Chốn lao xao

TP - 1. Con cái là của để dành, cho nên các cụ ta xưa bảo: Mỗi con mỗi của ai từ. Ước mong đông đàn dài lũ có tự ngàn xưa.

Minh họa: Đỗ Đức

- Con cái là cái nợ đời - đó là tiếng kêu của những bà mẹ vất vả nuôi con mà rồi con cái hư hỏng bất hiếu, sa vào các tệ nạn, ăn chơi đàng điếm.

- Con cái là nợ đồng lần, thế hệ nọ nối tiếp thế hệ kia, món nợ không thể trả hết bao giờ.

- Hoặc đơn giản hơn: con cái để nối dòng dõi cho ngọn lửa nguồn không bao giờ tắt. Bởi vậy không sinh con và nhất là không sinh con trai là bất hiếu, trước nhất với cha mẹ, sau là dòng tộc.

Xét như thế thì trên thế giới này có bao nhiêu kẻ bất hiếu. Bất hiếu chủ động và bất hiếu bất khả kháng khi bị vô sinh.

- Hiện đại hơn, con cái là tương lai của chúng ta, do đó mà có chuyện hy sinh đời bố củng cố đời con, cái này rơi vào thời hiện đại, trước nhất là quan chức sau đến người dân.

Đó là những nhận định giá trị về con cái.

2. Những nhận định trên, nhận định nào cũng có cái lí của nó. Mỗi thời mỗi khác, nó dịch chuyển theo thời gian, biến đổi xã hội, là bức tranh nằm ngoài sự phán quyết chủ quan của bất cứ ai.

Cũng như các giá trị trung hiếu tiết nghĩa mỗi thời giải thích một khác, theo nhận thức và quan niệm tiện nhất cho mỗi cá nhân. Vì những nhận định thường kèm theo vụ lợi trong quan niệm của người đương thời và vị thế của họ, hoàn cảnh của họ. Cũng có khi là của một giai cấp vì quyền lợi của giai cấp đó.

3. Nên mọi nhận định chỉ là tương đối, đúng với người này, lại không đúng với người khác, đúng với thời này không đúng với thời khác.

Con cái nằm trong hạt nhân nhỏ bé nhất của xã hội là một gia đình mà còn phức tạp thế, huống hồ xã hội rộng lớn với trăm điều lo âu để tồn tại thì sự muốn thống nhất đâu phải chuyện một sớm một chiều.

Nên xã hội luôn là một chốn lao xao. Con người sống trong cái lao xao ấy, có người bằng lòng, có người bức bối. Bởi thế đạo Phật nói  “sống gửi thác về”.

Nhưng ngay cả nhận định đó, lời khuyên đó nếu đem ra mà bàn rồi cũng không dễ thống nhất. Rồi nó cũng như những nhận định về con cái, bởi cuộc đời là giữa chốn lao xao.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng