Các nhà xuất bản phải chuẩn bị để “bơi ra biển”

Hôm nay 1/7, Luật xuất bản (sửa đổi, bổ sung) chính thức có hiệu lực. Tinh thần chính của luật là cơ chế quản lý nhà nước sẽ thông thoáng hơn đối với xuất bản.

Theo đó, Cục Xuất bản sẽ bãi bỏ giấy phép đăng ký kế hoạch và thẩm định nội dung đối với xuất bản phẩm.

Quyền hạn, tính chủ động, sáng tạo của nhà xuất bản cũng được mở rộng hơn rất nhiều. Ông Nguyễn Kiểm, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản (Bộ VHTT) đã trao đổi với Tiền Phong xung quanh vấn đề này.

Cơ chế cũ trước đây là Cục Xuất bản chấp nhận từng cuốn sách cụ thể rồi cấp giấy phép xuất bản cho nó. Theo luật mới, NXB chỉ phải đăng ký kế hoạch với Cục Xuất bản trước khi xuất bản.

Tất nhiên kế hoạch này phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ của từng NXB. Sau khi đã đăng ký, NXB được chủ động thực hiện chứ không chờ Cục cấp phép mới được làm như trước đây.

Cục sẽ không can thiệp vào nội dung mà chỉ cấp cho mỗi đầu sách một mã số. Từ 1/7, trang cuối sách sẽ không ghi “sách này được xuất bản theo giấy phép số...” mà chỉ ghi là “sách có mã số”.

Bên cạnh đó, chúng tôi chấp nhận cùng một đầu sách nhưng có tới 2-3 và thậm chí nhiều NXB cùng làm, tức là chấp nhận sự chồng chéo về đầu sách chứ không hạn chế như trước đây, chỉ cần NXB khẳng định là sách của anh thực hiện đúng luật bản quyền... Tóm lại, cơ chế quản lý mới của chúng tôi là chú trọng khâu hậu kiểm.

Như vậy, Cục Xuất bản sẽ “nhàn hơn”?

Ngược lại, chúng tôi còn “bận” hơn. Ngoài việc nhận và quản lý đăng ký kế hoạch xuất bản, Cục phải tiến hành xây dựng hệ thống chính sách pháp luật và định hướng hoạt động cho các NXB, lên chương trình sách quốc gia rồi công bố giải thưởng sách hay (phối hợp cùng Hội Xuất bản). Đây là những nhiệm vụ rất quan trọng mà lâu nay chúng tôi chưa làm được do quá chú trọng vào các sự vụ nhỏ, lẻ.

Công tác hậu kiểm sẽ được tiến hành ra sao, thưa ông?

Hiện, Trung tâm kiểm tra, xử lý lưu chiểu đang được xây dựng. Chúng tôi sẽ cài đặt phần mềm để chuyển sang đĩa, tổ chức thành một thư viện ảo, phối hợp với cộng tác viên để đọc hậu kiểm.

Ngoài ra, sắp tới, chúng tôi sẽ tiến hành rà soát và định hướng các NXB đi vào thế mạnh riêng của mình, chọn một đối tượng công chúng nhất định. Tránh kiểu “tham” xuất bản, cứ muốn mình “tổng hợp” 

Nhưng với đội ngũ biên tập viên vừa thiếu vừa yếu như cục đã nhận định hiện nay, có thể sẽ để lọt lưới nhiều sai phạm?

Trước đây Cục đã can thiệp quá sâu vào nội dung xuất bản phẩm và phần nào mâu thuẫn với điều luật “Nhà nước không can thiệp vào nội dung xuất bản phẩm”. Bây giờ, chúng tôi không đặt nặng vấn đề nhân thân, miễn là tác phẩm có chất lượng. Đồng ý là đội ngũ biên tập viên ở nhiều NXB còn non kém tay nghề. Nhưng chúng tôi đã khuyến khích họ nên sử dụng cộng tác viên có chuyên môn để trợ giúp. Muốn bơi ra biển, họ phải tự chủ động nguồn lực, phải tự xã hội hóa thôi.

Nhưng hiện nay chế tài xử phạt các NXB vi phạm vẫn còn thiếu và chưa hiệu quả...

Phải đợi Nghị định xử phạt hành chính ban hành vào cuối năm nay. Sau này sẽ có chế tài xử phạt cả đối tác liên kết với NXB chứ không thể trăm dâu đổ hết lên đầu NXB được. 

Xin cảm ơn ông.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng

Khám phá