Vì sao người Thái chào đón ông Thaksin?

Việc thủ tướng bị lật đổ Thaksin trở về nước sau 17 tháng lưu vong hiển nhiên đang là đề tài nóng nhất tại Thái Lan hiện nay. Với nhiều người, sự kiện này lại cho thấy nền dân chủ đã thật sự kết rễ trên chính trường nước này.

Ông Thaksin khi về đến sân bay Suvarnabhumi- Ảnh: AP

Trang tin IPS bình luận rằng ông Thaksin "mở ra một chương mới trong lịch sử chính trị Thái, khi lần đầu tiên một thủ tướng bị lật đổ được chào đón trở về như một người hùng".

Gần 3.000 người đã tụ tập tại khu cổng VIP của sân bay Suvarnabhumi trong một ngày trời u ám để chúc mừng, hò hét và hô vang: "Thaksin, chiến đấu, chiến đấu".

Bà Sirichom Kongpaiboon, một giáo viên 54 tuổi, khóc và kể với phóng viên IPS: "Ông Thaksin đã làm nhiều việc tốt cho hệ thống giáo dục và y tế trong năm năm cầm quyền của mình". Bà đã đi xe đò qua đêm để tới sân bay Suvarnabhumi. Rất nhiều người dân ở các vùng miền bắc và đông bắc Thái Lan cũng lặn lội cả quãng đường dài để chào đón ông Thaksin. Đây là hai địa phương mà người dân vẫn ủng hộ nhiệt thành vị thủ tướng bị lật đổ trong cuộc đảo chính năm 2006.

Đối với nhiều người, dân chủ là những cơ chế, hệ thống kiểm soát cân bằng đầy phức tạp. Còn với những người dân Thái này, dân chủ đơn giản với họ chỉ là được nhà nước quan tâm, đời sống được ổn định, con cái được học hành... Chỉ dưới thời Thaksin, người nông dân, đặc biệt là ở các khu vực miền bắc, mới được nhận sự quan tâm đó.

Ngay ở Bangkok, nơi vốn có rất nhiều tầng lớp trung lưu chống Thaksin, cũng có nhiều người tới chào đón ông. Somkiat Kavnate, người điều hành Tập đoàn IBM, đã xin nghỉ một ngày để ra sân bay, chia sẻ: "Tôi muốn cho những người phê phán Thaksin thấy rằng người Thái muốn ông trở về. Thaksin đã giúp cải thiện đời sống cho những người ở dưới đáy khi còn nắm quyền".

Cuộc trở về của Thaksin là cú hat-trick chiến thắng nghiêng về phe ông. Đầu tiên là việc Đảng Sức mạnh nhân dân (PPP) thân Thaksin giành thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử hồi tháng mười hai năm ngoái. Tiếp đến là việc PPP thành công trong việc thành lập chính phủ liên hiệp thay thế chính quyền quân sự, và cuối cùng là việc ông Thaksin trở về nước an toàn.

Theo các nhà phân tích, chiến thắng của Thaksin cho thấy tiếng nói của số đông, của quần chúng vẫn là quyết định trong một xã hội. Không một thể chế, thế lực nào có thể duy trì ảnh hưởng nếu không phù hợp với lợi ích của số đông đó.

Những chính sách của Thai Rak Thai sau hai chiến thắng vào năm 2001 và 2005 đã tạo ra những thay đổi mới cho tầng lớp dân nghèo ở thành thị và nông thôn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa lớn sau khi Thái Lan khi đó vẫn còn chịu ảnh hưởng nặng nề sau cuộc khủng hoảng tài chính 1997-1998. GS chính trị Thanet Aphornsuvan tại ĐH Thammasat ở Bangkok kết luận: "Sự kiện này cho thấy ý nghĩa sự ủng hộ của người dân. Khi sự ủng hộ mạnh mẽ thì chính phủ còn tồn tại. Có thể nói đây là thời điểm mà nền dân chủ đã bám gốc rễ ở Thái Lan rồi".

Hai vấn đề cần giải quyết

Tờ The Nation cho rằng việc ông Thaksin về nước sớm là nhằm giải quyết hai vấn đề chính: các khó khăn của nền kinh tế và vấn đề của Thủ tướng Samak. Nền kinh tế Thái đang đối mặt với những nguy cơ trầm trọng nếu không được điều hành tốt. Chính phủ hiện tại vẫn đang được dư luận ủng hộ rộng rãi, nhưng ông Thaksin e ngại rằng nếu nền kinh tế không được điều hành tốt, chính quyền sẽ đánh mất sự ủng hộ và sẽ rất khó để đảo ngược lại điều này. Hiện tại đã có Bộ trưởng tài chính Surapong đề xuất ông Thaksin ra làm cố vấn kinh tế cho mình.

Thaksin đồng thời cũng phải giải quyết vấn đề Samak khi có vẻ như vị tân thủ tướng này đang ngày càng có nhiều động thái muốn được "tự mình điều hành đất nước" chứ không còn muốn "nghe lời" PPP nữa. Chính Thaksin là người đã chọn Samak, một người từng chống Thaksin ghê gớm, ra làm lãnh đạo PPP sau khi đảng này được thành lập. Các chuyên gia đánh giá "Samak sẽ khó tung hoành hơn khi Thaksin đã trở về. Ông ta không có đủ thời gian để gầy dựng lực lượng ủng hộ mình. Thaksin cũng sẽ không bao giờ để Samak tập hợp quyền lực lại".

Theo Thanh Xuân
Tuổi Trẻ

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá