Hồi ký Từ chiến trường khốc liệt của nhà báo Mỹ Peter Arnett (Kỳ 2)

TP - Franjola vừa bước vào văn phòng hãng AP vừa nói: “Họ đã đến rồi”. Tôi ngước mắt hỏi “Ai đến?”. Anh ta đáp: “Việt Cộng.

>> Kỳ trước

Kỳ 2: Quân đội Bắc Việt

Tôi đang lái xe ra phía sau Đại sứ quán Anh thì một chiếc xe jeep màu đen đi tới cùng một người ngồi trên nóc xe mặc áo sơ mi trắng, quần đen, đi giầy... Trong xe tất cả mọi người đều mặc áo đen, vẫy cờ Việt Cộng”.

Tôi xem đồng hồ của mình: 11 giờ 25 phút sáng. Tôi bảo George cùng ra ngoài xem xét tình hình. Một đám lính cộng hòa chạy trên đường Tự Do, cứ nhảy lò cò vì họ đang tháo bỏ giày và quân phục để chạy. Tôi nghe tiếng còi bim bim inh tai từ một chiếc xe tải. Một chiếc xe lớn đang lăn bánh về phía sông Sài Gòn.

Tim tôi ngừng đập: Đó là chiếc Molotova của Nga và đằng sau xe là nhóm binh lính cộng sản trẻ mặc quân phục mỏng màu xanh có mũ sao. Khuôn mặt họ đầy vẻ nghiêm trang và lạ lùng khi họ nhìn lên những tòa nhà cao tầng mà lần đầu tiên họ được thấy. Người Sài Gòn cũng đổ ra đường ngạc nhiên. Băng rôn Việt Cộng lớn màu xanh da trời bất ngờ được kéo lên ở cột cờ của Khách sạn Caravelle. Các nhân viên khách sạn chắc đã bí mật khâu những băng rôn này.

Tôi bước lên cầu thang để trở về văn phòng của mình, trong đầu nghĩ đây là một sự kết thúc của tất cả những gì mà một thế hệ Mỹ đã chiến đấu để chống lại và mấy đời tổng thống âm mưu ngăn chặn. Cái kết thúc đến quá nhanh. Một người trong đám nhốn nháo trên lối đi cầu thang đẩy vào người tôi hỏi: “Chuyện gì đang xảy ra vậy?”. Tôi trả lời: “Việt Cộng đang ở bên ngoài”.

Tôi lách qua đám đông tụ tập trước cửa văn phòng và cảm thấy mệt mỏi. George dìu tôi đến bên máy chữ. Tôi ra hiệu lấy giấy và viết tin bắt đầu bằng: “Sài Gòn, 30/4, hôm nay quân Giải phóng chiếm Sài Gòn một cách hòa bình. Họ hành quân trên những đại lộ đầy cây bên đường trên những chiếc xe tải của Nga cùng cờ bay phấp phới. Người Sài Gòn đứng chứng kiến hai bên đường. Không một tiếng súng nổ”.

Tôi trao tờ tin cho nhân viên telex, Tammy. Anh này đọc tin, há hốc mồm rồi tìm cách trốn khỏi văn phòng. Esper và tôi ấn vai anh ta xuống bảo phát ngay tin đó về tổng xã. Sau đó anh ta biến khỏi văn phòng không thấy trở lại.

Xe tăng quân giải phóng xô đổ cổng Dinh Độc lập. Ảnh: Tư liệu

Matt và tôi xuống đường một lần nữa, thấy rất nhiều xe tải Nga trên đường Tự Do. Mọi người đổ ra đường. Nỗi sợ hãi về một thảm kịch tức thời biến mất.  Tôi giơ máy ảnh lên chụp, một sĩ quan cộng hòa nói bằng tiếng Anh: “Không được chụp ảnh”. Tôi mỉm cười, cứ tiếp tục bấm máy và nghĩ thầm: “Anh không còn ở vị trí để ra lệnh nữa rồi”.

Phóng viên quay phim người Úc Neil Davis từ Dinh Tổng thống tiến lại chỗ tôi ở đường Pasteurs. Neil Davis đã ở đó một phút trước khi xe tăng quân giải phóng xô đổ cửa chính Dinh Độc lập. Tôi chạy về văn phòng bảo Esper làm tin đó thì súng nổ dữ dội ngay ngoài cửa sổ của chúng tôi. Một nhóm quân giải phóng bò qua những bụi cây trong công viên để tiến về phía Tòa Thị chính.

Một nhân viên  cao cấp của Bộ Ngoại giao chính quyền Sài Gòn đang đi cùng vợ trên đường Tự Do giật tay áo tôi nói: “Peter, tôi không hiểu nổi. Năm 1945 khi tôi đi cùng quân giải phóng Pháp tiến vào Paris, người giải phóng Pháp cũng cướp phá, bắn giết gái mại dâm và đối xử tàn bạo những người cộng tác với chế độ cũ. Nhưng những người Cộng sản này họ không làm vậy”. Vợ ông ta xen vào: “Họ quá tôn trọng chúng tôi. Không thể hiểu nổi”.
Lúc này, Kỳ Nhân, một trong những cộng tác viên ảnh của chúng tôi, bước vào văn phòng cùng hai chiến sĩ quân giải phóng. Tôi nghĩ họ đến để bắt chúng tôi. Lòng tự nhủ điều quan trọng là chúng tôi đã phát được tin ra thế giới rồi. Tôi bước tới chào hai vị khách. Một người khoác súng AK-47 trên vai, người kia đeo súng lục ở thắt lưng.

Kỳ Nhân nói với tôi bằng tiếng Anh: “Tôi đảm bảo an toàn cho văn phòng AP. Anh đừng lo”. Tôi ngạc nhiên vì Kỳ Nhân vẫn bán cho chúng tôi những bức ảnh chiến tranh. Kỳ Nhân thú nhận mình là điệp viên của Việt Cộng.

“Tôi đã nói cho họ về AP, về các anh rằng các anh là những người tốt nên họ đến đây thăm các anh như những người bạn”, Kỳ Nhân nói. Những vị khách của chúng tối cũng đang mỉm cười. George đứng dậy bắt tay và cám ơn hai chiến sĩ quân giải phóng vì đã không bắt giam chúng tôi. Hai vị khách cùng chúng tôi ăn bánh nướng, uống Coca Cola nhưng từ chối uống rượu cognac mà tôi vẫn gữ trong ngăn bàn để uống trong những dịp đặc biệt.

Tôi bảo Esper phỏng vấn hai chiến sĩ quân giải phóng. Một người tên là Lâm Bình Huân, người kia là Trần Việt Cả. Hai người đều là trung sĩ bộ binh, 25 tuổi,  đến từ Hà Nội. Trước đây hai ngày, đơn vị của họ đã tấn công thắng lợi vào Biên Hòa. Sáng 30/4, những người lính này cùng lữ đoàn xe tăng tiến vào Sài Gòn. Hai người lính Bắc Việt chỉ cho tôi đường tiến quân của họ trên bản đồ tại văn phòng AP. Họ tự tin đến mức tôi đoán họ là những điệp viên.

George vào phòng telex bắt đầu truyền tin về New York cuộc phỏng vấn đầu tiên của chúng tôi với những người chiến thắng ở Sài Gòn. Hai người lính theo George vào phòng telex. Tôi xé một mẩu tin AP từ máy telex in ra, bảo Kỳ Nhân dịch giúp ra tiếng Việt: “Tổng thống Ford tuyên bố việc di tản người Mỹ từ Việt Nam đã khép lại một chương trong lịch sử nước Mỹ...”

Franjola và tôi trở lại đường phố, dân chúng đã rời nơi ẩn nấp đổ ra đường hòa cùng những người lính chiến thắng.

Trong lúc lái xe ra sân bay, trên đường Công Lý tôi gặp một đoàn quân giải phóng như vừa bước ra khỏi những trang sách hướng dẫn về chiến tranh du kích. Cả trăm người đi hàng đôi, chân mang dép cao su, quân phục rộng thùng thình, vai mang vũ khí nhẹ.

Đây là lát cắt sắc nét về quân đội Bắc Việt-những người lính bộ binh cộng sản từng đương đầu với B-52, kiên trì vượt qua bom napal và pháo binh của đối phương để cuối cùng họ giành chiến thắng. Sự ngoan cường của họ là điều khó hiểu đối với một thế hệ các nhà lập kế hoạch quân sự Mỹ.

Tôi cũng không cảm thấy mình hiểu rõ hơn quyết tâm của họ khi chứng kiến những người lính Bắc Việt đi qua tôi hai lần trong cái nóng buổi chiều Sài Gòn vừa được giải phóng.

Đ.P (trích giới thiệu)

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Phóng sự

Mới - Nóng

Khám phá