Dân vẫn nghèo, đất vẫn hoang

TP - Mục tiêu dự án trồng rừng của Cty TNHH một thành viên InnovGreen (Quảng Nam) là cải tạo đất hoang hóa và tạo việc làm cho người dân bản địa. Tuy nhiên, thực tế hơn 1 năm triển khai, hai mục tiêu trên hầu như còn bỏ ngỏ.

Nhiều người dân Cơ tu trên địa bàn huyện Tây Giang phải tất tả đi làm ăn xa, vì đất rừng được giao cho Cty TNHH InnovGreen
Nhiều người dân Cơ tu trên địa bàn huyện Tây Giang phải tất tả đi làm ăn xa, vì đất rừng được giao cho Cty TNHH InnovGreen

>> Trái đắng từ dự án trồng rừng InnovGreen

Nhiều người dân Cơ tu trên địa bàn huyện Tây Giang phải tất tả đi làm ăn xa, vì đất rừng được giao cho Cty TNHH InnovGreen
Nhiều người dân Cơ tu trên địa bàn huyện Tây Giang phải tất tả đi làm ăn xa, vì đất rừng được giao cho Cty TNHH InnovGreen . Ảnh: Nguyễn Huy

Thiếu đất sản xuất, thiếu việc làm

Bản làng hai thôn PơrLinh và Tari (xã Lăng, huyện Tây Giang) nằm lọt thỏm giữa đồi núi, thay cho những dãy rừng xanh bạt ngàn trước đây, giờ nó đang bị "cạo" trọc để triển khai dự án rừng sản xuất mới.

Ông Tđêl Linh (46 tuổi, thôn PơrLinh) kể: "Nhà tui có cả thảy 6 đứa con. Mấy chục năm gia đình cố gắng khai phá được vài hécta đất rừng để sản xuất. nhưng nay nghe cán bộ giao đất cho công ty InnovGreen gì đó rồi, không biết lấy gì mà trồng cây sắn, cây lúa nữa. Rồi chúng nó sau này lấy đâu đất mà dựng nhà dựng cửa".

Ông Zơrâm KàRem, cũng ở thôn này cho biết, trước đây nhà khai hoang được ba điểm đồi khác nhau. Theo tập quán, dân ở đây trồng cấy luân phiên theo từng năm ở vài khu vực khác nhau. Bây giờ thì đất được giao lại cho công ty gần hết rồi. Nhà BhNước Vương có 7 anh em, 5 người đã lập gia đình nhưng vì thiếu đất nên phải kéo nhau đi làm rẫy rất xa.

Ông ALăng Reng - Chủ tịch UBND xã Lăng cho hay, xã Lăng chỉ có hơn 250ha đất rừng sản xuất, nhưng diện tích phải giao cho InnovGreen lên đến hơn 276 ha, chiếm phần lớn quỹ đất lâm nghiệp khiến dân rơi vào tình trạng thiếu đất sản xuất, nguy cơ thiếu đói mùa giáp hạt ngày một tăng, trong khi xã có đến hơn 45% hộ nghèo.

Thiếu đất, người dân tự phát tìm cách sản xuất trên diện tích được giao cho Cty TNHH InnovGreen chưa trồng rừng. Khi đất chưa có chủ, người dân khai thác để sản xuất thì không có vấn đề gì, nhưng đất đã giao cho InnovGreen rồi, việc này trở nên trái phép.

Điều mà InnovGreen từng hứa hẹn "hàng nghìn cư dân bản địa sẽ có công ăn việc làm và yên tâm trồng rừng", đã không thành hiện thực, bởi số người có việc làm chỉ đếm trên đầu ngón tay. Ông Alăng Reng cho biết, chỉ có chưa đầy chục hộ có người làm nhân công cho công ty, trong khi đó InnovGreen hợp đồng với một số công nhân từ đồng bằng lên trồng rừng.

