Vẫn tách rời giữa sản xuất và phổ biến phim

TS Nguyễn Danh Ngà - Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính kế toán (Bộ VHTT) - một trong những đơn vị tham gia soạn thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định 31 CP nói về vấn đề: Đấu thầu phim.

Mỗi năm Nhà nước đầu tư cho ngành Điện ảnh (ĐA) bao nhiêu tiền, thưa ông?

Năm 2001 Nhà nước đầu tư 15 tỷ, 2002 cũng 15 tỷ, 2003 là 16,5 tỷ, đến 2004 lên 18 tỷ còn năm 2005 là 16 tỷ đồng.

Như vậy trung bình mỗi năm Nhà nước đầu tư khoảng 16,5 tỷ đồng vào ĐA, phân phối cho 5 đơn vị trực thuộc Bộ VHTT và một số đơn vị như ĐA Công an nhân dân, Phát hành phim Quân đội…, nghĩa là bao gồm cả khâu sản xuất và khâu phát hành phim.

Chúng tôi đang dự thảo thông tư hướng dẫn đấu thầu sản xuất, cung ứng dịch vụ, sản phẩm văn hóa.

Trong quy định này, phim truyện do Nhà nước đặt hàng hoặc tài trợ (thuộc Danh mục C của Phụ lục Danh mục sản phẩm, dịch vụ công ích ban hành kèm theo Nghị định 31/2005/NĐ-CP) sẽ thực hiện theo phương thức đấu thầu hoặc đặt hàng.

Nghĩa là hãng phim tư nhân có quyền tham gia làm phim đặt hàng hoặc phim có tài trợ của Nhà nước thông qua phương thức đấu thầu?

Từ nay cho đến năm 2006 - 2007 chưa chắc có phim đặt hàng vì có lẽ phải xem lại quy chế phim đặt hàng.

Những năm vừa qua Nhà nước đặt hàng phim đã tạo ra một số sản phẩm lớn phản ánh được những giai đoạn lịch sử nhất định như Hà Nội 12 ngày đêm, Ký ức Điện Biên, Giải phóng Sài Gòn… 

Nhưng đến bây giờ phải xem lại cách đánh giá về phim đặt hàng, đặc biệt là điều kiện đặt hàng, tiêu chí để được đặt hàng (đang giao cho Cục Điện ảnh xây dựng lại tiêu chí).

Chúng ta đang xây dựng dự thảo về đấu thầu phim, nhưng theo xu hướng chung thì tất cả phim truyện đều phải đưa vào đấu thầu. Các đơn vị sản xuất phim tư nhân đều được tham gia và bình đẳng trong đấu thầu sản xuất phim.

Đơn vị nào đáp ứng được yêu cầu của Nhà nước thì được tham gia làm phim đặt hàng, chứ không phải phim đặt hàng chỉ giao cho doanh nghiệp làm phim của Nhà nước, kể cả phim về sự kiện lớn.

Ví dụ tới đây làm phim kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội cũng sẽ mở rộng cho các đơn vị nào đủ điều kiện, đủ tiêu chí tham gia.

Tuy nhiên các hãng phim thuộc Nhà nước hiện nay còn rất cồng kềnh về nhân sự do cơ chế bao cấp để lại, liệu Thông tư có mở ra một lộ trình linh hoạt để họ thích nghi dần, giả sử Hãng phim truyện VN mỗi năm được tài trợ làm 4 phim nhựa, nay chỉ giao cho làm 2 phim, 2 phim còn lại phải tham gia đấu thầu với các hãng tư nhân?

Thời gian qua các đạo diễn, diễn viên của đơn vị sản xuất phim thuộc Nhà nước cũng tham gia làm phim cho tư nhân và các hãng tư nhân hiện nay chưa trả một khoản tiền nào về cho các đơn vị trên.

Để tạo điều kiện khuyến khích anh em và duy trì đội ngũ, tất nhiên việc đấu thầu phim phải có lộ trình, đó cũng là một cách phù hợp điều kiện hiện nay.

Cục Điện ảnh đang tính đến chuyện hàng năm dành một vài phim (nhưng vẫn phải dựa trên cơ sở kịch bản tốt, có đủ điều kiện sản xuất) để duy trì đội ngũ làm phim và sản xuất những phim mang tính thể nghiệm - yếu tố quan trọng để tiên phong những cách làm mới cũng như định hướng phát triển phim.

Ví dụ phản ánh về công cuộc đổi mới - một đề tài hay nhưng tư nhân chưa chắc làm được hoặc không thích làm thì phải khuyến khích doanh nghiệp thuộc Nhà nước chứ không phải ưu ái gì các đơn vị này..

Từng tìm hiểu về xã hội hóa ĐA ở Trung Quốc, có điều gì thú vị ông thấy cần chia sẻ?

Cách đây 3 năm Trung Quốc đã tổ chức phương thức đấu thầu trong sản xuất phim truyện và tất cả hãng phim đã chuyển sang cổ phần hóa, biên chế thu hẹp lại.

Ví dụ Hãng phim Châu Giang trước hơn 100 người, sau khi cổ phần hóa chỉ còn khoảng 20 người. Các biên kịch, đạo diễn, diễn viên… đều chuyển sang hình thức hợp đồng.

Một Cty làm phim của Nhật mà tôi được biết cơ cấu cũng chỉ có vài người, các khâu còn lại đều hợp đồng cả. Trước khi sản xuất phim, kịch bản được đưa xuống những đơn vị chiếu bóng để họ đọc lại, góp ý, xem xét khả năng thu hồi vốn, trên cơ sở đó đơn vị sản xuất chỉnh sửa rồi mới đưa vào thực hiện.

Còn cách thức làm phim của ta hiện nay vẫn là cắt rời giữa đơn vị sản xuất với đơn vị phổ biến phim. Tôi thấy ở Trung Quốc để tinh giảm bộ máy các hãng phim, họ xét người nào có khả năng thì cho đào tạo lại, người không có khả năng với ĐA thì trợ giúp một khoản tiền để chuyển sang lĩnh vực khác...

Dự kiến bao giờ Thông tư hoàn thiện và đi vào thực hiện, thưa ông?

Chắc từ nay đến cuối năm sẽ có hướng dẫn. Năm 2006 sẽ thực hiện đấu thầu phim truyện của Nhà nước.

Các đơn vị sản xuất phim tất nhiên rất mong có một cơ chế đấu thầu thực sự minh bạch.

Trong Thông tư chúng tôi sẽ quy định rõ: Việc đấu thầu phim phải được thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để tất cả đơn vị sản xuất phim biết và tham gia.

Thông tư cũng sẽ quy định điều kiện tổ chức Hội đồng đấu thầu, điều kiện tổ chức đấu thầu, điều kiện tham gia dự thầu, giá trúng thầu…

Xin cảm ơn ông. 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn nghệ

Mới - Nóng

Khám phá