Cả làng tất bật làm đèn Trung thu

TP - Đến cổng làng chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng bởi từ đầu làng tới cuối ngõ, thôn Báo Đáp (xã Hồng Quang, huyện Nam Trực, Nam Định) đâu đâu cũng thấy đèn ông sao, trong nhà rồi ngoài sân, tới cổng, đường đi cũng đèn ông sao đủ màu sắc và kích cỡ.

Làm đèn ông sao ở thôn Báo Đáp (xã Hồng Quang, Nam Trực, Nam Định)

Cả thôn Báo Đáp hiện có gần 1.000 hộ thì có tới hơn 300 hộ làm nghề truyền thống. Làm đèn ông sao được coi như một nghề phụ nhưng cũng được coi như một nghề chính của mỗi gia đình, bởi thu nhập từ đèn ông sao rất ổn định, tính trung bình một gia đình có thể thu lãi từ 4 - 5 triệu đồng/vụ. Vụ Trung thu của làng được bắt đầu từ tháng Giêng cho tới rằm tháng Tám thì kết thúc.

Thôn Báo Đáp, xã Hồng Quang, huyện Nam Trực (Nam Định) được xem như là cái nôi của nghề làm đèn ông sao. Hiện cả thôn có khoảng 1.000 hộ thì có tới hơn 300 hộ chuyên làm đèn ông sao truyền thống.
Hết tháng Giêng, dân nơi đây lại tỏa đi các tỉnh lân cận lùng sục mua nứa làm nguyên liệu kết đèn. Nứa sau khi được mua về sẽ được ngâm trong ao từ một đến hai tháng tùy theo công dụng và ý đồ của thợ.

Công đoạn đầu tiên làm đèn ông sao là cắt khung. Chị Vũ Thị Tùng cho biết: “Cứ tính như nhà tôi mỗi vụ làm từ 2 - 3 vạn đèn, nên cắt khung rất tốn thời gian, làm gì thì làm chứ cứ tới tháng 5 là phải ráp xong xương của ngần đó đèn ”.

Trong thời gian này giấy bóng trắng được mua về nhuộm thành các màu, đỏ, xanh, tím, vàng cắt theo kích cỡ đèn. Xong công đoạn này, giấy bóng được chuyển đến tay các người thợ có tay nghề cao dùng các con dấu có hình măng non, chùa một cột, ông trăng in lên các giấy bóng, công việc này gọi là phất mặt kéo dài khoảng một tháng. Đèn ông sao có tiêu thụ được nhiều hay không chủ yếu dựa vào những hoa văn tinh tế in trên ông sao.

Cụ Vũ Thị Đoái, 86 tuổi người cao tuổi nhất trong làng vẫn còn làm đèn ông sao, kể: “Nghề này là nghề cha truyền con nối, mà làm lúc nông nhàn là chính, tới đời  tôi là đời thứ bốn rồi”.

Công việc dễ nhất khi làm đèn  là “ kéo chỉ riềm và vê vòng lửa ” phần lớn là người lớn tuổi  và trẻ nhỏ trong gia đình làm. Còn vào đèn, tức lắp ráp đèn, khó hơn thì được các người khéo tay và tinh mắt phụ trách.

Một công đoạn không kém phần quan trọng là làm cốt xương vòng lửa và cuốn dây vòng lửa,  cuốn các dây kim tuyến nhiều màu sắc vào xương tre. “Giá trị của chiếc đèn cao hay không  là nhìn vào dây vòng lửa có thể xác định được”, bác Nguyễn Khắc Hiệp cho biết.

Đèn ông sao ở đây đủ loại kích cỡ khác nhau, sao nhỏ 25 cm, sao lớn hơn thì 40cm, to nhất là 50cm, nên giá cũng khác nhau, dao động từ 1.000đồng - 2.300 đồng/chiếc.

Theo số liệu của UBND xã Hồng Quang thì thôn Báo Đáp mỗi vụ Trung thu thôn cung ứng cho thị trường gần hai triệu chiếc đèn.

Hộ làm nhiều đèn nhất làng phải kể đến nhà ông  Vũ Văn Kháng, 59 tuổi ở xóm 4, tính trung bình gia đình ông làm từ 9 – 11 vạn đèn/vụ thu lãi từ 40 - 50 triệu đồng/vụ.

“Như nhà tôi là làm nhiều nhất làng nên vụ nào cũng phải thuê từ 10 - 12 thợ làm, bây giờ là vào vụ chính nên cao điểm mỗi thợ làm từ 300 - 500 đèn/ngày. Do có cửa hàng rồi nên tôi mới mạnh dạn đầu tư, chủ yếu là lấy công làm lãi thôi”, ông Kháng tâm sự.

Vụ đèn kết thúc lại tới vụ hoa, nghề làm hoa cúng, hoa giấy ở đây cũng du nhập từ khá lâu rồi, nên dân nơi đây có câu “tới lúa sang đèn rồi lại kết hoa”. 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá