Trung Quốc nôn nóng kiểm soát biển Đông

TP - Theo các chuyên gia, Trung Quốc đang đẩy mạnh việc xây dựng đảo nhân tạo ở Trường Sa, nhiều khả năng không chỉ để thiết lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ), mà còn nhằm sớm kiểm soát toàn diện, trên thực tế toàn bộ biển Đông.

Gạc Ma (chụp ngày 28/4). Ảnh: Văn Kỳ.
Gạc Ma (chụp ngày 28/4). Ảnh: Văn Kỳ.

Tăng tối đa tốc độ và quy mô bồi đắp

Hình ảnh vệ tinh cuối tháng 4 cho thấy, trên bãi đá Subi đã xuất hiện một bãi bồi đắp dài 3.300m, diện tích khoảng 2,27 km2, tương tự bãi bồi đắp đang được Trung Quốc xây dựng đường băng trên đảo Chữ Thập (2,65 km2). Đá Vành Khăn cũng đang bị Trung Quốc bồi đắp rất nhanh.

Theo hình ảnh vệ tinh ngày 13/4, bãi bồi đắp trên đá Vành Khăn có diện tích khoảng 2,42 km2, trong khi vài tháng trước, hầu như không thấy phần nổi nào tại đây. Chữ Thập, Subi và Vành Khăn là 3 trong số 7 bãi đá san hô ở quần đảo Trường Sa đang bị Trung Quốc biến thành đảo nhân tạo.

Theo báo cáo thường niên do Bộ Quốc phòng Mỹ công bố ngày 8/5, hoạt động bồi đắp các đảo mà Trung Quốc chiếm đóng ở Trường Sa đang gia tăng với tốc độ và quy mô chưa từng có.

Hoạt động bồi đắp được Trung Quốc tiến hành từ tháng 1/2014, đến cuối năm 2014, diện tích các bãi bồi đắp là khoảng 200ha. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2015, diện tích này đã tăng thêm 610ha, lên đến 810ha, gấp 400 lần tổng diện tích các căn cứ của Trung Quốc ở Trường Sa trước năm 2014. Tại 4 bãi đá là Gạc Ma, Châu Viên, Huy Ghơ, Gaven, Trung Quốc đã chuyển qua giai đoạn xây dựng hạ tầng cơ sở, bao gồm cầu cảng, hệ thống thông tin liên lạc, hệ thống giám sát…

Tiến tới kiểm soát toàn diện

Hầu hết các nhà quan sát trên thế giới quan tâm nhiều nhất đến ý nghĩa quân sự trong hoạt động bồi lấp đảo của Trung Quốc. Họ cho rằng, các đảo nhân tạo mà Trung Quốc đang xây dựng ở Trường Sa sẽ trở thành các căn cứ quân sự, với các trạm giám sát hàng hải, trinh sát điện tử, theo dõi tàu ngầm của các nước khác. Chữ Thập sẽ trở thành một căn cứ hải quân/không quân lớn nhất trong quần đảo Trường Sa, với một cảng có thể tiếp nhận những tàu lớn nhất của hải quân Trung Quốc, một đường băng có thể đón hầu hết các loại máy bay chiến đấu của nước này.

Những đảo này là tiền đề để Trung Quốc thiết lập ADIZ trên biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc gia tăng hoạt động xây dựng đảo nhân tạo ở Trường Sa không chỉ nhằm thiết lập ADIZ.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy, một âu tàu lớn đang được xây dựng ở Chữ Thập, diện tích khoảng 50ha. Với việc nạo vét cát san hô để bồi đắp đảo nhân tạo, lòng hồ phía trong đá Subi và đá Vành Khăn sẽ được làm sâu, trở thành những âu tàu tự nhiên cực lớn (đá Subi có diện tích khoảng 15km2, đá Vành Khăn có diện tích khoảng 46km2). Mỗi âu tàu này có thể chứa hàng nghìn tàu các loại, từ tàu chiến tới tàu cá.

Hằng năm, báo chí hay nói đến việc “Trung Quốc cho hàng chục nghìn tàu cá xuống biển Đông”, nhưng thực ra chỉ một phần trong đội tàu này xuống đến ngư trường Trường Sa, phần lớn ở ngư trường các tỉnh Hải Nam, Quảng Tây, Quảng Đông và Phúc Kiến của Trung Quốc, cũng thuộc biển Đông.

Theo các chuyên gia, khi có những bến cảng, những âu tàu lớn, những căn cứ hậu cần và tránh trú bão ở Trường Sa, Trung Quốc sẽ có điều kiện thực sự đưa hàng nghìn tàu cá đến ngư trường truyền thống của ngư dân Việt Nam và ngư dân một số nước Đông Nam Á khác.

Đi kèm những tàu cá này sẽ là các tàu ngư chính, hải giám của Trung Quốc. Sự hiện diện đông đảo, thường xuyên, liên tục của những loại tàu này và cả tàu chiến sẽ giúp Trung Quốc thực hiện ý đồ kiểm soát trên thực tế vùng biển Trường Sa và các vùng khác ở biển Đông trong “đường lưỡi bò”, các chuyên gia nhận định.  Việc hạ đặt những giàn khoan lớn như giàn khoan Hải Dương 981 tại Trường Sa và vùng phía Nam biển Đông sẽ trở nên dễ dàng hơn đối với Trung Quốc.

Theo các chuyên gia, việc Trung Quốc đẩy mạnh dựng đảo nhân tạo ở Trường Sa cũng cần được xem xét trong bối cảnh Tòa án Trọng tài Quốc tế (PCA) có thể đưa ra phán quyết đối với vụ kiện Trung Quốc của Philippines vào đầu năm 2016, đồng thời ASEAN đang thúc giục Trung Quốc sớm đi đến ký kết Bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC). Nhiều chuyên gia cho rằng, Trung Quốc đẩy nhanh việc các xây dựng đảo nhân tạo ở Trường Sa để điều đó thành “chuyện đã rồi” trước khi PCA ra phán quyết. Cho dù phán quyết của PCA có bất lợi cho Trung Quốc, cũng khó thay đổi được hiện trạng mà Trung Quốc đã tạo nên. Và, sẽ chẳng phải là điều quá ngạc nhiên, nếu sau khi hoàn tất việc xây dựng căn cứ ở các đảo nhân tạo nói trên, Trung Quốc sẽ tỏ ra sốt sắng với việc ký kết COC. Khi đó, Trung Quốc có thể sẵn sàng chấp nhận, thậm chí chủ động đưa vào COC những điều khoản có tính ràng buộc cao, để hạn chế quyền của các nước khác có tranh chấp chủ quyền tại quần đảo Trường Sa, các chuyên gia nhận định.

Trung Quốc đang xây dựng đảo nhân tạo ở 7 bãi đá mà họ chiếm đóng tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam, gồm Chữ Thập (Fiery Cross), Châu Viên (Cuarteron), Gạc Ma (Johnson South), Gaven, Subi, Huy Ghơ (Hughes) và Vành Khăn (Mischief).    

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá