'Người dị' mới của sân khấu đương đại

TP - Có quan điểm hơi khác với xu hướng làm sân khấu phổ cập, Trà Nguyễn tự chọn đường riêng “dựng kịch để bàn về cách làm kịch”.

'Người dị' mới của sân khấu đương đại

Có niềm đam mê dị thường với nghệ thuật sân khấu, Nguyễn Bích Trà đã ấp ủ 8 năm để ra mắt vở kịch đầu tay “The Run” hồi tháng 3, cuối tháng 10 tới đây dự án kế tiếp  “3 P’s” của cô sẽ sang Nhật tham dự Festival “1 bàn 2 ghế”.

Trà Nguyễn tự nhận mình là người nhiều tham vọng, lúc cần sẽ hoạt ngôn lúc không cần thì trầm lắng “tự kỷ” trong “cõi  mù mờ”. Những người theo dõi cô trên trang cá nhân hay Instagram  nhận thấy  đây là một “ca khó” và “dị”  trong giới nghệ sĩ đương đại. Sáu năm qua, công việc chính của Trà là Điều hành quản lý tại Tổ chức nghệ thuật đương đại  Sàn Art (TP Hồ Chí Minh), bận bù đầu nhưng cô vẫn dành những kẽ hở thời gian để đọc, viết, dịch sách, tham gia diễn kịch trong dự án sân khấu của bạn bè. Trà dự định sẽ viết cả kịch bản phim thị trường để kiếm tiền nuôi “sân khấu thể nghiệm”. Trên trang cá nhân nữ tác giả vẫn trình làng đều đặn một số trích đoạn của serie “Nhà Hoa”, nội dung tiền đề cho kịch bản phim truyền hình dài kỳ tương lai. Theo đặt hàng của nữ đạo diễn Việt Linh, Trà Nguyễn đã chuyển thể được một số chương tiểu thuyết “Chạy qua bóng tối” (của Đỗ Phấn) sang kịch bản phim tuy nhiên mới đây vì một lý do ngoài ý muốn, dự án phim đang phải tạm dừng.

Ca khó của dự án táo bạo

Vở kịch đầu tay “The Run” ra mắt khán giả TP HCM hồi tháng 3 năm nay thành công trên dự tính. Cứ ngỡ nó “quá đương đại”, “quá cách điệu” lại diễn bằng tiếng Anh (có phụ đề Việt) thì không nhiều người mặn mà, thế nhưng cả hai đêm bán vé đều kín khán phòng 200 chỗ.

Nội dung vở kịch 45 phút xoay quanh ba bệnh nhân Jode, Ly và Nogi, cùng mắc hội chứng Helium khiến thăng bằng nội tại của cơ thể họ bị phá vỡ và nhiều căn bệnh trầm kha phát tiết. Được chọn vào một chương trình điều trị thử nghiệm trong không gian, họ cùng đến một căn cứ để rèn luyện, nơi thể chất, tinh thần và xúc cảm của họ bị thử thách. Vở kịch lột tả câu chuyện của họ trước ngày khởi hành vào vũ trụ.

'Người dị' mới của sân khấu đương đại - ảnh 1 Cảnh trong vở kịch “The Run”

Ngay sau vở diễn có phần đàm luận mang tính phê bình tác phẩm. Tham gia thảo luận có cả đạo diễn “độc lạ” Tây Phong và nhà sản xuất điện ảnh Macus Mạnh Cường Vũ. Nữ tác giả cảm thấy học được rất nhiều từ những góp ý như “kịch thiếu xung đột”, “hình tượng và ẩn dụ chưa rõ ràng”. Một khán giả bình luận : “Rất ít khi có một vở kịch ở Việt Nam có tính trừu tượng cao như thế này, gợi mở ra cho tôi rất nhiều suy nghĩ thú vị. Tôi rất thích và rất mong đợi những dự án có tính nghệ thuật cao như thế này sẽ tiếp tục được phát huy trong tương lai”.

Tác giả chia sẻ về chuyên môn: “The Run” là câu chuyện về sự cô đơn và những người bị bỏ rơi. “Nogi đụng tới đâu cũng cô đơn, cô đơn đến mức tung hê hết, chán quá rồi. Jode bị gắn vào một cái cây, anh ta cũng cô đơn nốt. Ly là hóa thân của nhà biên kịch, cô ấy muốn bao trùm hết, dù không tồn tại nhưng vẫn cứ muốn biết hết. Đây là vở để người ta hiểu hơn về nghề viết kịch. Tôi muốn có phản biện ngay sau khi xem và đàm luận chính là một phần của vở kịch.

Đây là dự án dài hơi, phần 2 sẽ được tiếp tục vào năm sau. Phần 1 đã  lên kế hoạch diễn 2 suất mỗi tuần từ tháng 12 này. “Tiền bán vé không đáng kể, kinh phí xin tài trợ eo hẹp nhưng cần tiếp tục để tạo sân chơi cho các nhà biên kịch trẻ” - người khởi tạo “The Run” tiết lộ. Cô còn có ý định lập festival sân khấu vào mỗi cuối tuần.

“Trong bối cảnh không có nhiều dự án táo bạo và cơ sở hạ tầng cho sân khấu, tôi không ước định được phản ứng của khán giả cho dự án nói chung và vở kịch nói riêng. Tôi đang dò dẫm trên con đường chưa có ai đi và sự mù mờ này khiến tôi vô cùng e ngại. Mỗi ngày tôi phải vượt qua nỗi e dè đó để hoàn thành một bước nữa của dự án. May mắn cho tôi là các diễn viên và đội sản xuất đồng hành vô cùng tài năng và nhiệt huyết. Thế nên tôi sẽ từng bước mà đi, vừa đi vừa lắng nghe, chiêm nghiệm để đi tiếp”, Trà Nguyễn chia sẻ trong một bài phỏng vấn.

Trà kể cô chỉ ngủ 4 tiếng mỗi ngày. Năng lượng cô dành cho sân khấu không giới hạn. Cộng tác cùng một số chuyên gia, giáo sư ngành sân khấu, Trà dự định lập nhóm tác giả viết lại các khái niệm về sân khấu cổ truyền cho bạn đọc thời nay dễ hiểu hơn “những sách trước đây viết khó hiểu, vòng vo khiến người trẻ không hứng thú”. Ngoài ra nữ tác giả tiếp tục tuyển chọn, biên dịch một số sách tiếng Anh hay về sân khấu rồi dịch sang tiếng Việt.

Chẳng đơn lẻ trong “cõi mê”

Giá vé 200 nghìn không thể nuôi vở diễn mặc dù mỗi diễn viên cộng tác chỉ nhận một phần tiền tượng trưng ban đầu chứ không lấy cát-sê, chủ yếu để thỏa đam mê sân khấu. Lý lịch dàn diễn viên tham gia “The Run” khá oách. Họ là người nước ngoài hoặc cựu du học sinh từng theo học nghệ thuật, hiện tại mỗi người đều có công việc tốt và lên sân khấu như một sở thích vào “cõi mê".

Trà kể lần đầu gặp Tricia Nguyễn trong khán phòng sau một vở diễn cô đã nhận ra “đây chính là Nogi của “The Run””. Tricia Nguyễn Thanh Trang sinh ở TP HCM. Sau khi có bằng Cử nhân Thiết kế Chất liệu sợi và Thời trang từ Đại học Huddersfield (Anh), Tricia đảm nhận việc Mua hàng cho nhiều thương hiệu thời trang trước khi về VN. Cô đã tốt nghiệp xuất sắc Trường múa TPHCM và biểu diễn ba lê cùng Nhà hát Giao hưởng và Vũ kịch TPHCM. Là Giám đốc Nghệ thuật của The Open House Gallery, cô thành lập dự án độc lập Wintercearig để tăng nhận thức về sức khoẻ tâm thần tại VN thông qua nghệ thuật đương đại.

Scott Williams (vai Công tước) và David Patrick Delves (vai Jode) là hai nghệ sĩ được đào tạo bài bản về kịch nghệ tại Anh. Hiện tại họ đang có dự án riêng về sân khấu và dạy tiếng Anh tại TPHCM.

Tác giả “The Run” hào hứng khi kể mời được Bill Nguyễn - giám tuyển của The Factory Contemporary Arts Centre tham gia vai Đại úy. “Tôi cảm thấy được động viên rất nhiều khi Bill Nguyễn thích concept “đi tìm cách làm kịch” của tôi.

Đầu tháng 10 tới,  Trà Nguyễn sẽ mang dự án trình diễn mới “3P’s: the Performers Performing the Performed” (Người biểu diễn biểu diễn người biểu diễn)  sang Nhà hát Za-Koenji Public Theater Tokyo dự Festival  “1 Table 2 Chairs Meeting 2018”. Lần này Tricia Nguyễn sẽ vào vai vũ công ba lê diễn cùng nhạc công piano, diễn viên  người  Indonesia - Bagus Mazasupa Anwarridwan. Lý giải tại sao không là một nhạc công dương cầm người Việt, nữ tác giả cho biết “Tôi cần một người vừa đánh đàn và vừa biết diễn xuất”.

Nữ biên kịch mong muốn trong một ngày gần đây phát triển thể loại Stage reading –Nhà hát của độc giả (có xử lý của đạo diễn). Tạm hiểu là diễn viên ngồi bên một cái bàn trên sân khấu với kịch bản trên tay và đọc, không diễn cử chỉ nhưng có diễn xuất qua nét mặt và giọng. Thể loại này không cần phông màn, đạo cụ trang trí, khán phòng nào cũng có thể thành nhà hát. Tối giản về nhân sự và đầu tư cho vở. Thể loại kịch này tạo cơ hội cho những biên kịch trẻ dễ dàng sân khấu hóa tác phẩm của mình. Đạo diễn và diễn viên nghiệp dư cũng có cơ hội tương tự. “Cực chẳng đã tôi mới phải tự đạo diễn, sản xuất vở kịch của mình. Sau này tôi muốn tập trung vào đam mê số 1 của mình là biên kịch mà thôi”.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng

Khám phá