Tuyển Việt Nam : Bao giờ đến thời tướng trẻ?

TP - Nhìn vào cách chọn người và thực tiễn nhân sự chức Huấn luyện viên trưởng Đội tuyển Bóng đá nước ta trong suốt thời gian vừa qua, nổi lên một điều là “chủ nghĩa kinh nghiệm” lấn lướt và không biết đến bao giờ mới đến thời của các nhân tố trẻ.

HLV trẻ Klinsmann có những thành công vang dội với đội tuyển Đức

VFF tiếp tục chọn HLV Calisto làm HLV trưởng đội tuyển là một động thái được cho là chiều lòng dư luận. Ông thầy người Bồ Đào Nha này cùng lúc đáp ứng đủ các tiêu chí “sát sườn” của VFF: thầy ngoại, am hiểu bóng đá Việt Nam.

Chủ tịch VFF Nguyễn Trọng Hỷ cũng cho rằng, chọn Calisto là một phương án an toàn. Vậy thế nào là không an toàn? Vấn đề đặt ra là đến bao giờ những HLV thế hệ vàng có thể đảm trách được con tàu đội tuyển vốn chưa bao giờ đi vào vùng biển lặng, ngay cả ở ao làng ĐNÁ.

Xu hướng “trẻ hóa” HLV trên thế giới

HLV Lê Huỳnh Đức - Ảnh: SGGP
Mới đây, LĐBĐ Iran đã ra một quyết định gây tranh cãi là đưa huyền thoại bóng đá của nước này là danh thủ Ali Daei làm HLV trưởng đội tuyển nước này. Ali Daei cũng vừa mới giải nghệ. Phải chăng LĐBĐ nước này đã quá mạo hiểm khi sử dụng một cầu thủ còn rất thiếu kinh nghiệm, hay họ cũng “thiếu tiền” và vướng cơ chế như ở Việt Nam?

Thực tế không phải như vậy mà xu hướng tìm HLV trẻ đã xuất hiện từ cách đây 2 năm và nở rộ đặc biệt sau khi Klismann dẫn dắt đội tuyển Đức thi đấu thành công ở World Cup 2006. Trước đó, rất nhiều người đã lo ngại cái mà Klismann chắc chắn thiếu, đó là kinh nghiệm và họ chỉ biết trông vào sức trẻ, sự đột phá táo bạo của HLV này.  Cuối cùng thì Klismann đã chứng minh kinh nghiệm không phải là yếu tố quyết định thành công của một HLV.

Ngay sau World Cup, “hội chứng Klismann” phát huy tác dụng ngay. LĐBĐ Brazil mời cựu tuyển thủ Dunga - chưa hề có tí kinh nghiệm nào - dẫn dắt đội tuyển Brazil; LĐBĐ Ý mời cựu tuyển thủ Donadoni... Khi  Klismann từ giã tuyển Đức, một HLV cũng trẻ không kém lên nắm quyền và đã tạo được lòng tin cho người hâm mộ Đức ở EURO sắp tới.

Rõ ràng, sau thành công hay thất bại của một đội bóng thì nhu cầu đổi mới, tạo ra bước ngoặt lớn trong công tác huấn luyện. Nhưng quan trọng, “hội chứng Klismann” đã phá bỏ cái nếp nghĩ  tồn tại từ rất lâu rằng đã là HLV thì phải “cáo già”, phải có kinh nghiệm mới có thể thành công.

Bao giờ Việt Nam

HLV Trần Công Minh - Ảnh: Vnexpress

Công bằng mà nói, việc tuyển chọn HLV ở Việt Nam chủ yếu vẫn dựa trên “chủ nghĩa kinh nghiệm”. Ngay trong quá trình tuyển chọn HLV, những HLV nội được nhắc đến, không ai dưới 55 tuổi.

Đó là những cái tên như Lê Thụy Hải, Vương Tiến Dũng, Mai Đức Chung. Không ai nhắc đến cái tên trẻ hơn mặc dù đội bóng của các HLV này đang có những thành công nhất định như Lư Đình Tuấn của TMN-CSG.

Bóng đá Việt Nam rất khó so sánh Việt Nam với Đức, Brazil song đã đến lúc các nhà quản lý bóng đá Việt nam cũng cần cân nhắc từng mục tiêu cụ thể của đội tuyển để lấy căn cứ đo, đào tạo, xắp xếp, tạo điều kiện cho các HLV trẻ dần nắm đội tuyển.

Nhiều HLV đang dẫn dắt những đội bóng ở V.League có chung một quan điểm rằng: “Nếu chỉ là những mục tiêu ở tầm khu vực thì HLV nội cũng có thể đảm nhiệm được”. Cái khó nhất đối với HLV nội khi nắm đội tuyển là họ chưa bao giờ được tạo điều kiện như những ông thầy ngoại. Chính cái sự “thiếu hộ trợ” cần thiết này phần nào làm các HLV nội mất tự tin và thiếu tiếng nói trọng lượng khi lên tuyển.

Trước khi ký hợp đồng với HLV nào, một trong những tiêu chí cơ bản mà VFF đặt ra với các ứng cử viên là “am hiểu bóng đá Việt Nam, am hiểu bóng đá khu vực”. Nghĩa là cái kinh nghiệm trở thành yếu tố quan trọng khi chọn HLV.

Mặt khác, VFF có hướng lấy thầy ngoại một phần cũng vì quá cẩn trọng, “sợ phải gánh trách nhiệm”,  khi đội tuyển không thành công. Đó cũng là lý do tại sao các thầy nội đặc biệt ít khi được cất nhắc cho dù xét về mặt tài chính, việc lấy một HLV nội rõ ràng là rẻ hơn rất nhiều, thậm chí chỉ bằng 1/10 mức lương của thầy ngoại hiện nay mà hiệu quả, chưa chắc đã kém hơn.

Bởi vì chúng ta không có sự đột phá, điều này dường như chỉ có ở lớp trẻ nên thành tích, con người, lối chơi của đội tuyển vì thế mà không có những bước ngoặt. Phải chăng đó cũng là lý do để cho đến bây giờ, sau 10 năm đứng sau Thái Lan, bóng đá Việt Nam cũng chỉ mơ ước vượt qua người Thái trong vòng 7-8 năm nữa.

Trong khi chính người Thái đã thay đổi rồi: với HLV trẻ Chanvit,  ít nhất họ không cảm thấy nuối tiếc cái thời của Withe hay Carvalho.

Đầu tư từ đâu?

HLV Triệu Quang Hà - ảnh: Long An

Lực lượng HLV trẻ có khả năng không phải là của hiếm. Vấn đề là họ được đầu tư đến đâu. Trước đây, HLV trẻ của TCDK-SLNA là Hữu Thắng đã được nhắm là “nhân tố mới” bởi khả năng quản lý và tiếng nói trọng lượng của cựu tuyển thủ này với các cầu thủ.

Đáng tiếc là Hữu Thắng bị “ngắt mạch” khi chưa thực sự có cơ hội thể hiện khả năng của mình ở U 20 QG vì công an tiến hành điều tra vụ tiêu cực ở SLNA năm 2001 (nay Hữu Thắng đã được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự).

Cùng lứa thế hệ vàng, nhiều HLV trẻ sau khi giải nghệ đã được đầu tư. Chẳng hạn như Lê Huỳnh Đức và Hồng Sơn đã được cử đi học ngắn hạn ở Đức, nhưng cũng khó nói là có hiệu quả vì thực chất chỉ như cưỡi ngựa xem hoa.

Nhiều người nói rằng Hồng Sơn có tố chất để làm cầu thủ nhưng thiếu tố chất làm thầy. Điều này đã được thể hiện một phần qua việc cựu tuyển thủ này làm trợ lý đội tuyển futsal Việt Nam.

Trong khi đó Lê Huỳnh Đức, cũng đang có những bước chập chững làm thầy khi được tín nhiệm là HLV trưởng đội SHB- Đà Nẵng. Dưới bàn tay của Lê Huỳnh Đức, SHB- Đà Nẵng đã có những bước tiến trong thời gian gần đây. Nếu con tàu SHB- Đà Nẵng vượt được “sóng cả” V.League thì con đường đưa Huỳnh Đức lên tuyển là rộng thênh thang.

Trần Công Minh cũng là một nhân tố mà VFF nhắm tới và đã được tạo điều kiện lên tuyển để “học việc” cũng nằm trong chiến lược đầu tư lâu dài của VFF. Tuy nhiên, có vẻ như sự quyết đoán, đột phá trong suy nghĩ là điều Công Minh vẫn thiếu. Hay như Triệu Quang Hà vẫn còn phải thể hiện nhiều khi dẫn dắt T&T Hà Nội.

Một trong những điều đặc biệt quan trọng, đó chính là sự thay đổi trong nhận thức của VFF. Chủ nghĩa kinh nghiệm vẫn cần nhưng đồng thời cũng phải tạo ra những đột phá, những nét mới mẻ mà điều này những HLV trẻ có khả năng, đồng thời được học hỏi, tiếp thu những tiến bộ trong công tác huấn luyện hơn.

Ở thời điểm hiện tại, người hâm mộ vẫn có thể yên tâm với Calisto. Thế nhưng, rất nhiều người hy vọng sau triều đại này, đội tuyển sẽ được nắm giữ bởi những con người trẻ, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thể thao

Mới - Nóng

Khám phá