Những bông - hoa - đàn - bà

TP - Nhận được giấy mời khai mạc triển lãm “Đáy sóng” - tranh mực nho trên giấy vỏ cây của Trang Thanh Hiền, lại nhận được tập thơ cùng tên của chị sẽ ra mắt cùng dịp với triển lãm. Mừng vì sau 10 năm dồn nén, nay nghệ sỹ, nhà nghiên cứu mỹ thuật đã cho chào đời liền loạt tác phẩm cả thi lẫn họa rất đáng chú ý.

Tác phẩm của Trang Thanh Hiền
Tác phẩm của Trang Thanh Hiền
Tôi muốn bắt đầu bằng việc lưu ý tới những hình - ảnh - bằng – ngôn - từ của họa sỹ - nhà thơ Trang Thanh Hiền:


Mùi ngai ngái của cánh đồng/ Quyện trong mặn mòi vị biển/ Sóng vỗ không ngừng/ Khỏa lấp/ thủy triều lên/ Mặt cát phẳng như muôn đời vẫn thế/ dồn dập đê mê
(những đoạn trích dẫn là thơ của Trang Thanh Hiền trong tập “Đáy sóng”). Không chỉ là hình ảnh thiên nhiên, mà còn là một ẩn dụ về cuộc đời, về dục vọng và nỗi thất vọng.

Đây là cách mà tôi thấy, Trang Thanh Hiền mã hóa nghệ thuật của mình. Bằng thơ và họa, tất cả ở đây, trong triển lãm thơ – họa này.

Có thể nói thơ Trang Thanh Hiền thuộc vào dòng thơ ẩn ức cá nhân, có màu sắc nữ quyền. Thơ chị phơi bày đời sống tâm hồn và cả những ẩn ức sâu kín nhất của mình ra giữa thanh thiên bạch nhất, ra giữa cuộc đời. Cái cuộc đời - nơi người đàn bà dù được tán tụng bởi rất nhiều ngôn từ bóng bảy lộng lẫy, thì thực ra vẫn là những cái bóng mờ, những nhân vật phụ, những con người bị giản lược hóa. Chị nói lên Tiếng của những người đàn bà/ (…) Muôn đời đàn ông không bao giờ hiểu.   

Những người đàn bà, bị đàn ông thản nhiên Bỏ vào trong túi như một món đồ chơi/ Cả tự do của những người đàn bà. 

Nghệ thuật ngôn từ của Trang Thanh Hiền hiện diện với ngôn ngữ trau chuốt nhiều màu sắc tượng trưng. Những khát khao nội tâm mãnh liệt được thể hiện, rất nhiều khi bằng hình ảnh/ thi ảnh với nắng, gió, sự lạnh lẽo của đêm hay ánh ngày rực rỡ… 

Những bông - hoa - đàn - bà  - ảnh 1

Tôi đạp tung cánh cửa/ Phía ngoài kia là cánh đồng ngút gió/ Ngút ngàn trăng/ Thăm thẳm bóng trời.   

Nhưng nhiều khi bật ra không thể kìm nén với loạt động – tính từ mạnh:

Moi, Móc, Cào, Xé, Cắn, Nuốt/ Nhầy, Nhụa, Cuồng, Dại, Loạn, Điên.   

Có thể thấy trong những gì nhà thơ phô bày, những mâu thuẫn nội tâm, những khát khao về một điều khác với điều mình đã trải qua. Có những người tình mãi mãi không bao giờ đến, những tên trộm bí ẩn. Nổi lên trên tất cả, là hạnh phúc và khổ đau miên viễn trong cuộc sống đời thường – một cuộc sống rất đàn bà. Điều khác biệt duy nhất, đây là một người đàn bà – nghệ sỹ. Những con chữ quẫy đạp/ Những công việc bộn bề/ Những đồng tiền lẻ/ Trẻ con nheo nhóc.   

Thực tại cuộc sống của một người đàn bà còn trở đi trở lại trong thơ Trang Thanh Hiền. Và chị không thôi trăn trở về hạnh phúc: Những đứa trẻ chờ em bên mâm cơm, chờ em bên những trang giấy vở học bài, đi nhà trẻ, cọ toalet, đống áo quần to, thảm chưa hút bụi,(…)./ Hạnh phúc ư?/ Em chẳng thấy gì/ Chỉ còn tiếng nấc giữa cơn mê… 

Mê chứ không phải là mơ. Bởi vì mơ đã được nhà thơ phủ dụ:

Hãy ngủ yên nào những giấc mơ 

Người đàn bà lý tưởng hóa tình yêu, hạnh phúc, nghệ thuật Trang Thanh Hiền cũng có lúc nhìn vào người đàn bà bình thường như mọi người đàn bà Trang Thanh Hiền để tự họa mình.

Nhan sắc kém tươi, vận đồ tuềnh toàng không trang sức, vòng cổ, đồng hồ, cả giày và tất, váy nát nhàu để rồi chị buông ra, như một tiếng thở dài Em tan vỡ mất rồi   

Nhưng vượt lên trên tất cả, vẫn là sự mạnh mẽ, không phải chỉ là Duy còn đôi mắt/ biết yêu và hát mà hẳn là một cảnh giới: Ở đấy ngày xanh/ Đêm rực sáng vầng trăng mười bốn/ Ở đấy ngày ngày em mải vẽ/ Những vần thơ đi qua nỗi đau… Ở đấy, nữ họa sỹ - thi nhân tìm ra hạnh phúc, với những trang sách mở tung bày đầy khuôn giường hẹp, lý tưởng bay lên từ những trang thơ và màu sắc dại của tranh.   

Tôi muốn dành ít lời cuối để nói về những bức tranh của Trang Thanh Hiền trong thời gian qua. Bởi vì tranh ấy và thơ này có mối liên hệ ngầm ẩn. Những con mắt, những làn môi. Đặc biệt, hình ảnh những bông – hoa – đàn – bà ẩn hiện giữa những hình ảnh tĩnh tại của Buddha. Cho thấy quá trình chiêm nghiệm về đời sống của nghệ sỹ đến hồi bừng rạng. 

Triển lãm “Đáy Sóng” - tranh mực nho trên giấy vỏ cây của Trang Thanh Hiền. Khai mạc: 17h30 ngày 25/8/ 2014; Tại Cafe Ozonne 21b Điện Biên Phủ, Ba Đình, Hà Nội. Triển lãm diễn ra cho đến hết ngày 3/9/2014.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng

Khám phá