Đề tài “khủng bố” hấp dẫn bạn đọc Pháp

TPCN - Tấn công khủng bố (L’attentat), tiểu thuyết của nhà văn Algérie Yasmina Khadra đã được bầu cho Giải thưởng của các nhà kinh doanh sách thế giới tiếng Pháp 2006.

Bìa cuốn Tấn công khủng bố            
Sau năm mươi mốt mùa giải, năm nay, Giải thưởng của các nhà kinh doanh sách thế giới tiếng Pháp tạo ấn tượng độc đáo nhất, khiến không chỉ giới làm sách mà cả công chúng rộng rãi phải quan tâm.

Giải thưởng này phản ánh, một mặt, sự hâm mộ của người đọc đối với tác phẩm được tôn vinh, mặt khác, nhìn nhận của giới kinh doanh sách đối với thành công của một tác phẩm.

Trong 562 hãng sách tham gia bình chọn cho giải 2006 vừa được công bố vào giữa tháng Ba vừa rồi, 362 đơn vị đã suy tôn Tấn công khủng bố (L’attentat), tiểu thuyết của nhà văn Algérie Yasmina Khadra.

Cuốn sách được Nhà xuất bản Julliard của Pháp tung ra thị trường ngày 18 tháng Tám 2005, Tấn công khủng bố lọt ngay vào diện xét thưởng năm ngoái của Viện hàn lâm Pháp, của Hội đồng giải thưởng Renaudot, của Viện hàn lâm Goncourt. Hơn nửa năm sau, nó mới được đội vương miện của một công trình quan trọng hàng đầu.

Giờ đây, nhiều tiếng nói không chỉ trong các nước sử dụng tiếng Pháp bàn luận sôi nổi về những  bí ẩn của nó và tác giả cũng như về văn chương và thời cuộc nói chung.

Không cần theo dõi toàn bộ, chúng ta cũng có thể nhận ra sức sống kỳ diệu của sáng tạo ngôn từ, ngay trong một thế giới tưởng như chỉ còn nơm nớp lo sợ hay phải bỏ mọi thứ ngoài tai.

Amine, nhà nghiên cứu Israel gốc Palestine, bấy nay vẫn nhất định không tham gia vào cuộc xung đột đối lập dân tộc Israel với dân tộc Palestine, mà chỉ toàn tâm toàn lực cho nghề nghiệp và người vợ Sihem của mình.

Cho đến một hôm, một cuộc tấn công khủng bố xảy ra ở Tel Aviv. Viên cảnh sát Naveed, bạn ông, thông báo cho ông rằng Sihem đã chết và chị bị nghi là kẻ tấn công tự sát.

Amine bàng hoàng, nhất là khi ông được mời đến nhận dạng người phụ nữ bất hạnh. Cùng với ông, bạn đọc bắt đầu tự vấn lương tâm một cách xúc động và cay đắng.

Câu hỏi “tại sao” liên tiếp hối thúc được trả lời. Tại sao vợ ông, người phụ nữ phúc hậu, không oán thù ai, không có gì khó hiểu, lại tự nổ một khối bom trong một quán ăn rất đông trẻ em?

Tại sao chị không hề hé môi với ông về ý đồ này? Và tại sao ông, một nhà khoa học kiệt xuất, người yêu vợ hết lòng, người trao tặng chị tất cả cuộc sống, lại không đoán nhận ra nỗi đau bao ngày của chị?

Trong cuộc tìm kiếm vô vọng động cơ hy sinh của vợ, Amine tiếp xúc với rất nhiều đàn ông và đàn bà Palestine, tất cả chỉ có trong đầu sự nghiệp độc lập của dân tộc chịu quá nhiều thống khổ này, sự nghiệp mà họ sẵn sàng hiến thân để thực hiện bằng được.

Câu chuyện mang dáng dấp hình sự được kể dồn dập bằng một lối văn chuẩn xác, trữ tình và gãy gọn. Nó không ít lần khiến độc giả rơi nước mắt vì quặn lòng, bất lực, xót thương và thù hận.

Nhà văn Yasmina Khadra
“Văn học, theo Yasmina Khadra, là lòng nhân bất tận của loài người”, và ông muốn mình là một “ngòi bút phụng sự lòng nhân ấy”. Với tiểu thuyết đã được Hollywood mua bản quyền chuyển thể này, ông mổ xẻ để nhận chân hiện tượng tấn công tự sát hầu như đang mỗi ngày một phát triển. Được hỏi, cốt truyện có dựa vào một chuyện thực nào không, nhà văn đáp không.

“Nhân vật Sihem, người vợ trẻ trở thành chiến binh tự sát, có tính hiện thực không?” - “Tuyệt đối hiện thực. Xin nhớ lại chàng trai Liban tham gia cuộc tấn công vào Toà tháp đôi ở Hoa Kỳ.

Sự thực, chàng xuất thân trong một gia đình khá giả, được đào tạo trong những ngôi trường tốt nhất, rất đức độ và sắp kết hôn đến nơi... Thế giới đã thay đổi. Đã đến lúc lắng nghe người khác”.

“Cái gì kích thích ông đề cập đến những chủ đề thời sự nóng bỏng như vậy: những cuộc tàn sát ở Algérie, nước Afghanistan thời Taliban, cuộc xung đột Israel - Palestine?” - “Đòi hỏi của thời đại. Thế giới không ổn định, các nhà trí thức thì chỉ chiêm ngưỡng bản thân. Tôi cố ngẩng lên, tìm hiểu những biến động đang xâm hại cuộc đời mỗi người.

Tiểu thuyết là một phương tiện thích hợp để nhận thức và cảnh báo. Năm 1997, tôi nói với người châu Âu: “Chuyện xảy ra ở Algérie bây giờ sẽ xảy ra với các ông thôi”.

Bấy giờ, các chiến binh tự sát đều học cao, con những gia đình nền nếp, và đều là những công dân hoàn hảo”. “Các chiến binh ấy chả khác gì các chiến binh tự sát bây giờ”...

“Ông không sợ người ta công kích Tấn công khủng bố của ông sao? - “Sao vậy? Tôi viết nó không phải với tư cách một người Arập mà với tư cách một Con Người”.

“Đây là một cuốn sách trung thực”. “Bạo lực là sự đổ vỡ của lương tri”. Như vậy, nhà văn Yasmina Khadra đã can đảm đụng đến một bi kịch lớn hiện nay. Ông không ca ngợi chủ nghĩa khủng bố mà chỉ muốn lý giải cội nguồn của nó, góp một lời kêu gọi bao dung.

Sinh ngày 10 tháng Giêng năm 1955 ở Kenadsa, vùng sa mạc Sahara thuộc Algérie, ông được cha, một y tá trở thành sỹ quan cao cấp, gửi vào một học viện quân sự khi mới chín tuổi. Cuộc sống khắc nghiệt nhưng đòi hỏi cao ở đây đem lại cho ông nhiều điều, trong đó có tình yêu văn chương.

Sau ba mươi sáu năm trong quân ngũ, ông rời bỏ quân đội tháng Tám năm 2000, cùng vợ và ba con bay sang  Mehico, rồi đến Pháp sống từ tháng Giêng năm 2001.

Ông từng bị giằng xé rất lâu giữa quân đội và văn chương. Khi quyết định hiến mình cho văn chương, ông chọn tiếng Pháp làm ngôn ngữ cho mình.

Thời còn ở Algérie, ông công bố sáu tiểu thuyết dưới tên thật là Mohamed Moulessechoul. Ông viết rất nhanh, có năm ra hai tác phẩm, hầu hết được khen ngợi không tiếc lời.

Rồi ông lặn mất tăm, trong lúc xuất hiện trên văn đàn Algérie, nhà văn nữ  Yasmina Khadra đặc biệt có tài. Sang Pháp rồi, ông mới cho hay Yasmina Khadra chính là bút danh của ông, ghép từ hai tên riêng của vợ!

Mấy năm nay, ông được mời đến nhiều quốc gia khắp năm châu để giới thiệu tác phẩm của mình và nền văn học Algérie hùng mạnh, trong khi chưa một trường đại học Algérie nào mời ông cả.

Ông được tặng nhiều giải thưởng, gần đây nhất là El Fikr Oua El Adab của Koweit City. Một kỳ diệu trong tác phẩm của ông, như nữ giáo sư Pháp Francoise Naudillon gợi ra, là đọc các tiểu thuyết trinh thám của Yasmina Khadra, vốn được dịch ra hai mươi thứ tiếng, người ta thấy cuộc sống thường nhật của xã hội Algérie sinh động và chân thật hơn trong báo chí và trên truyền hình...

Đinh Thủy Hương
Tổng hợp

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng

Khám phá