Theo Phòng TN&MT Tây Giang, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là suất đầu tư của InnovGreen thấp, dẫn tới thu nhập của người trồng rừng không cao nên người dân rất ít tham gia. Công ty chỉ đầu tư khoảng 6 triệu đồng/ha với các công việc dân phải làm là: đào hố, trồng, phát dọn thực bì… Suất đầu tư này rõ ràng không thể giúp người trồng rừng có được mức thu nhập chấp nhận được.

Không cải tạo được đất hoang

" Tôi làm chủ tịch huyện mà cứ ào ào ép dân cho InnovGreen thuê, sau này có gì xảy ra thì biết nói với dân thế nào. Cho nên tôi phải lấy ý kiến chung của tập thể thường vụ huyện ủy, lãnh đạo các ngành chức năng. Việc này phải dân chủ, phải thống nhất vì đây là việc lớn" - Chủ tịch UBND huyện Đông Giang - Đinh Thái Long  
Theo ông Nguyễn Văn Phú - Phó phòng TN & MT huyện Tây Giang, mục tiêu của dự án InnovGreen thực hiện là cải tạo được đất hoang hóa cho dân. Nhưng hiện chủ yếu chỉ trồng cây bạch đàn vốn không có khả năng cải tạo đất cao bằng cây keo. Do vậy huyện yêu cầu InnovGreen phải cơ cấu trồng 50% cây bạch đàn, 50% cây keo.

Sự ì ạch phủ xanh đất trống ở các huyện miền núi Quảng Nam của nhà đầu tư này khiến nhiều người khó hiểu, nghi ngờ năng lực. Gần đây, hoạt động của công ty này đã thu lại, trụ sở InnovGreen Quảng Nam trước đóng tại TP Tam Kỳ hiện "co cụm" chuyển hết lên Tây Giang.

Ông Lê Văn Dân, phụ trách kỹ thuật Cty TNHH một thành viên InnovGreen Quảng Nam cho hay: Số cán bộ nhân viên của công ty giảm hơn nửa. Tại trụ sở chỉ có khoảng 6-7 người để điều hành, quản lý dự án lên đến hàng nghìn hécta tại vị trí đi lại khó khăn, cách trở nhất.

Ông Briú Liếc, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cũng nhận định: "Theo tôi thấy dự án gần như thất bại. Nguyên nhân chủ yếu do công ty không tạo được sự đồng thuận với dân, không thu hút được lao động tại chỗ”.

Theo ông Briú Liếc, huyện chờ hết năm nay, nếu Cty vẫn không làm thì thu hồi đất. “Chúng tôi chỉ đạo kể cả với diện tích đất tỉnh đã cấp cho InnovGreen mà chưa triển khai thì Cty cũng dừng lại, không triển khai tiếp bất kỳ một động thái nào về trồng rừng nữa, để chờ ý kiến chỉ đạo của tỉnh" - Bí thư Huyện ủy Tây Giang Nguyễn Hữu Sáng khẳng định.

Để dân khai thác đất, hiệu quả cao hơn

Cùng với nhiều địa phương, huyện miền núi Đông Giang được UBND tỉnh Quảng Nam đưa vào vùng dự án InnovGreen từ rất sớm, tuy nhiên địa phương này đã dũng cảm từ chối.

Ông Đinh Thái Long - Chủ tịch UBND huyện Đông Giang thẳng thắn: Có người nói, InnovGreen xin thuê 10.000ha, nhưng không thể cho được, vì dân không chịu, và nếu tính lợi ích của dự án này đối với dân thì không có lợi. Lý do là thời gian cho thuê dài, giá thuê quá rẻ mạt. Vậy nên cứ để dân tiếp tục sở hữu, tiếp tục giữ đất để trồng rừng, khai thác trong chừng ấy năm thì vẫn đem lại hiệu quả, lợi nhuận cao hơn.

Theo ông Long, dự tính chỉ 5 năm tới thôi, quỹ đất cho sản xuất nông nghiệp ở Đông Giang đã không đủ, nói chi tới 50 năm. Hơn nữa InnovGreen thuê đất trồng rừng, nhưng cây bạch đàn, keo… thì dân Đông Giang đã trồng rồi, cần gì phải đợi tới họ đưa vào?

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá