Nữ nghệ sỹ “sinh ra để múa”

TP - Nghệ thuật múa Khmer là một hoạt động đặc trưng và biên đạo, Trưởng bộ môn múa - Nghệ sỹ Thạch Thị Thane có đóng góp tích cực, người mang biệt danh “sinh ra để múa”.

Nghệ sỹ Thạch Thị Thane (trái) đang dạy múa cổ điển cho diễn viên trẻ của Đoàn nghệ thuật Khmer. Ảnh: Bình Minh

Nhiều đoàn nghệ thuật dân tộc gặp khó khăn thì Đoàn nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh (Trà Vinh) vẫn phát triển được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.

Trong đó, nghệ thuật múa Khmer là một hoạt động đặc trưng và biên đạo, Trưởng bộ môn múa - Nghệ sỹ Thạch Thị Thane có đóng góp tích cực, người mang biệt danh “sinh ra để múa”.

Năng khiếu múa ở NSƯT Thạch Thị Thane bộc lộ từ nhỏ qua những đêm lễ hội ở các chùa trong phum sóc xã Ngọc Biên (Trà Cú-Trà Vinh). Cuối năm 1974, Đoàn nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh đến diễn tại quê nhà, chị được phát hiện và thu nhận.

32 năm trong nghề, nghệ sỹ Thạch Thị Thane đã biểu diễn, đồng thời dàn dựng gần trăm tiết mục múa cổ điển và dân gian Khmer. Chị còn đào tạo trên 100 diễn viên trẻ, nhiều người nay đã trưởng thành.

Hiện nay, trên sân khấu nghệ thuật múa Khmer Nam bộ đang định hình một thế hệ tài năng trong dòng múa cổ điển, cánh chim đầu đàn chính là nghệ sĩ Thạch Thị Thane.

Chị tâm sự: Múa cổ điển Khmer có nét khác biệt là các cử động của phần hông, tay, chân phải thật mềm mại, uyển chuyển nhưng không quá nhanh nhẹn. Tư thế đứng thì lưng phải thẳng và mông phải nhô lên, như người ta thường nói là mông nhô cao mới đúng là nét nghệ thuật múa Khmer.

Có dịp đến các ngôi chùa Khmer sẽ thấy các bức tượng, phù điêu tiên nữ thể hiện điệu bộ, nét mặt như thế, chỉ cười mỉm chứ không cười lộ hàm răng.

Để trở thành một nghệ sỹ múa Khmer rất vất vả. Ví dụ động tác “Stuôi”, các ngón tay phải ép chặt vào nhau, không được hở ra, hướng bàn tay phải ngay chân mày chứ không cao hơn hay thấp hơn, còn mắt thì luôn nhìn theo các động tác tay và chỉ mỉm cười.

Nghệ sỹ Thạch Thị Thane còn là một nhà sưu tầm và hệ thống hóa các điệu múa dân gian. Chị đã đến nhiều phum sóc, đến với các nghệ nhân Khmer lớn tuổi để ghi lại các điệu múa tưởng chừng như đã thất truyền.

Ấn tượng mạnh nhất với chị là lần gặp một nghệ nhân 80 tuổi, nguyên là Trưởng đội múa chuyên về múa chằn khi ông đã rất ốm yếu. Gặp đoàn sưu tầm, ông phấn khởi, như khỏe lại: “Tôi tưởng đã phải đem theo các điệu múa dân tộc xuống mồ, nhưng đoàn sưu tầm đã đến, hy vọng là nghệ thuật múa cổ điển của người Khmer được truyền lại cho thế hệ sau”. Trong cuộc đời làm nghệ thuật chị không bao giờ quên lời nói ấy.

Chồng chị cũng công tác ở đoàn nên có thuận lợi trong cuộc sống. Thu nhập mỗi tháng của hai anh chị khoảng 4 triệu đồng, không có nguồn thu nhập khác, chỉ có niềm say mê nghệ thuật dân tộc giúp họ vượt qua các khó khăn.

Nhiều bài múa cổ điển Têp Manô Rum và Kây no, Amara, các vở kịch múa Sự tích Chôl Chhnăm Thmây, Câu chuyện Riêm kê, Nàng Amara do chị dàn dựng được nhiều người trong giới và bà con Khmer Nam Bộ biết đến, yêu mến.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng