Bộ Văn hóa cảnh báo nhà ga C9 Hồ Gươm vi phạm luật di sản

TPO - Lãnh đạo Bộ VHTTDL ký văn bản số 3984 ngày 3/10, tiếp tục đề nghị điều chỉnh phương án thiết kế và thi công nhà ga C9 để tránh vi phạm Luật Di sản Văn hóa.

Một phác họa phối cảnh nhà ga C9 do UBND thành phố Hà Nội đề xuất
Một phác họa phối cảnh nhà ga C9 do UBND thành phố Hà Nội đề xuất
Đây là văn bản mới nhất của Bộ VHTTDL về phương án thiết kế, thi công nhà ga C9 thuộc Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị 2, Thành phố Hà Nội, gửi UBND thành phố Hà Nội.
Trước đó, Bộ nhận được Công văn số 8240/VPCP-CN ngày 12/9/2019 của Văn phòng Chính phủ thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu Bộ có ý kiến chính thức bằng văn bản, gửi UBND thành phố Hà Nội về phương án do Thành phố đề xuất tại Báo cáo số 267/BC-UBND ngày 22/8/2019.

Đây không phải lần đầu Bộ có văn bản gửi UBND TP. Hà Nội xung quanh câu chuyện nhà ga C9 (từ 2008-nay có 8 văn bản liên quan), trong đó Bộ VHTTDL nêu quan điểm xuyên suốt về phương án thiết kế và thi công nhà ga C9 ở Hồ Gươm.

“Bộ VHTTDL yêu cầu UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu các phương án bố trí nhà ga, tịnh tiến thân ga về phía Đông đường Đinh Tiên Hoàng (cách xa bờ phía Đông của Hồ Hoàn Kiếm và nằm ngoài khu vực khoanh vùng bảo vệ II của Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng tại Quyết định số 2383/QĐ-TTg ngày 9/12/2013”, Bộ nêu.

Trong văn bản mới nhất, Bộ nhắc lại một loạt căn cứ Luật di sản văn hóa và các văn bản có liên quan, trên cơ sở nghiên cứu ý kiến của UB Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tại công văn số 1479 ngày 16/8/2018 và xin ý kiến một số chuyên gia, nhà khoa học, Bộ VHTTDL đã có công văn 03/BVHTTDL-DSVH báo cáo Thủ tướng chính phủ, nêu rõ một số vấn đề liên quan.

Cụ thể, Về mặt pháp lý, Điều 32 Luật Di sản văn hóa năm 2001 được sửa đổi bổ sung năm 2009 quy định trong các khu bảo vệ di tích chỉ được xây dựng công trình phục vụ việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích: “Việc xây dựng công trình bảo vệ và phát huy giá trị di tích ở khu vực bảo vệ 2 đối với di tích cấp tỉnh phải được sự đồng ý bằng văn bản của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, đổi với di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt phải được sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ VHTTDL.

Việc xây dựng công trình quy định tại khoản này không được làm ảnh hưởng tới yếu tố gốc, cấu thành di tích, cảnh quan thiên nhiên và môi trường- sinh thái của di tích”.

Tuy nhiên, thân ga ngầm C9 theo quy hoạch hiện tại nằm trong khu vực khoanh vùng bảo vệ 2 của di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn, là hai công trình phục vụ giao thông không phải là “công trình bảo vệ và phát huy giá trị di tích” như luật quy định. Do đó, nếu xây dựng công trình này là vi phạm điều 32 Luật Di sản văn hóa.

Phương án thiết kế mà UBND TP Hà Nội lựa chọn (Thân ga cách Tháp Bút 36m, đường hầm chạy dưới lòng đất chỉ cách chân Tháp Bút 1m; Việc thi công ga buộc phải di dời toàn bộ cây xanh trong khu vực này ở ven hồ, đào đất theo biện pháp “đào hở” sâu khoảng 20m và làm rào chắn, sau khi thi công xong mới hoàn trả mặt bằng của di tích…) gây ra nhiều nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp tới cảnh quan môi trường văn hóa và sinh thái khu vực, có thể tạo ra những rung chấn ảnh hưởng tới nghi môn, Tháp Bút của đền Ngọc Sơn và đền Bà Kiệu ở phía đối diện.

Tháp Bút- một biểu tượng đặc sắc riêng có về truyền thống hiếu học và văn hiến của Thủ đô Hà Nội, ảnh hưởng tới cảnh quan khu vực, với những không gian mặt nước và cây xanh lâu năm đã đi vào tiềm thức của mọi người dân bị thay đổi khi nơi đây trở thành công trường thi công trong thời gian dự kiến là 3 năm, đồng thời, tạo nên nguy cơ tắc nghẽn giao thông khi trở thành điểm tiếp nhận lượng hành khách lớn từ bên ngoài vào trung tâm Hà Nội, nơi vốn đã có mật độ giao thông cao.

“Với những lý do nêu trên, Bộ VH-TT-DL tiếp tục đề nghị UBNDTP Hà Nội nghiên cứu đề chỉnh hướng tuyến vị trí các nhà ga và các công trình phụ trợ để đảm bảo không gây ảnh hưởng bất lợi đối với các di tích trong khu vực, tuân thủ pháp luật về Di sản văn hóa, xử lý hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, đảm bảo sự đồng thuận cao của cộng đồng”, Bộ VHTTDL đề nghị.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Câu chuyện văn hóa

Mới - Nóng