Lăng kính

Ca sỹ hát sai lời ca khúc trở thành căn bệnh trầm kha

TP - Khá bất ngờ khi cuộc tranh luận về phần lời ca khúc “Hoa trinh nữ” vừa qua lại thu hút sự quan tâm của dư luận.

Ca sỹ hát sai lời ca khúc trở thành căn bệnh trầm kha

Bởi việc ca sỹ tự ý sửa hoặc vô tình hát sai lời ca khúc vốn là chuyện cũ. Lúc còn sống, tác giả “Nỗi buồn hoa phượng” từng tỏ ý không hài lòng khi nhạc phẩm “Hoa tím người xưa” của ông không giữ được nguyên vẹn khi đi vào đời sống âm nhạc.

Ngay câu mở đầu “Rồi chiều nay lá khô rơi đầy” đã bị nhiều ca sỹ “chế”, “rồi chiều nay lá thu rơi đầy”. Thanh Sơn nói: “Lá thu cũng đúng nhưng lá khô thì hay hơn. Tôi dùng chữ “khô” để diễn tả cho tình yêu đã chết”.

Một số trường hợp khác: Trong “Phượng Hồng” (Nhạc: Vũ Hoàng, thơ: Đỗ Trung Quân) câu “Tà áo ai bay trắng cả giấc mơ” có khi bị ca sỹ chuyển thành “Là áo ai bay trắng cả giấc mơ”. Nhạc sỹ Phú Quang từng “tố” Ngọc Tân hay tự ý “sáng tạo” lời bài hát của ông. Thí dụ trong “Hà Nội ngày trở về”: “Vội vã trở về, vội vã ra đi/Chẳng thể nào qua hết từng con phố” qua tiếng hát Ngọc Tân lại thành: “Chẳng thể nào qua hết một con phố” v.v…

Trở lại tranh luận về lời bài hát “Hoa trinh nữ”. Qua lùm xùm càng khẳng định cởi trói cho ca khúc trước 1975 là điều cần thiết, giúp những đứa con tinh thần của các nhạc sỹ được tự do. Trước đây vì mục đích để “Hoa trinh nữ” dễ phổ biến, Trần Thiện Thanh phải sửa “lính phong trần” thành “khách phong trần”, dẫn đến ồn ào hôm nay. 

Sửa lời bài hát thường bị “ném đá” song một thứ hình như được dư luận cho qua, ấy là sửa đại từ nhân xưng trong bài hát.

Ở liveshow thứ hai của Khánh Ly tại Hà Nội, diễn ra ngày 2/8/2014, bà mở màn bằng ca khúc “Hạ trắng” của Trịnh Công Sơn. Không ít người phát hiện Khánh Ly đã đổi đại từ nhân xưng trong câu “Tôi đưa em về/Chân em bước nhẹ/Trời buồn gió cao” thành “Anh đưa em về…”. Nhưng sửa đại từ nhân xưng đôi khi làm “đổi chiều” ca khúc.

Một nghệ sỹ gạo cội từng nói, ca sỹ nên tôn trọng lời bài hát của nhạc sỹ và lấy ví dụ bằng một câu của Trần Tiến: “Anh thấy em nhỏ xíu, anh thương”. Chỉ cần đổi đại từ nhân xưng sẽ thấy bài hát bỗng dưng khó chấp nhận.

Có nhiều lí do khiến việc ca sỹ hát sai lời ca khúc trở thành căn bệnh trầm kha: Do ẩu, do khả năng thẩm thấu ngôn từ kém… Song “tiên trách kỷ, hậu trách nhân”. Lâu nay người ta thấy rất nhiều nhạc sỹ lên tiếng than phiền khi đứa con tinh thần của mình chưa được tôn trọng. Song chính họ chưa có biện pháp mạnh mẽ để bảo vệ. Thậm chí, một số nhạc sỹ còn không dám chỉ thẳng tên người đã hát sai lời ca khúc của họ. Vì thế, sự quyết liệt, dám làm um lên của vợ cố nhạc sỹ Trần Thiện Thanh với người bị cho là sửa lời bài hát của chồng chị vừa qua, cũng là tín hiệu đáng mừng. 

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn hóa

Mới - Nóng

Khám phá