“Sâu thẳm buồn vui” của Ba Thợ Tiện

TP - Ba Thợ Tiện- Một cây bút có tiếng trong làng báo Sài Gòn vừa ra sách lập tức đã gây sự chú ý của dư luận. Với tên gọi “Sâu thẳm buồn vui”, cuốn tự truyện không chỉ cung cấp nhiều tư liệu quý của Sài Gòn những năm trước và sau năm 1975 mà còn khắc họa hình ảnh của người dân miền Nam trong cuộc đấu tranh thống nhất rồi sau này là công cuộc xây dựng đất nước.

Ba Thợ Tiện (tức nhà báo Hoàng Thoại Châu) đang giao lưu cùng độc giả.
Ba Thợ Tiện (tức nhà báo Hoàng Thoại Châu) đang giao lưu cùng độc giả.

Ít ai biết, nhà báo Ba Thợ Tiện (tên trên giấy tờ là Hoàng Thoại Châu, tên cha sinh mẹ đẻ là Huỳnh Tuyền) khá khó khăn trong con đường học vấn. Lên 6 tuổi, cha lên chiến khu, cậu bé Tuyền phải đi chăn trâu mướn cho nhà giàu nên không được đi học. Mãi năm mười mấy tuổi, cậu mới được học chữ. Để tránh cho cậu khỏi mặc cảm lớn tuổi mà đi học cùng con nít, ông thầy đã giảm tuổi chính thức của Tuyền xuống tới 5 tuổi. Được cái học hành thông minh, sáng dạ nên đã nhanh chóng theo kịp các bạn. Nhưng chẳng bao lâu, lệnh quân dịch ban bố khắp nơi, Huỳnh Tuyền phải trốn vô Sài Gòn, chui vô một ngôi chùa giả danh làm người tu hành. Cũng từ đây, tâm hồn day dứt của một người yêu nước đang bị tù túng nên Huỳnh Tuyền đã sáng tác tập thơ “Tình biển nghĩa sông”. Đem tập thơ đi in thì chính quyền từ chối vì… tập thơ có vấn đề. May mắn cuối cùng cho ông là một nhà xuất bản đã “lách luật”, nhận in tập thơ. Điều thú vị là sau đó, tập thơ lại được chính quyền Sài Gòn trao giải Nhất trong cuộc thi giải thưởng văn học nghệ thuật 1967- 1969 tại Sài Gòn.

Chính quyền Sài Gòn đã bị Huỳnh Tuyền qua mặt khi trong tập thơ còn có bài thơ ca ngợi Hồ Chí Minh mà Huỳnh Tuyền viết sau khi nghe tin Bác mất. Dù không nói rõ tên nhưng ai đọc cũng hiểu Huỳnh Tuyền viết về Bác Hồ. Trong bài thơ “Mặt trời ngủ yên” in trong tập thơ có những câu như “Vũ trụ chuyển mình/ Địa cầu rung động/ Để báo hiệu sau bảy mươi chín vòng quay/ Bây giờ/ Ba-chín-sáu-chín/ Mặt trời ngủ yên”. Dù qua mặt chính quyền trong vụ tập thơ nhưng Huỳnh Tuyền đã không qua mặt được họ trong những vụ hoạt động chống chiến tranh, đòi hòa bình thống nhất đất nước. Sau đó một thời gian, anh đã bị chính quyền Sài Gòn bắt giam và đày ra Côn Đảo. Mãi tới khi đất nước thống nhất, Huỳnh Tuyền mới được trở về đất liền cùng nhiều tù nhân yêu nước khác. 

Đất nước hòa bình, gặp môi trường mới, Huỳnh Tuyền như cá gặp nước. Ông hăng say viết lách, cùng tham gia cho ra đời tờ báo Tuổi Trẻ  và sau này ông cũng góp công làm lên thương hiệu một thời là tờ Lao Động. Đặc biệt, với bút danh Ba Thợ Tiện, ông đã mạnh dạn đưa lên mặt báo nhiều vấn đề gai góc, những vấn đề liên quan đến đời sống nhân sinh mà một thời nhiều người vẫn coi là nhạy cảm nhưng với ông, nó vẫn là sự thật cầu phải lên tiếng. Chính vì cách nhìn nhận và cách nêu vấn đề khá táo bạo nhưng chính xác nên các bài báo của ông luôn được đánh giá cao, được nhiều vị lãnh đạo có trách nhiệm đồng tình ủng hộ. Và ông đã được mời tham gia nhóm Thứ Sáu, nhóm cố vấn đã tư vấn cho cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt nhiều vấn đề quốc sách.

Giờ đây dù đã nghỉ hưu nhưng cái tên Ba Thơ Tiện vẫn được vẫn được độc giả nhắc tới, vẫn được giới chuyên môn trong làng báo đánh giá cao. Với cuốn tự truyện “Sâu thẳm buồn vui”, Ba Thợ Tiện chia sẻ: “Đây là tác phẩm tôi kể chuyện đời mình cùng hồi ức của hai cuộc chiến tranh kế tiếp nhau, tôi kể về mình ở một góc rất nhỏ đã cùng bạn bè cất cao tiếng hát theo cách của chúng tôi, giữa đô thị miền Nam, trước 1975. Và rồi bản thân tôi, một người viết báo ngay trong những ngày đầu đất nước được giải phóng, đổi mới và hội nhập giữa những mong muốn về một xã hội tốt đẹp hơn. Tất cả với chỉ một nỗi mong, con cháu sau này biết được ông bà, cha mẹ của chúng đã phải trải qua những thời như thế. Cuộc đời suy cho cùng, là cuộc vượt thoát những khó khăn để cuộc sống được tử tế hơn”.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn hóa

Mới - Nóng