Bác Hồ làm bài thơ 'Nguyên tiêu' ở đâu?

TP - Trên một sân chơi của Đài Truyền hình X., có câu hỏi, sông Đáy trong bài thơ “Đi thuyền trên sông Đáy, ở đâu?” . Thí sinh này căn cứ vào câu thơ “Sông Đáy chậm nguồn bao phủ quốc/ Sáo diều vi vút những đêm trăng” của Nhà thơ Quang Dũng trong bài thơ “Đôi mắt người Sơn Tây” nên khẳng định, sông Đáy thuộc Sơn Tây (tỉnh Hà Tây cũ - TG).

Ở khu ATK Định Hóa, Thái Nguyên

Cũng tại sân chơi này, khi hỏi, thủ đô gió ngàn ở đâu? Thí sinh tỏ ra lúng túng và đáp án đưa ra là Định Hóa (Thái Nguyên), rồi giải thích: Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tại đây nhà thơ Tố Hữu đã làm bài thơ “Sáng tháng năm”, trong đó có câu: “Suối dài xanh ngắt nương ngô/Bốn phương lồng lộng thủ đô gió ngàn”.

Thủ đô gió ngàn chính là thủ đô kháng chiến. Nhiều người lại khẳng định Tân Trào (Tuyên Quang) mới là thủ đô gió ngàn.

Cả hai đáp án này đều sai.

Chúng tôi khẳng định rằng, bài thơ “Nguyên tiêu” của Bác Hồ viết vào Rằm tháng Giêng, năm Mậu Tý (1948). Như vậy, Người viết bài thơ này khi sống và làm việc tại chiến khu Việt Bắc.

Trong các bài thơ, Người nói đến một con sông “Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên/Yên ba thâm xứ bàn quân sự”. Chúng tôi khẳng định tiếp, con sông trong bài thơ “Nguyên tiêu” là sông Phó Đáy.

Sông Đáy ở đâu?

Thời làm báo ở Việt Bắc, người viết bài này đã nhiều lần đi dọc sông Phó Đáy. Mùa lũ, nước sông cuồn cuộn, hung dữ.

Tôi nhớ, trận lũ năm 1994, nó cuốn đi nhiều nhà cửa, hoa màu của dân; nhiều người chết. Đường 254, từ Chợ Đồn (Bắc Kạn) sang Định Hóa (Thái Nguyên), bị nước sông Phó Đáy chặt đứt, giao thông tê liệt nhiều ngày. Nhưng mùa khô, nó bỗng nhiên hiền hòa, thơ mộng.

Phó Đáy là một chi lưu bên tả ngạn sông Lô, có thượng lưu và trung lưu chảy trên địa bàn vùng núi và trung du phía Bắc, còn hạ lưu chảy trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

Phó Đáy bắt nguồn từ vùng núi Tam Tạo, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, chảy qua các huyện Yên Sơn, Sơn Dương của tỉnh Tuyên Quang, huyện Lập Thạch, Tam Đảo, Tam Dương, Vĩnh Tường của tỉnh Vĩnh Phúc và nhập vào sông Lô tại giữa xã Sơn Đông (Lập Thạch) và xã Việt Xuân (Vĩnh Tường) phía trên cầu Việt Trì độ 200 m.

Bên kia sông Lô tại ngã ba sông là địa phận tỉnh Phú Thọ. Từ ngã ba sông Phó Đáy và sông Lô đi tiếp về phía hạ lưu của sông Lô chưa đến 2 km là ngã ba sông, nơi sông Lô hợp lưu vào sông Hồng. Phó Đáy có nhiều phụ lưu nhỏ.

Đoạn trên địa bàn Bắc Kạn dài 36 km, diện tích lưu vực là 250 km2, lưu lượng bình quân là 9,7 m3/s. Đoạn trên địa bàn Tuyên Quang dài 84 km. Đoạn trên địa bàn Vĩnh Phúc dài 41,5 km...

Phó Đáy còn được gọi là sông Đáy. Như vậy, con sông được Bác Hồ nhắc đến trong bài thơ “Đi thuyền trên sông Đáy” và bài “Rằm tháng Giêng” là sông Phó Đáy.

Kỳ tới: Thủ đô gió ngàn ở đâu?

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng

Khám phá