Có hai bức tường chiến tranh Việt Nam?

TP - Một sáng mùa hè tại thủ đô Washington nước Mỹ, xe buýt chở chúng tôi đi thăm một vài nơi: Nhà trắng, Nhà Quốc hội, Thư viện Quốc hội, Tòa án tối cao, Tòa nhà FBI (Cục Điều tra liên bang)… nhưng cũng chỉ cưỡi ngựa xem hoa.

Bức tường chiến tranh Việt Nam tại Thủ đô Washington
Bức tường chiến tranh Việt Nam tại Thủ đô Washington

 >> Bài 1: Đến Mỹ, xem lắp ráp Boeing

Bức tường chiến tranh Việt Nam tại Thủ đô Washington
Bức tường chiến tranh Việt Nam tại Thủ đô Washington.

Trời cuối hè nắng ở đây cũng như nắng Sài Gòn, đỏ cả da. Những khu chúng tôi đến tham quan là khu du lịch nên xe ô tô phải để bên ngoài rất xa. Mỗi người tay mang một chai nước, đi bộ dọc ngang theo các con đường, vỉa hè rợp mát bóng cây.

Chúng tôi leo lên đỉnh một quả đồi thấp nơi có Tháp Bút chì (như người Việt thường gọi) cao chừng 200 - 250m. Rồi đi trên bãi cỏ xanh mướt, thoải dần chừng vài trăm mét là tới khu vực tưởng niệm các cuộc chiến tranh. Xung quanh một hồ nước rộng hình chữ nhật (có đài phun nước lớn giữa hồ và các vòi phun nước nhỏ trải khắp mặt hồ) là các bức tường có chữ, phù điêu về các cuộc chiến tranh.

Men theo bậc thềm về bên phải hồ, rồi rẽ phải tiếp là tới “Bức tường chiến tranh Việt Nam” nổi tiếng. Bức tường được đặt giữa trung tâm một đồi rất thấp. Xung quanh là cây xanh nhiều loại cây rợp bóng mát. Trên những lối đi nhỏ xung quanh quả đồi có các khuôn viên nhỏ.

Bức tường chiến tranh Việt Nam, hay Đài tưởng niệm chiến tranh Việt Nam là cách mà người Việt thường gọi. Nếu dịch đầy đủ nghĩa, VietnamVeterans Memorial phải là: “Đài tưởng niệm các cựu binh tử trận trong chiến tranh Việt Nam”.

Không phải bất cứ nhân viên dân sự hay quân nhân nào bị thiệt mạng trong chiến tranh tại Việt Nam đều được khắc tên trên bức tường này. Việc đưa danh sách vào diện được khắc tên phải dựa vào các quy định của Bộ Quốc phòng Mỹ.

Chỉ các quân nhân trong biên chế các đơn vị thuộc binh lực Mỹ được rà soát kỹ, được coi là mất tích, hay đã tử trận được xác định bằng cacbon14 mới được khắc tên trên bức tường này.

Năm 2004, bức tường được bổ sung tên của 10 quân nhân Mỹ nữa. Vậy là tổng cộng có 58.245 tên các quân nhân tử trận, trong số đó 1.200 người được coi là mất tích.

Bức tường chiến tranh Việt Nam hiện nay được lựa chọn từ hơn 1.000 mẫu thiết kế tham gia dự thi. Người vinh dự thắng cuộc là cô Maya Ying Lin - nữ sinh viên kiến trúc Đại học Yale.

Với bức tường dài tới 75m, cao 3m, bằng đá hoa cương đen liền khối là một thách thức lớn khi dày công tìm ra một tấm đá như thế. Trên thế giới chỉ có 3 quốc gia là Nam Phi, Ấn Độ và Thụy Điển có đá hoa cương loại tấm lớn. Cuối cùng tấm đá khổng lồ này được đưa từ thành phố Bangalore của Ấn Độ về Mỹ.

Bức tường chiến tranh Việt Nam hiện nay được lựa chọn từ hơn 1.000 mẫu thiết kế tham gia dự thi. Người vinh dự thắng cuộc là cô Maya Ying Lin - nữ sinh viên kiến trúc Đại học Yale. Với bức tường dài tới 75m, cao 3m, bằng đá hoa cương đen liền khối là một thách thức lớn khi dày công tìm ra một tấm đá như thế. Trên thế giới chỉ có 3 quốc gia là Nam Phi, Ấn Độ và Thụy Điển có đá hoa cương loại tấm lớn. Cuối cùng tấm đá khổng lồ này được đưa từ thành phố Bangalore của Ấn Độ về Mỹ.

Bức tường chiến tranh Việt Nam từ 2 phía ở 2 đầu chạy vào gặp nhau ở trung tâm vát theo hình chữ V ngược. Với một góc rộng chừng 120 độ. Càng chạy xuống là tâm điểm gặp nhau bức tường cứ cao dần, tới điểm nối cao nhất là 3 m.

Tôi tỉ mẩn đếm mỗi bên có 70 ô ghi tên quân nhân Mỹ. Như vậy có 140 ô tất cả. Cả hai bên, ô đầu tiên danh sách chỉ có 3 tên tuổi. Tiếp theo, càng chạy gần trung tâm tường càng cao, danh sách càng dày đặc - 140 ô như 140 trang sách. Nhìn từ xa giống như quyển sách đang mở.

Không biết có phải nhà thiết kế có ý đồ biểu hiện là càng về cuối cuộc chiến tranh Việt Nam, số lính Mỹ chết trận càng nhiều hơn?

Trong chuyến đi này, tôi đã tình cờ phát hiện ở Mỹ còn một bức tường chiến tranh nữa. Buổi chiều muộn khi ánh dương đã yếu ớt, Rocky - chủ nhà tôi đang ở tại thành phố Olempia - Thủ phủ bang Washington miền Tây nước Mỹ, đưa tôi lướt thăm vài nơi trong thành phố. Trước khi về nhà, Rocky tủm tỉm cười có vẻ bí mật và nói: Tôi sẽ đưa anh đến xem một nơi …

Xe chầm chậm dừng lại trước lối vào một khuôn viên nhỏ. Có cây sồi cổ thụ sum sê ở giữa khuôn viên. Rải rác vài cây khác dưới gốc có ghế băng để ngồi, có cả chiếc thùng kim loại tròn cạnh các ghế dành cho người hút thuốc lá. Khuôn viên rộng vài nghìn mét vuông, xung quanh là đồi thấp, cây chen cây xanh mát.

Rocky không nói gì, chỉ vào một bức tường đá hoa cương. Tường đá lượn ở cung 120 độ của vòng tròn, 2 đầu thấp vươn đều mềm mại vào chính giữa. Tôi đến gần và thật sự sửng sốt. Lại là một bức tường chiến tranh Việt Nam khắc tên những lính Mỹ tử trận tại Việt Nam của riêng bang Washington.

Bức tường chiến tranh Việt Nam tại bang Washington
Bức tường chiến tranh Việt Nam tại bang Washington.

Bức tường này là sự biến cách của bức tường ở thủ đô Washington. Góc không xếp góc 120 độ, mà lượn mềm mại, song cũng nhô cao ở trung tâm. Các ô khắc tên người tử trận khuôn khổ đều bằng nhau. Sát giữa trung tâm bức tường, phiến đá được đục sâu thành bản đồ Việt Nam hình chữ S. Bên trái (từ ngoài nhìn vào) dải phân cách chữ S là danh sách người tử trận. Bên phải khắc 2 hàng chữ lớn: Washington State Vietnam Veterans Memorial - Đài tưởng niệm các cựu binh tử trận tại Việt Nam của bang Washington.

Đến đây chắc bạn đọc sẽ thắc mắc : Tại sao có hai địa danh mang tên Washington. Xin thưa rằng, thủ đô nước Mỹ là Washington D.C. Chữ D.C viết tắt của từ District Columbia (tức quận Colombia) của bang Maryland.

Về hành chính, thủ đô Washington tương đương một bang, nhưng vị trí địa chính trị đặc biệt quan trọng. Còn Washington State là một bang rộng lớn nằm ở vùng Tây nước Mỹ. Seattle là thành phố thương mại lớn vào bậc nhất nước Mỹ, có cảng biển và cảng hàng không lớn đi khắp thế giới. Bán đảo Olempic của biển Tây, ngoài thành phố Seattle và nhiều thành phố khác, Olempia là thủ phủ, trung tâm chính trị hành chính của bang.

Sau khi thấy ở nước Mỹ có 2 Bức tường chiến tranh Việt Nam tôi cứ băn khoăn mãi. Chỉ có hai địa danh có tên trùng là Washington có bức tường chiến tranh? Hay còn có những bức tường chiến tranh Việt Nam ở các bang khác?

Video đang được xem nhiều

Nữ sinh ĐH Luật - Huế trở thành Hoa khôi Sinh viên Việt Nam 2018
Nữ sinh ĐH Luật - Huế trở thành Hoa khôi Sinh viên Việt Nam 2018
XEM VIDEO HAY NHẤT TẠI ĐÂY

Cùng chuyên mục

Xem thêm Phóng sự

Mới - Nóng

Khám phá