Hành trình giải oan cho bảy người vượt biên: Giờ mới đúng là giỗ đầu

TP - Những mẩu, những mảnh thông tin về con tàu xấu số và những thành viên trên đó được Tiền Phong đăng tải thu hút sự quan tâm của rất nhiều bạn đọc. Chính sự quan tâm ấy thôi thúc chúng tôi tiếp tục hành trình đi tìm sự thật. Và sự thật đã hé lộ.

>> Kỳ trước

Nhưng để sự thật đó được công nhận và ở trong vụ việc cụ thể này nó phải được đảm bảo bởi một cơ quan chức năng mà tiếng nói của họ có tính pháp lý cao nhất. Lúc đó, sự thật mà những gia đình thuyền viên trên đeo đuổi 27 năm ròng rã mới trọn vẹn giá trị của nó.

Ngay từ những thông tin đầu tiên mà Tiền Phong đề cập đến những nghi vấn về số phận con tàu và các thành viên trên đó, Văn phòng Interpol Việt Nam có công văn gửi cho Công an (CA) tỉnh Quảng Bình yêu cầu xác minh điều tra làm rõ vụ việc.

Cùng thời điểm đó, chúng tôi nhận được thông tin từ Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng chống Tham nhũng đề nghị cung cấp những tư liệu mà chúng tôi có được trong quá trình điều tra vụ việc.

Ông Hiệng và con với niềm vui nỗi oan được giải

Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng, Phó Trưởng ban Chỉ đạo, cũng rất quan tâm đến nghi án này. Như vậy các cơ quan chức năng đã vào cuộc. Đến lúc đó chúng tôi vững tin hơn và thấy sự thật, chân lý đang đến gần.

Rất nhiều lần nghe ngóng thông tin từ lãnh đạo CA Tỉnh Quảng Bình, nhưng họ đều thận trọng và cân nhắc khi tiết lộ những diễn biến trong quá trình điều tra vụ việc. Chúng tôi kiên nhẫn chờ, cũng như các gia đình kia kiên nhẫn chờ suốt 27 năm. Dù có chờ đợi thêm vài tháng, vài tuần nữa để sự thật trở về nguyên trạng thì có là gì so với thời gian đằng đẵng kia. Rồi giờ phút đó cũng đến.

Ngày 22/6/2009, Bộ trưởng Bộ Công an có Quyết định Số 1755/BCA-V24 do Thượng tướng Nguyễn Khánh Toàn, Thứ trưởng Thường trực Bộ CA ký. Và ngày 26/6/2009, Thanh tra Bộ CA và Công an Tỉnh Quảng Bình tổ chức công bố quyết định trên với sự có mặt đầy đủ gia đình các thuyền viên trên tàu BTT-07 và các cơ quan liên quan.

Quyết định khẳng định: Trên đường đi từ Hải Phòng vào Nha Trang (theo thông tin của TP là Quy Nhơn), tàu BTT-07 bị mất tích cùng với các thuyền viên trên tàu đến nay chưa rõ nguyên nhân. Không có tài liệu nào cho thấy các thuyền viên trên tàu BTT-07 đã trốn ra nước ngoài.

Vì vậy, việc Công an tỉnh Bình Trị Thiên ra Công văn Số 342/PA17 ngày 25/8/1986 trả lời thân nhân ông Lê Thanh Bùi (Thuyền trưởng tàu BTT-07) với nội dung “Lê Thanh Bùi và đồng bọn đã lợi dụng tàu của Nhà nước trốn ra nước ngoài, đúng ra phải truy tố trước pháp luật theo Điều 88 và Điều 135, Bộ luật Hình sự nước CHXHCNVN... Do vậy, chúng tôi thấy không thể có một chính sách chiếu cố nào đối với thân nhân của những người đi trên tàu BTT-07 cả” là không có căn cứ.

Quyết định này cũng nêu, để có cơ sở giải quyết chế độ chính sách, thân nhân của họ phải làm đơn đề nghị tòa án nhân dân tỉnh nơi các thành viên trên tàu cư trú tuyên bố là đã chết theo quy định tại Điều 81 Bộ luật Dân sự.

Sau khi có tuyên bố của tòa án, thân nhân của những người bị nạn được hưởng các chế độ bồi thường tai nạn lao động và các chế độ khác có liên quan theo luật định.

Tại quyết định này cũng tuyên hủy Công văn 342/PA17 của CA Bình Trị Thiên, Giám đốc CA tỉnh Quảng Bình có trách nhiệm tổ chức công khai quyết định này và báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng giải quyết chế độ chính sách đối với thuyền viên trên tàu BTT-07 theo quy định của pháp luật hiện hành...

Vui sao nước mắt lại trào

Bà Veo: Tôi không ngờ niềm vui này là có thật

Ngay sau khi quyết định trên được công khai, chúng tôi lại tìm về gia đình của các thuyền viên trên con tàu xấu số BTT-07 như từng tìm về cách đây gần hai năm. Ngày đó chúng tôi tìm về trong sự sẻ chia và mớ bòng bong của một nghi án. Còn hôm nay thì khác.

Nhà bà Thanh (vợ thuyền trưởng Lê Thanh Bùi) ở thôn Cảnh Thượng (Cảnh Dương, Quảng Trạch) vẫn thế, duy chỉ có bàn thờ chồng là được dọn dẹp lại tinh tươm hơn. Bà Thanh nói với tôi rằng, gia đình bà sẽ làm một mâm cơm để báo cáo với ông ấy rằng, nỗi oan ngày xưa đã được giải.

Bà Thanh bíu vào vai tôi và khóc. Những người con trai ngồi cạnh mẹ vỗ về: “Thôi mẹ à, giờ ba cũng đã mỉm cười nơi chín suối. Con cháu cũng có thể ngẩng cao đầu để tự hào về ba rồi”... Tiễn chúng tôi ra ngõ, bà Thanh nghèn nghẹn rằng, bà chẳng trách, chẳng giận, chẳng hận thù ai cả. Bà chỉ buồn sao sự thật đến với gia đình bà quá đỗi nhọc nhằn và cay nghiệt.

Rời nhà bà Thanh, chúng tôi về thôn Phúc Mỹ (Quảng Phúc, Quảng Trạch) để thăm cụ Nguyễn Hiệng là bố đẻ của thuyền viên Nguyễn Ngọc Hới trên tàu BTT-07. Cụ Nguyễn Hiệng năm nay đã 85 tuổi. Khi có tin con mình vượt biên, phản bội Tổ quốc, cụ ốm liệt cả tháng trời. Con dâu cụ, vợ của anh Hới là chị Nguyễn Thị Lễ không chịu nổi sự khinh miệt và ghẻ lạnh của xóm làng nên bế hai đứa con nhỏ (đứa ba tuổi, đứa chưa đầy năm) vào Nam kiếm sống.

Giờ thì cụ Hiệng cười tươi, rổn rảng đón tôi từ ngoài ngõ. Cụ bảo, tưởng đến chết mà vẫn chưa minh oan được cho con. Gia đình dự định tổ chức mời bà con hàng xóm đến để chia vui. Rồi cụ Hiệng nhìn lên bức ảnh của anh Hới treo trên tường bảo: “Hôm qua, tôi đã gọi điện thông báo cho vợ con nó đang ở Hàm Tân (Bình Thuận) tin vui này. Khổ. Nó tha phương đất khách gần 30 năm nay mà chẳng chịu đi bước nữa. Ở vậy nuôi con. Đứa út bây giờ đã 29 tuổi rồi. Nó bảo, nó sẽ sắp xếp ra và làm giỗ đầu cho chồng nó. Nó nói phải. Giờ mới đúng là giỗ đầu”. Cụ Hiệng lấy khăn thấm mắt, nhưng miệng vẫn nguyên một nụ cười mãn nguyện.

Bà Phan Thị Von, hôm chúng tôi đến, ở nhà, chứ không chạy chợ như mọi hôm. Bà là vợ của ông Dương Thanh Hải, thuyền viên trên tàu BTT-07. Sau khi nhận được tin chồng vượt biên, người phụ nữ nuôi bốn con thơ này phải gánh chịu bao đắng cay cơ cực. Ngôi nhà nhỏ của bà hôm nay tinh tươm và bà như trẻ ra so với tuổi 63 của mình. Bà bảo, khi nghe đọc quyết định của Bộ CA, bà muốn xỉu.

Chúng tôi ngược trở lại Bố Trạch, tìm đến nhà bà Nguyễn Thị Veo là vợ của thuyền phó Trần Mạnh Hà trên tàu BTT-07. Vẫn như cách đây gần hai năm, bà Veo đang ngồi bên chiếc giếng khơi đầu chái của căn nhà nhỏ làm giá đỗ. Bà cười thật tươi khi nhận ra người quen.

Bà nói với chúng tôi rằng, nghe cái quyết định của cấp trên minh oan cho chồng mà bà không tin đó là sự thật. Bà tưởng sẽ không bao giờ điều đó xảy ra nữa. Bây giờ khác rồi. Bà Veo cười thật tươi, mắt ngấn nước. Nụ cười hiếm hoi của người đàn bà đã đi qua bể trầm luân.

Gia cảnh của bà được coi là bi kịch nhất trong số thân nhân của các thuyền viên trên tàu BTT-07. Khi ông Hà mất thì bà có hai con. Đứa lớn mới lên hai, đứa nhỏ chỉ 10 tháng tuổi. Chồng bị nghi án vượt biên, bị bạn bè trêu chọc, đứa lớn bỏ học từ năm lớp 2. Đứa nhỏ cũng bỏ học ngang chừng lang bạt vào Nam kiếm sống. Bà đang ở trong ngành thương nghiệp cũng bị cho nghỉ vì lí lịch có chồng phản bội Tổ quốc.

Chia tay, bà nói với tôi điều này: “Khi mọi việc đã hòm hòm, chúng tôi bàn rồi, bảy gia đình có thể sẽ ra Hà Nội để đến báo Tiền Phong cám ơn những gì mà báo đã làm để giúp chúng tôi có được ngày hôm nay”. Tôi nói với bà, các gia đình đừng nên vất vả thế. Đó là trách nhiệm của báo thôi. Bà nhìn tôi và bảo: “Chú không cấm chúng tôi được đâu”.

Giờ thì bà Phan Thị Lé, vợ của máy trưởng Trần Văn Thanh trên tàu BTT-07, không còn khóc như trước đây lúc gặp tôi. Căn nhà nhỏ của bà nằm nép trong góc khuất của phường Hải Thành (Đồng Hới) ấm đậm mùi hương.

Bàn thờ chồng nghi ngút hương trầm từ khi nhận được quyết định minh oan cho đến giờ. Bà tỏ ra bình thản trước quyết định này. Bởi như bà nói, ai đó có thể nghĩ oan cho chồng bà, chứ trong trái tim của bà chồng bà không bao giờ là kẻ vuợt biên, là kẻ phản bội. Nỗi đau, sự thiệt thòi mất mát kéo dài khiến bà cảnh giác với những niềm vui bất ngờ ập đến.

 Bà nói với tôi: “Dẫu sao, tôi và các con tôi cũng thỏa nguyện khi cha của chúng nó được minh oan. Nhưng, nỗi đau và mất mát mà chúng tôi phải gánh chịu suốt 27 năm trường thật khó để cân đong đo đếm”.

Câu chuyện dài đầy oan khuất, trắc ẩn, bi thương đã kết thúc có hậu. Tiền Phong đã cùng họ trên một chặng đường cam go tìm về sự thật và lẽ công bằng. Chân lý và lẽ phải dù bất luận trong tình huống nào cũng trở về nguyên nghĩa và đúng chân giá trị của nó.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Phóng sự

Mới - Nóng

Khám phá