APEC Hà Nội, nhớ APEC ở Los Cabos 2002

TP - Nhật ký hành nghề còn loáng thoáng những dòng về cái buổi sáng tinh sương ngày thứ Sáu 25/10/2002, sân bay quốc tế Los Cabos của Mexico với các chuyên cơ của Tổng thống Mỹ và các nhà lãnh đạo APEC lần thứ 10.

Các nhà báo theo dõi APEC   Ảnh: Hồng Vĩnh
Xe chở chúng tôi lướt loang loáng trên những con phố biển sạch tinh chỉ thấy biển quảng cáo điện tử tấm lớn đến các thứ cờ phướn tăm tắp biểu trưng của APEC và biểu trưng Năm APEC na ná như Hà Nội bây giờ. Có điều không xôm tụ về mật độ và diện cũng chẳng rộng bằng.

Los Cabos,  doi cát hoang vu nhô ra Thái Bình Dương, một bán đảo heo hút cách thủ đô Mexico City non ngàn cây số. Ấy là coi trên bản đồ. Chứ thực ra nó là nơi đô hội, đầy chật những khách sạn hạng sang của châu Mỹ Latinh.

Los Cabos tưởng chẳng bao giờ được nghiêm ngặt về an ninh, được canh phòng cẩn mật như những ngày APEC ấy. Tâm điểm chú ý của thế giới mà!

Na ná như năm 1985, Rajavic của Iceland hoang vắng giữa Đại Tây Dương mênh mang cư dân chưa được hai trăm ngàn người bỗng trở thành tiêu điểm chú ý của nhân loại khi Gorbachev lẫn Reagan chọn nơi đây làm địa điểm bàn soạn việc cắt giảm vũ khí chiến lược.

Los Cabos trong ngày nghỉ cuối tuần của thiên hạ (thứ Bảy, Chủ nhật ngày 26, 27/10) ấy trở thành  điểm nóng của thời sự thế giới. Cư dân trên hành tinh xanh này khi ấy hơi bị xao xuyến bởi dư ba của trận khủng bố 11/9.  Thủ đô Mexico City hai mấy triệu dân thì thiếu gì những khách sạn và địa điểm sang trọng nhưng địa điểm họp đã phải dời đến tận Los Cabos không phải để cho yên tĩnh mà vì lý do an ninh.

Việt Nam khi ấy vào APEC được 4 năm cùng với Nga và Peru. Tại tiền sảnh khách sạn Las Vantanas, bàn tay của Tổng thống nước chủ nhà Mexico V. Fox thân ái chia cùng G. Bush, Chu Dung Cơ,  V. Putin, cùng đại diện nền kinh tế Việt Nam Phan Văn Khải...

Hơn một trăm nhà báo (trong số non ngàn nhà báo trên thế giới về đây hành nghề) được phép tiếp cận. Họ ràn rạt ghi hình và cũng là ghi nhận luôn công sức và sáng kiến của ba nước tuy kết nạp muộn nhưng đã không muộn trong việc đóng góp kiện toàn chất lượng hoạt động của APEC, đặc biệt là Việt Nam với sáng kiến và cách làm sáng tạo khi thực hiện những quyết định của APEC.

Gần đứt một buổi tò mò coi những đồng nghiệp ngoại quốc hành nghề, tôi mới vỡ vạc ra chút băn khoăn các nhà báo cớ mần răng họ lại kéo nhau về APEC Mexico đông như rứa.  Họ cứ đổ xô đến, cứ mè nheo Ban tổ chức cho xin  pool-thẻ sự kiện (có thẻ này, phóng viên mới được phép có mặt tại một số cuộc gặp cuộc họp trong chương trình hội nghị).

Tò mò hơn khi buổi trưa ngày 26/10, thấy một tốp truyền thông quốc tế chuyền tay nhau tấm thẻ sự kiện của một cuộc gặp. Họ có vẻ trân trọng và không ít ánh mắt thèm thuồng khi nhìn những đồng nghiệp có cái may mắn là lấy được tấm thẻ bé tẹo màu xanh dương kia.

Thẻ sự kiện ấy là chứng kiến cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ G. Bush và hai nhà lãnh đạo Nhật Bản, Hàn Quốc khi ấy là Kim Tê Chung và G.Koizumi. Sau này tôi mới ngã bổ chửng cho thứ non kém i tờ về cái sự hành nghề quốc tế rằng những cuộc gặp bên lề này mới là quan trọng.

Giới truyền thông thính nhạy cái điều, ba ông này mà ngồi với nhau, chuyện chi bàn với nhau hạ hồi phân giải nhưng nhỡn tiền phải là chuyện mà nhân loại này đang quan tâm đang là tiêu điểm chú ý của thời sự quốc tế: giải quyết các vấn đề với CHDCND Triều Tiên! (Về sau cuộc gặp bên lề ấy đã bất  ngờ ra được một tuyên bố chung trong đó quan điểm của Tổng thống Kim Tê Chung là chủ đạo rằng mọi động thái với Bình Nhưỡng phải thông qua đối thoại và không thể có chiến tranh hoặc cấm vận kinh tế). Anh nào nhanh tay nhanh mắt phóng lên không trung hình ảnh đầu tiên của cuộc gặp bên lề kia là giá trị lắm lắm.

Cũng như cuộc gặp riêng  của Tổng thống G.Bush với các nhà lãnh đạo ASEAN, tấm thẻ sự kiện ít ỏi phát ra có bao giờ khiến họ thỏa mãn. Cuộc gặp riêng ấy xuyên suốt một âm hưởng chủ đạo hòa bình của Thủ tướng Việt Nam rằng ASEAN hoan nghênh sáng kiến của Mỹ vì sự năng động của ASEAN nhằm tăng cường hợp tác kinh tế thương mại giữa Mỹ và ASEAN.

Hoan nghênh ý tưởng về việc hình thành các Khu mậu dịch tự do song phương giữa các nước thành viên ASEAN và Mỹ. Và nữa, Việt Nam đánh giá cao cam kết của Hoa Kỳ trong việc tăng cường hợp tác và hỗ trợ để Việt Nam, Campuchia và Lào sớm trở thành thành viên của WTO.

... Bây giờ, chiếu hoa APEC Hà Nội đã trải, trầu cánh phượng đã têm, thành công của nhiều cuộc gặp, cuộc họp của các nhà lãnh đạo APEC đã và đang mang lại cho APEC Hà Nội nhiều sinh khí mới.

Hơn 1.600 nhà báo quốc ngoại có mặt ở Hà Nội lần này so với gần 1.000 ký giả hiện diện ở APEC Los Cabos năm ấy, bao nhiêu người đang chờ đợi thời khắc được can dự vào sự kiện trong khuôn khổ hoặc bên lề đáng nhớ này? Chắc có lẽ phải thông cảm và chia sẻ nhau thông tin vậy thôi bởi thẻ sự kiện nào sử dụng trong các trường hợp cấp cao đều là của hiếm.

Tại gian sảnh mênh mông của khách sạn Las Ventanas ở Los Cabos, vào trưa Chủ nhật 27/10/2002, khi chứng kiến 21 nhà lãnh đạo các nền kinh tế APEC  vui vẻ khoác tay nhau chụp ảnh chung với bộ Leaders Attir. Thứ Leaders Attir này được gọi là Guayabera, loại áo bằng vải mỏng khi thì ba khi thì bốn túi rất thông dụng ở châu Mỹ Latinh được coi là trang phục truyền thống của các nước châu Mỹ.

BTC Hội nghị Thượng đỉnh đã cẩn trọng bố trí một hiệu may đặc biệt, nghe nói các nhà lãnh đạo đều phải tới đây để trực tiếp đo. Nếu nhà lãnh đạo nào bận quá thì tùy tùng phải gửi số đo đến.

Năm trước, tháng 10/2001, họ cũng đã vui vẻ khoác lên mình bộ quốc phục Trung Hoa khi cùng dự  APEC Thượng Hải. Tự dưng tôi đâm có ý nghĩ lẩn thẩn rằng, nếu có một APEC ở Việt Nam thì các nhà lãnh đạo sẽ bận bộ đồ gì nhỉ?

Dưng mà mới chỉ có 4 năm thôi, chỉ là cái tích tắc của Tạo hóa, thời vận của Việt Nam đã khác, thế nước đã khác trên lộ trình Đổi Mới. Dấn thêm được nhiều thành quả của Đổi Mới, một APEC hoành tráng bộn bề còn lo được nữa là...

Việc may trang phục truyền thống Việt Nam cho 21 nhà lãnh đạo đã được nhà may Hương Giang hoàn tất từ ngày 4/11. Từ chất liệu đến kiểu dáng hoàn toàn là made in Vietnam. Đã thử và hoàn toàn yên tâm! Còn thử như thế nào và làm sao lấy số đo cho từng vị, công đoạn đó đã được thực hiện ra sao thì đến bây giờ, như cô chủ hiệu may đoan trang này cho hay, vẫn là điều hoàn toàn bí mật. Chắc cũng bí mật như giá của mỗi bộ lễ phục là 850.000 đồng.

...Buổi sáng khai mạc APEC, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, ngó  Đại sứ Việt Nam tại WTO Ngô Quang Xuân với vẻ tự tin đĩnh đạc tham dự một phiên họp CSOM- Hội nghị quan chức cao cấp APEC (nhân vật này mấy ngày qua làm nhiệm vụ tháp tùng Tổng giám đốc WTO Pascal Lamy trong chuyến thăm Việt Nam nhân Hội nghị APEC) tôi ngờ ngợ hình như đã gặp ở đâu?

Phải rồi APEC năm ấy ở Los Cabos, vị này là Vụ trưởng của Bộ Ngoại giao trong đoàn tùy tòng tháp tùng chuyến dự APEC của Thủ tướng Phan Văn Khải. Rồi ông làm sứ thần Việt Nam với chức danh Đại sứ tại Liên Hiệp Quốc rồi Đại sứ tại WTO. Hình như số phận mỗi cá nhân thường hanh thông cùng thế nước như thế?

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Phóng sự

Mới - Nóng

Khám phá