Phải coi luật pháp như khí trời để thở'

TP - Năm 1996, tôi làm đốc công kiêm phiên dịch cho một Cty sửa chữa tàu biển và giàn khoan ở Vũng Tàu. Một sự cố hú hồn làm tôi nhớ mãi. Lần ấy, chúng tôi làm việc trên giàn khoan ÊKHABI đang khoan ở mỏ Bạch Hổ.

Sáng hôm đó, giờ giải lao, một nhóm công nhân vào phòng ở của họ hút thuốc. Hết giờ nghỉ, cả nhóm tiếp tục công việc. Mươi phút sau, hai thợ sơn vào phòng sửa lại cái súng phun sơn.

Vừa mở cửa, khói trong phòng mù mịt, lửa cháy mấy bộ quần áo bảo hộ lao động để dưới sàn nhà và leo lên cả chăn nệm của cái giường tầng dưới. Một người nhảy vào vòng lửa dùng chăn dập túi bụi. Người kia lao ra ngoài hành lang kéo vòi cứu hoả vào.

Phút chốc cả phòng tràn ngập nước, ngọn lửa bị khống chế. Lúc bấy giờ thuỷ thủ Nga cũng đổ xô đến. Hai công nhân Việt Nam áo quần ướt sũng, mặt xanh như tàu lá. May mà chưa báo động toàn giàn.

Sau này tìm hiểu thì được biết, lửa từ một mẩu thuốc lá chưa dụi tắt đã bén sang cái giẻ lau tay có dung dịch acetol rồi lan sang mấy bộ áo quần bảo hộ gần đó.

Về sau, tôi còn được nghe kể ở một giàn khoan khác cũng tại mỏ Bạch Hổ, có công nhân ta sau giờ làm việc, nổi hứng xuống chân đế câu cá, không may trượt chân ngã xuống biển, phải mấy ngày sau mới vớt được xác.

Hầu hết công nhân, kỹ sư Nga trên giàn khoan đều nhận xét: công nhân Việt Nam làm được việc, nhưng ý thức kỷ luật chưa cao, đặc biệt là an toàn lao động kém. Tôi cảm thấy lời nhận xét đó oan không uổng một tý nào.

Đến tai nạn giao thông

Năm ngoái có dịp về quê, ghé thăm người bạn cũ, tôi được nghe một chuyện đau lòng. Anh bạn có cậu con trai vừa học xong một trường đại học ở Hà Nội, tốt nghiệp loại giỏi, được học tiếp thạc sĩ. Trước hôm con ra Hà Nội học, cả nhà liên hoan, mời khá đông bạn bè anh em.

Hơn 21 giờ tiệc tan. Nổi hứng, cậu con trai cùng ba người bạn lên hai chiếc xe máy chạy lòng vòng thành phố Vinh để mai ngày chia tay.

Men rượu bia xen lẫn niềm vui chiến thắng, chiếc xe máy con anh bạn không làm chủ tốc độ lao vào một chiếc xe tải ngược chiều, chết ngay tức khắc cả hai người. Một cái chết thương tâm, gây sửng sốt cho nhiều người. Cả gia đình bạn tôi đến bây giờ vẫn chưa vơi được nỗi đau mất mát.

Việt Nam là một trong những nước có số vụ tai nạn giao thông nhiều nhất thế giới. 276.873 vụ tai nạn giao thông làm 113.754 người chết và 296.592 người bị thương tật trong 15 năm gần đây (1990 – 2005). Chỉ tính riêng  năm 2005 có tới 12.048 người chết.

Một trong những nguyên nhân chính gây nên tai nạn là ý thức pháp luật người điều khiển phương tiện giao thông kém. Hãy thử tưởng tượng, mỗi năm tai nạn giao thông xoá sổ dân số của 2 xã cỡ trung bình thì mới thấy nó khủng khiếp biết chừng nào!

Và trò đùa tai hại

Cách đây mấy ngày, trên chuyến bay từ Hà Nội vào TPHCM một hành khách nổi hứng dọa trên máy bay có lựu đạn. Các biện pháp an ninh được áp dụng. Ngành hàng không lỡ chuyến bay, hành khách “được” một phen hú vía.

Đây không phải lần đầu, mà là lần thứ ba trong vòng vài tháng người ta nổi hứng làm vậy. Xin không nói đến những thiệt hại, chỉ nói đến một khía cạnh khác: ý thức luật pháp của một công dân. Có người là họa sĩ, người khác làm du lịch.

Họ là những người làm văn hoá mà không hiểu cái tối thiểu của văn hoá pháp luật. Thử hỏi nếu những hành khách kia thực sự có văn hoá, hiểu biết luật pháp và việc xử phạt của nhà nước nghiêm minh thì có ai dám đùa theo kiểu đó?   

Đấy là chưa nói đến những chuyện vi phạm pháp luật tày trời, trắng trợn trong kinh doanh làm ăn như vụ PMU18, hay chuyện mua bán hoá đơn tài chính, khai gian thuế, … làm thất thoát tiền thuế nhà nước hàng trăm tỷ đồng.

Phải coi pháp luật quan trọng như khí trời để thở

Nhà văn hoá học, GS Phan Ngọc kể lại một mẩu chuyện nhỏ như thế này: Có lần ông cùng một học giả Pháp đi xe đến gần cầu Long Biên (Hà Nội). Vị khách người Pháp thấy một cái biển lớn đề “Sống và làm việc theo pháp luật”. Vị khách bảo GS Phan Ngọc dịch.

Nhà văn hoá học dịch xong, ông người Pháp sửng sốt: “Làm sao có thể có một khẩu hiệu kỳ lạ như thế này?”. Đối với vị khách, nói sống và làm việc theo pháp luật thì cũng kỳ quặc như nói: Sống và làm việc thì phải thở.

Cứ mỗi lần có khách ở quê hay khách nơi khác đến TPHCM chơi, tôi lại dẫn họ đến công viên văn hoá Đầm Sen “khoe” vẻ đẹp của nó. Tất cả đều có chung nhận xét rất cảm tình: một công viên sạch.

Sở dĩ nó sạch vì một phần có đội ngũ những người làm vệ sinh luôn cần mẫn, nhưng có một lý do khác là công viên xử phạt nghiêm những người xả rác bừa bãi. Cứ nhìn thấy cái bảng phạt, ít ai dám làm ẩu.

Thế nhưng việc tuyên truyền, giáo dục luật pháp của ta hiện nay còn yếu. Môn học Giáo dục công dân dạy luật pháp và đạo đức trong nhà trường chưa được chú trọng.

Nó chỉ là môn phụ, rất phụ. Tuy điểm môn học này của học sinh rất cao, song kiến thức thì ngược lại. Bạn có thể kiểm chứng bằng cách giở học bạ hay sổ liên lạc của con em mình ra xem và hỏi chúng vài ba câu về luật pháp là biết ngay.

Để tiến đến văn minh phải thượng tôn pháp luật. Hay nói cách khác, thượng tôn pháp luật cũng chính là để tiến đến văn minh. Phải coi một nhà nước biết đến pháp quyền và nhân dân hiểu pháp luật quan trọng như khí trời để thở, như nước uống hàng ngày.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá