Cần mắng vào cái xấu

TPCN - Ai cũng có phẩm chất tốt đẹp nếu được giáo dục và tự rèn luyện. Nếu không sẽ bị vướng mắc cái xấu xa thấp hèn, cái thói hư tật xấu.

Người Đan Mạch tự giễu mình qua “bộ quần áo của hoàng đế”, người Trung Quốc tự trào bằng “AQ chính truyện”. Người Việt cũng tự giáo dục và rèn luyện qua lời ăn tiếng nói để nâng mình lên cái đẹp, cái cao cả.

Xưa tổ tiên ta phân biệt rõ mắng và chửi. Mắng thường nhằm vào đối tượng cụ thể, chửi thường phiếm chỉ (chửi đổng, chửi gà mắng chó, chửi bóng gió).

Nhưng cũng có khi chửi nhằm một đối tượng khi bức xúc phải mạt sát, coi khinh. Chứ ông cha ta không tha thứ cho các thói xấu tật hư. Xem ra có khi mắng và chửi đan xen nhau để đạt điều cần thiết.

Nặng nề khi mắng “đồ vô học, đồ vô giáo dục”, “đồ mất dạy” trước hành vi thiếu lễ độ, thiếu văn hóa, thiếu hiểu biết. Cũng nặng nề day dứt khi mắng “đồ mặt dày, đồ mặt trơ trán bóng” trước kẻ vô liêm sỉ, không biết xấu hổ khi làm bậy, nói sai, cấc lấc.

Mắng “đồ đầu đường xó chợ” khi thấy kẻ hay ngồi lê mách lẻo, tung tin thất thiệt, ngậm máu phun người. Mắng đồ vô ơn bạc nghĩa là “đồ ăn cháo đá (đái) bát”.

Nguyền rủa kẻ bóc lột là “đồ ăn cướp cơm chim, đồ ăn bẩn, ăn thứ hôi tanh, đồ mạt kiếp, đồ sấp mặt, đồ voi giày, đồ dê chó” dành cho bọn ăn chặn, ăn bớt cả của trẻ thơ, người tàn tật, tai nạn.

Kể ra tổ tiên ta cũng nhìn thẳng vào sự thật để nói vỗ mặt, phê phán, chỉ trích chứ không bao che cho lũ người đê tiện hèn đớn. Trong kho tàng ngôn ngữ, có nhiều lời răn đe, lên án ngày nay ta chớ xem thường, cần suy ngẫm khi xây dựng phong cách, đạo đức mới.

Dẫu là phê phán, mắng chửi chì chiết, đay nghiến, dằn vặt vào bao hàm ý khoan dung của người góp ý (mắng yêu, mắng khéo).

Người nghe nếu biết liêm sỉ, lấy đó răn mình thì sẽ tạo dựng được quan hệ lành mạnh giữa đôi bên, xây dựng được cái đẹp hài hòa, hiện diện như những giá trị xã hội nhân bản, thúc đẩy sự phát triển của nhân cách, sự nảy sinh và bộc lộ ngày càng đầy đủ sức mạnh năng lực con người.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá