị.

Lựa chọn còn lại là chấp nhận thỏa hiệp và chịu mất mặt với những người ủng hộ cực đoan, cùng với đó là các đồng minh Arab và Israel. 

Trong diễn biến liên quan, ngày 19/10, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định sẽ tiếp tục đẩy nhanh chương trình tên lửa đạn đạo của nước này bất chấp sức ép từ phía Mỹ và các nước châu Âu.

IRGC nêu rõ: "Chương trình tên lửa đạn đạo của Iran sẽ được mở rộng và sẽ tiếp tục với tốc độ nhanh hơn nhằm đáp trả cách tiếp cận thù địch của Tổng thống Mỹ Donald Trump với tổ chức cách mạng này". 

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 3

Đòn của ông Trump gây hiệu ứng ngược ở Iran

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump quay lưng với thỏa thuận hạt nhân Iran đã gây ra hiệu ứng bất ngờ. Nhiều người Iran đang cảm ơn nhà lãnh đạo Mỹ đã giúp các lực lượng Iran bị chia rẽ xích lại gần nhau và cùng chia sẻ cảm giác giận dữ với Mỹ.

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 4

Đại sứ Mỹ cảnh báo: Đừng để Iran trở thành ‘Triều Tiên thứ hai’

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley cho biết, cách tiếp cận hiện tại của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với thỏa thuận hạt nhân là để tránh tình huống tương tự ở Triều Tiên xảy ra tại Iran.

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 5

Giới phân tích: Iran nên thủ thế chờ đợi

Giới phân tích cho rằng quyết định mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump không xác nhận Iran đang tuân thủ thỏa thuận hạt nhân còn được gọi là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) nhiều khả năng thôi thúc Tehran có thêm quyết tâm hơn trong việc theo đuổi chương trình tên lửa đạn đạo.

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 6

Tổng thống Mỹ Donald Trump giáng đòn mạnh vào thỏa thuận hạt nhân Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giáng một đòn mạnh vào thỏa thuận hạt nhân Iran, còn được gọi là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), khi không xác nhận Iran đang tuân thủ thỏa thuận này, đồng thời cảnh báo có thể chấm dứt thỏa thuận lịch sử này.

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 7

Nhiều nghị sỹ Mỹ kêu gọi duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần này sẽ công bố quan điểm của mình về thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và Nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc cùng với Đức), nhiều nghị sỹ Mỹ và chuyên gia đã kêu gọi người đứng đầu Nhà Trắng không nên hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân lịch sử với Tehran.

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 8

Iran phơi bày tham vọng hạt nhân giữa lúc ‘nước sôi lửa bỏng’

Nhóm đối lập Hội đồng kháng chiến quốc gia Iran (NCRI) ngày 11/10 đã ra báo cáo điều tra mới dài 52 trang với tiêu đề “Nòng cốt hạt nhân của Iran: Những cơ sở quân sự không được thanh sát”, trong đó nêu tên 4 cơ sở quân sự mới và 2 trụ sở được cho là nơi chính quyền Iran dùng để phát triển chương trình hạt nhân.

Thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ ‘chết yểu’ nếu không có Mỹ? - ảnh 9

Mỹ sắp rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran?

Một quan chức chính quyền cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1, sau khi ông tuyên bố sẽ đưa ra thông báo mang tính bước ngoặt nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran.

Theo Sputnik, Reuters

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá