Mai này thổ cẩm còn không?

Khi chúng tôi hỏi thăm già làng kiêm trưởng thôn Yang Roong xã Đăk Kấm, Kontum về dệt thổ cẩm của người dân trong làng, ông A Per ngượng ngùng: Không còn nữa!

"Thanh niên bây giờ chạy theo mốt Hàn Quốc trên phim ảnh chứ có đứa nào mặc thổ cẩm nữa đâu. Cứ mỗi dịp lễ hội của làng thổ cẩm mới được đem ra mặc. Nhiều người trong làng khi cần mặc phải đi mượn chỗ khác! "Ông cho biết.

Không biết tự bao giờ, dệt thổ cẩm đã trở thành nghề truyền thống mang đậm nét văn hoá của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên.

Duy trì nghề dệt thổ cẩm không những góp phần giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc mà còn giúp nông dân Tây Nguyên tăng thêm thu nhập trong lúc nông nhàn. Nhưng dệt thổ cẩm vẫn chưa nhận được sự giúp đỡ đúng mức của các cấp.

Đồng bào các dân tộc ở Kon Tum ai cũng biết đến chị Y Hạnh, người Ba Na ở thôn Kon Klo, phường Thắng Lợi, thị xã Kon Tum, bởi chị là người biết gìn giữ và phát huy nghề dệt thổ cẩm.

Y Hạnh từng mạnh dạn thuyết phục gia đình vay vốn tín chấp tại địa phương để mua nhiều sợi làm nhiều khung dệt, tạo việc làm cho 30 lao động với mức thu nhập ban đầu 400 đến 500 ngàn đồng/người/tháng. Chị Y Hạnh còn dạy cách dệt thổ cẩm cho hàng chục thanh, thiếu niên ở các làng đồng bào dân tộc trong vùng.

Cũng là người góp công sức trong việc duy trì nghề dệt thổ cẩm Ba Na, chị Y Wack ở thôn Kon Hra Chót phường Thống Nhất với tư cách chi hội trưởng chi hội thanh niên Làng đã đến từng nhà vận động bà con cho con em họ học nghề thủ công này. Với người chưa biết, Y Wack hướng dẫn cho họ từng động tác để họ học tập và làm theo.

Đó là hai trong số rất ít người biết dệt thổ cẩm ở Kon Tum tâm huyết với nghề, với mong muốn để duy trì và phát triển nghề dệt thổ cẩm.

Mặc dù dệt thổ cẩm đem lại thu nhập tàm tạm cho đồng bào dân tộc thiểu số với giá bình quân một bộ đồ thiếu nữ từ 200 đến 250 ngàn đồng, một chiếc áo nam giá 70 ngàn đồng, nhưng nghề thủ công này đã gần như bị họ bỏ quên.

Trao đổi với chúng tôi về sự mai một của nghề dệt thổ cẩm, Chị Y Uứt ở thôn Kon Rơ Wang phường Thắng Lợi than thở:

- Buồn lắm chú à! Trong nhà con gái cũng nhiều nhưng không có đứa nào biết dệt, hiện nay ở Kon Rơ Wang còn chừng 4 - 5 người biết dệt thôi. Lớp trẻ bây giờ thích các mốt thời trang chứ không yêu mến gì thổ cẩm nữa!

Tại làng văn hoá Kon Jơ Ri thuộc xã Đăk Rơ Wa, già làng A Mơ cho hay: Trong hơn 524 nhân khẩu trong thôn Kon Jơ Ri chỉ còn lại khoảng chục người biết dệt thổ cẩm.

Những người này hiện nay đã rất già, không đủ sức khoẻ để tham gia sản xuất. Thanh niên trong làng hiện nay không có cháu nào biết dệt thổ cẩm, cũng như không chịu học hỏi cách dệt thổ cẩm.

Dệt thổ cẩm ở Kon Tum đang dần mai một, phần do thị hiếu lệch lạc khiến thanh thiếu niên không chú ý đến nghề thủ công này, phần do thổ cẩm dệt ra không tìm được nơi tiêu thụ mà chính quyền địa phương chưa tiếp sức giúp đồng bào cách tiếp cận thị trường.

Cả tỉnh Kon Tum cho đến thời điểm này chỉ duy nhất một cơ sở dệt thổ cẩm của chị Y Hạnh làm ăn có lãi nhỏ. Trong khi thực tế, một số phương tiện thông tin đại chúng cho thấy thổ cẩm Tây Nguyên đã được rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước tìm mua làm quà, có du khách còn ngỏ ý hỏi mua những bộ dụng cụ dệt thổ cẩm đem về nước dù họ chưa biết dệt.

Khách thập phương còn chú ý đến nét đẹp đặc thù của văn hoá Tây Nguyên, vậy tại sao ngay tại “cái nôi” sinh ra nghề dệt thổ cẩm, đồng bào và chính quyền địa phương lại chưa chú ý quan tâm?

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng

Khám phá