Sự kiện: Tết Việt

Vương quốc 'tình một đêm'

TP - Có một vùng ở Trung Quốc, những người đàn ông không bao giờ dám chắc đứa trẻ mà vợ hay người tình của mình đẻ ra là con mình và đối với họ, điều này không có gì là ghê gớm. Với người Mosuo, khái niệm người chồng, người cha hết sức mờ nhạt.

Và những người đàn bà Mosuo từ trẻ đến già được tự do quan hệ tình dục. Nếu gặp ai ưa cái bụng, cô ta sẽ ra hiệu và sau đó đưa bạn trai về nhà ngủ để ngày mai, nếu không thích, cô ta có thể tìm người khác. Trong xã hội của người Mosuo, những người đàn ông do vậy chỉ dám chắc anh mình, chị mình, em mình mới là thân thích thật sự vì cùng mẹ đẻ ra.

Một cặp tình nhân người Mosuo. Ảnh: Lugu-lake.com

Tây lương nữ quốc

Chúng ta là người Mosuo ở Trung Hoa, một thế giới đàn bà/Trên đời có nhiều người khéo, nhưng ai dám sánh với mẹ ta/Cũng có nhiều người hiểu biết, nhưng chẳng bằng mẹ ta/Múa đẹp hát hay, cũng chẳng so được với mẹ ta.

Một phụ nữ Nari trẻ ở làng Luoshui hát bài dân ca ấy bên đống lửa, giữa tiết xuân giá lạnh. Nari là một tộc người ở Trung Quốc. Thế giới bên ngoài thường gọi họ là những người Mosuo. Người Mosuo từ bao đời nay duy trì vị trí độc tôn của phụ nữ. Người đàn bà Mosuo có vai trò quyết định trong mọi hoạt động của gia đình, từ làm ruộng, đánh cá đến nuôi dạy con cái. Họ cũng là người điều hành gia đình và kiểm soát của cải.

Và những người đàn ông, đàn bà có thể kết thúc quan hệ tình ái bất cứ lúc nào. Để thông báo mình đã thay lòng đổi dạ, cô gái chỉ cần không mở cửa mỗi khi anh chàng mò đến. Vậy là xong.
Không như đa số các vùng ở Trung Quốc, việc sinh con trai đối với người Mosuo không mang ý nghĩa may mắn. Ngay khi đứa trẻ chào đời, sự phân biệt đối xử đã xuất hiện. Bé trai bị bắt ngủ trên tấm thảm gần lò sưởi, trong khi bé gái ngủ trên giường cùng mẹ. Khi một đứa con gái đến tuổi cập kê, cô được bố trí phòng nằm cuối dãy buồng ngủ đàn bà, để tiện đưa axia (người tình) của mình về.

Hôn nhân gần như không tồn tại trong văn hóa của người Mosuo: họ thích có bạn tình nhưng không kết hôn. Năm 12 tuổi, các cô gái trải qua một lễ trưởng thành và sau khi dậy thì, được tự do đón bạn tình. Anh chàng có thể qua đêm trong phòng của cô nhưng sáng hôm sau sẽ quay về nhà mẹ đẻ và tiếp tục các nghĩa vụ với gia đình mình.

Đứa trẻ sinh ra trong những cuộc tình ấy sống với mẹ, và người chịu trách nhiệm chăm sóc đứa trẻ với tư cách đàn ông là anh trai hoặc em trai của người mẹ. Nhiều đứa trẻ biết cha mình là ai và mặc dù quan hệ giữa họ là thân thiết thì điều đó không có nghĩa là người đàn ông kia có nghĩa vụ về mặt xã hội cũng như kinh tế.

Và những người đàn ông, đàn bà có thể kết thúc quan hệ tình ái bất cứ lúc nào. Để thông báo mình đã thay lòng đổi dạ, cô gái chỉ cần không mở cửa mỗi khi anh chàng mò đến. Vậy là xong.

Tuy nhiên vẫn tồn tại khái niệm hôn nhân trong cộng đồng Mosuo. Những cặp gắn bó lâu dài gọi nhau là bạn tình trong cái gọi là hôn nhân bè bạn. Nó chỉ có ý nghĩa về mặt tinh thần, không tồn tại ràng buộc mang tính pháp luật hay xã hội.

Ở làng Luoshui, A Long, 30 tuổi, có một nhà nghỉ nhỏ. Gia đình anh gồm mẹ, bà, em trai, em gái và đứa con 2 tuổi của nó. Tối tối, A Long rời nhà với một túi đồ cá nhân, sáng hôm sau anh trở về nhà tiếp tục công việc thường nhật. “Hôn nhân bè bạn thật hay”, anh nói.

“Ở nhà tôi, tất cả đều là mẹ đứa bé, kiếm tiền nuôi nó, do vậy không có xung đột nào giữa anh chị em trong nhà. Nếu cặp đôi cảm thấy thoải mái, họ tiếp tục quan hệ, không thì đường ai nấy đi”.

A Long nói rằng anh từng có nhiều bạn tình, nhưng giờ bắt đầu quan hệ nghiêm túc và lâu dài với một cô gái khi cô sinh đứa con đầu tiên (tất nhiên anh chàng không dám mạnh miệng nói đó là con mình.

Với người Mosuo, chuyện này cũng chẳng quan trọng đến mức họ phải đi thử ADN). “Đôi khi tôi mua kẹo cho những đứa tôi nghĩ là con tôi. Nhiệm vụ của tôi là giúp nuôi dạy con của em gái. Chúng sẽ nuôi dưỡng tôi lúc về già”, A Long nói.

Thiếu nữ Mosuo

Qima, 26 tuổi, em gái A Long nói hệ thống xã hội của người Mosuo là “tốt, vì bạn tôi và tôi giúp đỡ gia đình vào ban ngày, gặp nhau vào ban đêm nên chẳng bao giờ cãi cọ. Khi chúng tôi khoảng 50 tuổi, chúng tôi sẽ kết thúc quan hệ”. Không như người của thế giới bên ngoài nghĩ, nhiều phụ nữ Mosuo chỉ có một hoặc hai người tình trong suốt cuộc đời.

Ge Ze A Che là người đứng đầu Luoshui, làng có số dân hơn 200 người, đa số là người Mosuo, một ít người Hán (tộc người chiếm đa số ở Trung Quốc), vài người Pumi.

Ông nói rất tự hào: “Tôi lãnh đạo làng này đã năm năm rồi. Rất hiếm xảy ra trộm cắp, cãi cọ hay hãm hiếp ở đây. Hôn nhân bạn bè ưu việt hơn hệ thống một vợ một chồng, vì quy mô gia đình lớn hơn, mọi người giúp đỡ nhau và chúng tôi chẳng e sợ điều gì”.

Tình một đêm sẽ biến mất?

“Trong giai đoạn cuộc cách mạng văn hóa diễn ra, thống đốc tỉnh Vân Nam đến làng của người Mosuo và nói chúng tôi sống như bầy thú, sinh ra lẫn lộn, không cha. Hồi ấy, mọi người Mosuo phải kết hôn và theo chế độ một vợ một chồng. Ai không tuân thủ sẽ bị cắt phiếu lương thực” - A Che kể. Và thế là các cặp Mosuo sống với gia đình người đàn bà và không được li dị. Sau cách mạng văn hóa, mọi việc trở lại như cũ. 

Tết, cha đến thăm con

Hiện nay người Mosuo vẫn duy trì chế độ mẫu hệ. Nhưng nó sẽ tồn tại bao lâu?

Chính quyền Vân Nam gần đây chủ trương phát triển du lịch khu vực hồ Lugu và khách du lịch trong nước và nước ngoài lũ lượt kéo đến và cũng có những đồn đoán rằng cộng đồng Mosuo sẽ mai một do ảnh hưởng của du khách và do quan hệ tình dục cận huyết.

Đã có các quán bar, karaoke, nhà nghỉ với gái mại dâm xuất hiện trong vùng hồ Lugu. Người ta thấy gái mại dâm mang trang phục như phụ nữ Mosuo và mời chào “phục vụ theo phong cách Mosuo”. Nhưng dân làng Luoshui đều nói rằng đó là người nơi khác đến chứ không phải dân Mosuo. Họ cũng cho hay từng có nhiều du khách gạ gẫm để được qua đêm với phụ nữ Mosuo nhưng đều bị từ chối.

Ge Ze A Che, người đứng đầu làng Luoshui nói: “Ở một mức độ nào đó, du lịch đã thay đổi cuộc sống ở đây. Bọn trẻ giờ thích mặc quần áo của người Hán, nói tiếng phổ thông, hát bằng tiếng phổ thông. Chắc là về sau họ sẽ không giữ được nhiều tập quán của cha ông. Nhưng còn hôn nhân một đêm? Cũng sẽ thay đổi, nhưng còn lâu, lâu lắm”. 

Người Mosuo sống quanh hồ Lugu nổi tiếng nằm giữa tỉnh Vân Nam và Tứ Xuyên, gần thị trấn Yongning. Người ta cho rằng họ là hậu duệ của người Qiang cổ, một tộc người sống ở cao nguyên Tây Tạng. Hiện dân số của người Mosuo vào khoảng 15.000 người.

Nguyễn Xuân Thủy
Theo báo chí nước ngoài

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá