% sai số

TP - Cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở kết thúc hôm 20/4 sau 20 ngày điều tra song, do có hàng trăm trường hợp bị điều tra viên bỏ sót, ban chỉ đạo trung ương về cuộc tổng điều tra quyết định mở đường dây nóng ba ngày nữa.

Hôm qua là hết ba ngày gia hạn và, theo TTXVN, có thêm 135 người đại diện cho hàng trăm nhân khẩu thuộc nhiều địa phương, chủ yếu là các địa phương vùng sâu vùng xa, gọi điện thông báo về việc bị điều tra viên bỏ sót.

Còn bao nhiêu hộ điều tra trên toàn quốc bị bỏ sót? Con số này chưa biết nhưng ban chỉ đạo khẳng định việc bỏ sót các hộ điều tra này không làm ảnh hưởng đến kết quả cuộc tổng điều tra.

Lý do đơn giản, theo ban chỉ đạo, là số nhân khẩu bị bỏ sót chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với dân số cả nước hơn 80 triệu dân và nằm trong giới hạn cho phép của một cuộc tổng điều tra.

Giải thích bước đầu tình trạng bỏ sót, ban chỉ đạo cho rằng do khâu vẽ sơ đồ và lập bảng kê không đủ thời gian; kinh phí có hạn nên, thay vì cần bảy ngày để rà soát và vẽ sơ đồ như đề xuất của Tổng cục Thống kê, lại chỉ có hai ngày.

Vấn đề là cuộc tổng điều tra được chỉ đạo rất sát sao, chuẩn bị rất kỹ cả về thời gian và tài lực, được sự hỗ trợ của hàng chục chuyên gia quốc tế (UNFPA), vì sao vẫn để xảy ra chuyện ấy? Ở cấp trung ương còn thế, cấp địa phương thì sao?

Dường như có chuyện mỗi nơi làm mỗi kiểu, tuỳ sáng kiến của điều tra viên thì phải. Một người ở vùng ven Hà Nội cho biết chẳng có ai hỏi đáp gì hết. Hôm 1/4, ngày đầu tiên bắt đầu cuộc tổng điểu tra, người ta đưa cho mỗi gia đình một tờ và các chủ hộ cứ tự khai. Sau đó, Chủ nhật, có người bảo nộp cho một chị cán bộ xóm. Chả ai thắc mắc gì, ghi đúng sai hay sao cũng được hết.

Chỗ tôi cư trú thấy cán bộ điều tra cầm một xấp tài liệu tưởng đâu hỏi nhiều lắm. Phiếu câu hỏi có tổng cộng 52 câu, tập trung thông tin về cư dân và điều kiện nhà ở. Điều tra viên không hỏi theo mẫu điều tra mà theo một bảng hỏi riêng. Họ chỉ hỏi vài thông tin đại loại về tên họ, năm sinh, trình độ văn hoá, sau đó hỏi về diện tích nhà, số tầng. Thế là hết, đâu chỉ ba phút. Mà những chi tiết này, suy cho cùng, cán bộ phường đi theo đã có đầy đủ trong sổ của họ rồi.

Đến khi họ đi khuất, mới chợt nghĩ, ơ thế nhà mình năm tầng, họ đến ghi diện tích mặt bằng chứ không ghi diện tích sử dụng à? Có lẽ phường này được đưa vào diện % sai số của thống kê chăng?

Bao nhiêu phường xã cũng sẽ được đưa vào diện % sai số của thống kê như thế? Chính ban chỉ đạo, trong thời gian điều tra, cảnh báo một số địa phương làm quá nhanh, véo cái đã điều tra xong 90 phần trăm số nhân khẩu trên địa bàn, thậm chí hơn.

Tại các kỳ họp chất vấn ở Quốc hội, hầu như lần nào các đại biểu và cử tri cũng chất vấn về tính chính xác của các số thống kê, ta so với ta đã vênh, ta so với tây (điều tra về ta) càng vênh. Cuộc tổng điều tra này, liệu có cách nào để biết được chính xác cái % sai số thực sự nằm trong giới hạn cho phép hay không? 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Chuyện hôm nay

Mới - Nóng

Khám phá